«Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qory habarsyz ketken jaýynger esimin jańǵyrtty.
Shyǵys Qazaqstan oblysy Abyraly óńiri, Qainar aýylynda urpaq jadynda jańǵyryp turatyn tarihi mańyzy zor oqiǵa boldy. «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń uiymdastyrýymen Uly Otan soǵysyna osy Qainar aýylynan attanyp habarsyz ketken jaýynger Rahymbaev Omardyń Resei Federatsiiasy, Kareliia Respýblikasy, Loýhsk aýdany, Kestengi poselkesinde jerlengen Baýyrlastar ziratynan topyraǵy jetkizildi.
Qainar aýylynda ótken saltanatty sharaǵa Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń hatshysy, filologiia ǵylymdarynyń doktory, akademik Baýyrjan Jaqyp, Semei qalasy ákiminiń orynbasary Nadejda Sharova, Semei qalalyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Amantai Doǵalaqov, jaýynger Rahymbaevtyń týysy Kemerǵazy Ospanov jáne Semei qalalyq qorǵanys isteri basqarmasynyń bastyǵy Jánibek Aitqojauly bastaǵan áskeri orkestr men sarbazdar taǵy da basqa qadirli qonaqtar qatysty. Aldymen áskeri orkestrdiń qoldaýymen bir qatarda bet túzegen mártebeli meimandar, aýyl turǵyndary gabbro tastan jasalǵan obelisk basyna jinaldy. Omar Rahymbaevqa arnalǵan osynaý eskertkishtiń avtory - esimi semeilikterge jaqsy tanys sýretshi Baltabek Orynbaev.
«Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń prezidenti, ShQO máslihatynyń depýtaty, metsenat Marat Qurmanbai Kareliia jerinen ákelingen topyraqty obelisk basyna saltanatty túrde qoidy. Elimizdiń ánurany oryndalyp, jaýyngerdiń urpaqtary gúl shoǵy men jaýyngerdiń kaskasy men ydysyn qoiǵan soń, Qainar aýylynyń imamy T. Shaǵyrov jaýynger rýhyna baǵyshtap quran oqydy. Shyǵys áskeri okrýginen kelgen sarbazdar zalppen aspanǵa oq atyp, qurmet kórsetti.
Budan keiin shara Qainar Mádeniet úiiniń aldyndaǵy «Uly Otan soǵysyna attanǵan abyralylyqtar» memorialdyq taqtanyń aldynda jalǵasty. Jeńistiń 65 jyldyǵy kezinde boi kótergen bul taqta da «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń prezidenti Marat Serikjanulynyń uiytqy bolýymen ornatylyp, oǵan 1500 maidangerdiń esimi jazylǵanyn atap ótken jón.
Marat Qurmanbai, ShQO máslihatynyń depýtaty, «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń prezidenti:
-Biz búgin urpaqqa ónege bolyp qalatyn úlken istiń kýási bolyp otyrmyz. Uly Otan soǵysynda qaza tapqan atalarymyzdyń esimin jańǵyrtyp, olar týraly derekterdi anyqtaý bárimizge ortaq paryz. Osy Abyraly óńirinen, Qainar aýylynan maidanǵa attanǵan bozdaqtardyń 80 paiyzǵa jýyǵynyń qai jerden máńgilikke oryn tapqany áli kúnge deiin belgisiz. Soǵan qaramastan bizdiń qor olardy tabýǵa qoldan kelgenshe at salysyp keledi. Óitkeni, atalarymyz ákelgen Jeńis dańqy qashan da ómirsheń. Mine, búgin habarsyz ketken jerlesimiz Rahymbaev Omardyń Kareliia Respýblikasy, Loýhsk aýdany, Kestengi aýylynda jerlengen Baýyrlastar ziratynan aty-jónin anyqtap, 6 myń shaqyrym jerden topyraǵyn jetkizdik. Osy jumystyń oidaǵydai atqarylýyna súbeli úlesin qosqan «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń quryltaishy azamattaryna úlken alǵysymdy aitamyn.
