Tórt jyl boiy satyp jatyrmyz. Ne paida?

Tórt jyl boiy satyp jatyrmyz. Ne paida?


Qazaqstanda sońǵy tórt jyldan beri jekeshelendirýdiń ekinshi kezeńi júrgizilip keledi. Sodan ne uttyq, ne utyldyq degendi Májilis depýtaty Aiqyn Qońyrov aishyqtap berip, Premer-Ministrdiń aldyna jaiyp saldy. 

Osy jyldarda 600-den artyq nysan satylypty. Biraq sodan alynǵan ekonomikalyq tiimdilik joqtyń qasy eken. Óitkeni:

  1. Barlyq nysannyń baǵasy 256 mlrd. teńge bolǵan. Bul respýblikalyq biýdjet kirisiniń 1 paiyzyna da jetpeidi. Onyń ústine bul somadan jekeshelendirýdi daiyndaǵandar men ótkizgenderdiń qomaqty shyǵynan alyp tastasaq, satýdan túsken tabys san soqtyrady.
  2. Satylǵan nysandardyń 54 paiyzy áleýmettik baǵyttaǵy nysandar (densaýlyq saqtaý, bilim jáne t.s.s.). Bular jekemenshik sektordan ekonomikalyq tiimdilik túsirmeidi, tek ózderiniń shyǵyndaryn jabý jáne paida tabý úshin olar qyzmetteriniń tarifterin kóterip jibereri haq. Sondai-aq memlekettik organdar men ulttyq kompaniialardyń qyzmet kórsetý nysandary da kóp satylǵan. Bul da básekelestik ortany arttyra almaidy, tek ózderi ǵana qyzmet kórsetip, tarifterin kótermese túsirmeidi.
  3. Jekeshelendirý fond rynogyn arttyrýǵa paida tigizgen joq, óitkeni satylǵan 114 holdingtiń 29 ǵana aýktsionda alǵashqy baǵasynan asa alǵan. Qalǵan 75 paiyzy (85 nysan) alǵashqy baǵasynan arzandatylyp, óz baǵasynan áldeqaida arzanǵa ketti.
  4. Jekeshelendirýge shyǵarylǵan barlyq nysandardy satýdyń qajettiligin eskermei, artynan oilanyp 321 nysannyń satylýy toqtatyldy. Bul jekeshelendirýge daiyndyqtyń tómen bolǵanyn kórsetti. Áiteýir satý kerek eken dep bárin tizimge qosa bergen.
  5. Jekeshelendirsek boldy, investitsiia aǵylady degen dáme aidalada qaldy. Qazir jekeshelendirilgen nysandardaǵy ekonomikalyq belsendilik tómendemese artqan joq. Memlekettiń qatysyn qai salada tómendetý kerektigin de eshkim anyqtap, zerdelep kórgen emes.

Mine, osynyń bári jekeshelendirýdiń tym asyǵys júrgizilip, áiteýir komanda bolǵan soń oryndaý kerek dep sheneýnikterdiń eshteńeni ekshemegenin kórsetedi. Onyń ústine «Qazaqinvest», Qazaqtýrizm» degen taǵy da asa iri ulttyq kompaniialar quryldy. Osynyń ózi memlekettiń ekonomikaǵa aralasýyn kóbeite túspese azaitpai otyrǵandyǵynyń kórinisi.

Osy máselelerdi eskere kelip, Aiqyn Qońyrov bastaǵan Májilistegi «Halyq kommýnisteri» partiiasy fraktsiiasynyń músheleri jekeshelendirýdi qazirgidei júrgizýdi toqtatyp, odan da memlekettik aktivterdi basqarýdyń jetildirilgen tujyrymyn jasaý kerektigin usynyp otyr.

S.ELEÝ, sarapshy