Osy aptada úkimette tórtinshi munai óńdeý zaýytyn salý týraly usynys qaralady. Munai-gaz salasynyń sarapshylary bul zaýyttyń Qazaqstanǵa qanshalyqty qajet ekendigi týraly pikirlerin bildirdi, dep habarlaidy Baq.kz aqparat agenttigi LS saityna silteme jasap.
Táýelsiz sarapshy Shamil Daýranovtyń pikirinshe, bul máselege qarjylandyrýdy júzege asyrý jyldamdyǵy men qarjylandyrýdyń ashyqtyǵy turǵysynan qaraý kerek.
«Eger bul memleket qarajatyn shyǵyndap, burynǵydai birneshe jyl boiy sheshiletin bolsa, onda jańa zaýyt salýdy qolǵa alýdyń ne qajeti bar? 2000 jyldardyń basynda Qazaqstanda óndirgish kúshterin 2020 jylǵa deiin damytý jáne ornalastyrý nobaiy ázirlendi. Qujatty daiyndaý barysyna barlyq ministrlik, oblys ákimderi, iri kásiporyndar, ǵylymi-zertteý jáne jobalyq institýttar qatysty. Ol qujatta jeke investitsiialar arqyly munai óńdeitin birneshe ortasha zaýyt salý týraly usynys boldy», - deidi Daýranov.
Onyń aitýynsha, mundai sheshim kólik quraldary shyǵyndaryn azaityp, Qazaqstannyń ortalyq jáne soltústik óńirlerin janarmaimen qamtýǵa yqpal etýshi edi.
«Alaida bul qujat Qazaqstan basshylyǵy tarapynan qoldaý tappady. Qoldanystaǵy kásiporyndardy rekonstrýktsiialaý jóninde sheshimder qabyldandy. Men sol kezdegi sheshý joldary durys boldy dep sanaimyn. Máseleni jeke kapital esebinen, múmkin Eýraziialyq ekonomikalyq odaq seriktesterimen birlesip sheshý kerek», - deidi sarapshy.
Oil Gas Project kompaniiasynyń direktory Jaras Ahmetov Qazaqstan munai óńdeý zaýyttaryn munaimen qamtamasyz etý týraly suraqqa qatysty bar másele onyń ishki jáne syrtqy baǵasynyń aiyrmashylyǵynda bolyp turǵanyn aitady.
«Baǵa turaqtamaiynsha, munaidy óńdeý tiimsiz bolyp tabylady. Bul janar-jaǵarmai baǵasynyń ósýine ákep soǵýy múmkin nemese biz janar-jaǵarmai baǵasynyń qymbattaýyna moiynsunamyz. Al qarsy bolǵan jaǵdaida ara-tura janar-jaǵarmai tapshylyǵyn sezip turatyn bolamyz», - deidi Ahmetov.
Osy oraida «Finam» kompaniiasynyń sarapshy-taldaýshysy Aleksei Kalachev zamanaýi munai óńdeý zaýytynyń salynýy Qazaqstan úshin óte qajet nárse ekendigin aitty.
«Ishki naryqtyń óz otynymen turaqty qamtamasyz etilýi óndiristiń qýatyn azaitady. Mundai jaǵdaida elimizdegi munai óńdeý zaýyttarynda apattyq jaǵdai bolyp turatyndyqtan josparly jóndeý jáne jańǵyrtý jumystary júrgiziledi. Jańa zaýyt salǵan jaǵdaida importqa táýeldi bolmaityn múmkindik týyndaidy, al artylǵan jaǵdaida ónerkásiptik qurylymy azyraq damyǵan kórshi memleketterge satyp jiberýge bolady», - deidi Kalachev.
Sondai-aq, ol úlken munai óńdeý zaýytynyń salynýyna 5-8 jyldai ýaqyt ketýi múmkin ekendigin aitty.