Reti kelgende aita keteiik, bul sapardyń júzege asýyna «Abyraly-Degeleń» qoǵamdyq qorynyń prezidenti, Shyǵys Qazaqstan oblystyq máslihatynyń depýtaty, metsenat M. Qurmanbai uiytqy bolyp, sondai-aq N.Qaiyrbekov, A. Shiriiaev, S. Serikqaliuly, E. Saǵyndyqov, S. Medeýov siiaqty qor quryltaishylary men isker azamattardyń birlesip qoldaý kórsetken edi. Al arada 73 jyl ótkende tabylǵan jaýynger esimin týǵan jerinde jańǵyrtyp, Omar Rahymbaevtyń jien nemeresi Nur Jailaýbaiulyn ertip, Kareliiaǵa baryp kelgen Nurǵazy Qabenulynyń azamattyǵy da halyq kóńilin rizashylyqqa bóleri sózsiz.
Nurǵazy Qaiyrbekov, Semei qalalyq máslihatynyń depýtaty:
-Kareliia Respýblikasynyń Kestengi aýylyndaǵy Baýyrlastar ziratyna jerlengen 153 adamnyń kimder ekeni, qaidan kelgeni ózderi jazyp engizip qoiǵan kitel qaltasynan alynǵan gilzadan anyqtalyp otyr. Sonyń ishinde alty jaýyngerdiń qaǵazy jaqsy saqtalyp qalypty. Rahymbaev Omar sol altaýdyń biri. Jaýynger jerlesimiz Finliandiiamen shekaralas osy jerdegi temir jol boiyn jaýdan qorǵaý úshin 186 atqyshtar diviziiasynyń sapynda SS áskerine qarsy soǵysqan.
1902 jyly Abyraly óńirinde dúniege kelgen Omar Rahymbaev Qainar aýylynan 1941 jyldyń qarasha aiynda Otan qorǵaýǵa attanǵan. Moskva men Mýrmansk oblysyn jalǵap turǵan Kareliia aýmaǵy Keńes Odaǵynyń mańyzdy nysandarynyń biri boldy. Sol sebepten Kestengi poselkesin jaýdan azat etý operatsiiasyn júrgizdi. Alaida, nemis fashisterine qarsy shabýyl sátsiz aiaqtalyp, keńestik kóptegen sarbazdar qaza tapty, habarsyz ketkenderi de az emes. Beibit kún týǵan shaqtan bastalǵan izdeý otriadynyń jumystary áli kúnge deiin jalǵasyp keledi. Búginde Kestengi aýylyndaǵy Baýyrlastar ziratynda kimder jerlengenin anyqtaý júzege asý ústinde. Kóńil tolqytyp, jan tebirentip qazaq jaýyngeriniń esimi de 73 jyldan keiin qaita jańǵyryp, Qainar jerine erekshe rýh syilady. Osy sátte:
Qainarym, sensiń meni shabytty etken,
Jańbyryń betten súidi jaýyp kókten.
Men búgin izdep keldim atqa mingen,
Izderin ata-babam salyp ketken,-dep jyrlaǵan Baýyrjan Jaqyptyń óleńi de tarihi sátte tolqyǵan jurttyń tamyryn tap basqany sózsiz.
«Abyraly Degeleń» qoǵamdyq qorynyń prezidenti M. Qurmanbai Kestengiden tabylǵan O.Rahymbaevtyń aty jóni jazylǵan qaǵaz ben sol qaǵaz saqtalyp qalǵan oq gilzasy men Baýyrlastar ziratynan topyraq buiyrǵan jaýyngerdiń shynynda da sol adam ekendigin rastaityn saraptamalyq qorytyndyny Omar Rahymbaevtyń qyzy Kúlásh anamyzǵa tabys etti.
Shara sońynda arnaiy Quran hatym túsirilip, maidanger rýhyna baǵyshtalǵan as berildi.
Sátjan Qasymjanuly,
Shyǵys Qazaqstan oblysy
Ult portaly
