فوتو: اقوردا
استانادا «التىن وردا – دالا ٶركەنيەتٸنٸڭ ٷلگٸسٸ: تاريح, ارحەولوگييا, مەدەنيەت, بٸرەگەيلٸك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋم ٶتٸپ جاتىر. ٸس-شارانىڭ اشىلۋىندا سٶز سٶيلەگەن قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلى دالا تاريحىن بٸرجاقتى سيپاتتاۋدان ارىلۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنتتٸڭ سٶزٸنشە, تاريحتا كٶبٸنە بيلەۋشٸلەردٸڭ جورىقتارى مەن سوعىستارى عانا الدىڭعى قاتارعا شىعىپ, دالا ٶركەنيەتٸنٸڭ ينتەللەكتۋالدىق جەنە رۋحاني مۇراسى كٶلەڭكەدە قالىپ كەلەدٸ.
– ەلٸ كٷنگە دەيٸن ۇلى دالا تاريحى شەكسٸز شايقاستار مەن ۇرىستار تاريحى رەتٸندە بۇرمالانىپ كٶرسەتٸلەدٸ. بۇل – تاريحي شىندىقتى تولىق اشپايتىن كٶزقاراس, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە ۇلى دالانىڭ رۋحاني-مەدەني مۇراسىنا ەرەكشە توقتالىپ, ەلەمدٸك فيلوسوفيياداعى ورنى ايرىقشا ەبۋ ناسىر ەل-فارابي مەن قوجا احمەت ياساۋي ەڭبەكتەرٸن اتاپ ٶتتٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ەل-فارابيدٸڭ «قايىرىمدى قالا تۇرعىندارى» تراكتاتى ەدٸلەت, بٸلٸم جەنە ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتايتىن ماڭىزدى ەڭبەك بولىپ سانالادى. ال قوجا احمەت ياساۋيدٸڭ حيكمەتتەرٸ ۇلى دالانىڭ مەدەني كودى رەتٸندە باعالاندى.
– ياساۋي جالپى مۇسىلماندىق قۇندىلىقتار مەن جەرگٸلٸكتٸ رۋحاني دەستٷرلەردٸ ٷيلەستٸرگەن «تٷركٸلٸك يسلامنىڭ» نەگٸزٸن قالادى. ونىڭ مۇراسى قازٸرگٸ دٷنيەتانىمىمىزدىڭ ٶزەگٸنە اينالدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى التىن وردا كەزەڭٸندە تٷركٸ تٸلٸ مەن يسلام ٶركەنيەتٸنٸڭ, دالا دانالىعىنىڭ توعىسىپ, ەدەبيەت پەن جىراۋلىق ٶنەردٸڭ دامىعانىن ايتتى. ول «اقساق قۇلان» كٷيٸنٸڭ بيىل 800 جىلدىعى اتاپ ٶتٸلەتٸنٸن ەسكە سالىپ, كەتبۇعا, اسان قايعى, شالكيٸز, دوسپامبەت سىندى تۇلعالاردىڭ مۇراسى بٷگٸنگە دەيٸن جەتكەنٸن جەتكٸزدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلى دالانىڭ ينتەللەكتۋالدىق مۇراسىن ٶڭٸرگە تەن تۇتاس يدەولوگييالىق قۇندىلىقتار جٷيەسٸ رەتٸندە باعالاۋعا بولاتىنىن ايتتى.
– بۇل – بٷكٸل ەلەم ٷشٸن ماڭىزى زور فيلوسوفييالىق ەرٸ رۋحاني مۇرا. قازاقستان وسى يدەيالاردى دەرٸپتەۋگە نيەتتٸ. سول سەبەپتٸ «Al-Farabi» جەنە «Qoja Ahmet Yasaui» وردەندەرٸن مەملەكەتتٸك ناگرادالار قاتارىنا قوستىق, – دەدٸ ول.
پرەزيدەنت سونداي-اق جاقىندا رەجەپ تاييپ ەردوعان «Qoja Ahmet Yasaui» وردەنٸنٸڭ العاشقى يەگەرٸ اتانعانىن اتاپ ٶتتٸ.
سٶز سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى التىن وردانىڭ مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن تەرەڭ زەرتتەۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, جوشى ۇلىسىنىڭ قۋاتى تەك اۋماعىنىڭ كەڭدٸگٸندە ەمەس, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن زاڭ ٷستەمدٸگٸندە بولعان.
– التىن وردا دەۋٸرٸندە دالا زاڭى مەن يسلام قۇقىعى ٷيلەسٸم تاپتى. سونىڭ ارقاسىندا تٷرلٸ ەتنوس پەن دٸن ٶكٸلدەرٸ بەيبٸت ٶمٸر سٷردٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.