Óskemende «Úlken Altaidyń transshekaralyq keńistigi: demografiialyq jáne áleýmettik-mádeni protsesteri – yntymaqtastyqtyń jańa nysandary» atty jastardyń halyqaralyq jazǵy mektebiniń ashylý saltanaty ótti.
«Altai – bizdiń ortaq úiimiz» halyqaralyq úilestirý keńesiniń sheshimimen biyl Óskemende tuńǵysh ret uiymdastyrylyp otyrǵan sharaǵa Qostanai, Pavlodar, Qaraǵandy, Mańǵystaý, Atyraý oblystarynan kelgen jastar ortalyqtarynyń direktorlary men jetekshi mamandary, sondai-aq, Reseidiń Altai ólkesi men Altai Respýblikasy, Qytaidyń Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialy raiony, Mońǵoliianyń Baian-Ólgei jáne Qobda aimaqtarynan kelgen sarapshylar óz elderindegi jastar saiasatynyń iske asyrylý barysy týraly baiandamalaryn oqydy.
Shekaralyq aimaqtar arasynda ekonomika, bilim, ǵylym, máde¬niet jáne ekologiia salalaryn¬daǵy áriptestik aiasynda birlesip jumys isteýdiń óńir¬aralyq bailanysty keńeitýdiń dańǵyl joly ekenin atap ótken oblystyq ishki saiasat basqarmasynyń basshysy Erjan Sembinov basqosýǵa kelgen qonaqtardy «EKSPO-2017» kórmesine qatysýǵa shaqyrdy.
– Altai arqyly shekaralary túiisip otyrǵan tórt memlekettiń arasyndaǵy bailanysty ári qarai damytýymyz kerek. Bul – búgingi álemdik daǵdarys jaǵdaiynda kórshiles óńirlerdiń ekonomikasy men ózge de salalaryna úlken serpilis beredi, - dedi Erjan Sembinov.
Plenarlyq otyrystyń ashylý saltanatynda sóz alǵan Qytai Halyq Respýblikasynyń ShUAR isteri boiynsha Altai aimaqtyq basqarmasynyń jetekshisi Iýýi Gýansin jastarǵa sáttilik tilep, Shyǵys Qazaqstanmen syrtqy ekonomikalyq bailanystardy odan ári nyǵaita túsetindikterin málimdedi.
– Shyǵys Qazaqstanmen ekonomika salasynda ǵana emes, mádeni jáne rýhani ómirimizde de berik bailanys bar. Qos el búginde seriktes qana emes, dostyǵy jarasqan tatý kórshi, – dedi Iýýi Gýansin.
Basqosý barysynda S.Sýrazakov atyndaǵy Altai institýty direktorynyń orynbasary Natalia Tadysheva «Altai respýblikasynyń jastary: zamanaýi damýdyń úrdisteri» taqyrybyndaǵy baiandama-tusaýkeserin usyndy.
– Altai men Shyǵys Qazaqstan arasyndaǵy etnomádeni jaǵdaiǵa basa nazar aýdarǵan jón. Óitkeni, bul ǵylym men bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń keleshegin aiqyndap beredi. Bizdiń institýttyń stýdentteri men sizderdiń jas ǵalymdaryńyz bas qosyp, dástúrli emes energetikany jáne noosferalyq joǵary tehnologiialardy damytý, ekologiialyq taza aýylsharýashylyq ónimderin óndirý, aimaq infraqurylymyn qurý úshin shekaralas aýmaqtardyń jańa rýhani-ekologiialyq dáýirdiń mindetterine jaýap bererlik ǵylymi-tehnikalyq ózara yqpaldastyq integratsiiasyn kúsheitý syndy jumystaryn birlese atqarsa eken degen usynysym bar, - dedi Natalia Tadysheva.
Jastardyń biliktiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan plenarlyq otyrys barysynda jazǵy mekteptiń úilestirýshisi, tarih ǵylymdarynyń kandidaty, E.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia Ulttyq ýniversitetiniń dotsenti, «Altai – bizdiń ortaq úiimiz» halyqaralyq úilestirý keńesiniń múshesi Qansha Qalieva «Shyǵys Qazaqstan – Úlken Altai aýmaǵyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyń belsendi qatysýshysy retinde» atty baiandamasynda bizdiń óńirdiń syrtqy ekonomikalyq bailanys ornatý boiynsha júrgizip jatqan jumystaryna toqtalyp ótti.
– Ótken jyly Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi men Altai Respýblikasynyń Úkimetimen, Altai ólkesiniń ákimshiligimen, Novosibir jáne Cheliabinsk oblystarynyń ákimshilikterimen saýda-ekonomikalyq, ǵylymi-tehnikalyq jáne mádeni yntymaqtastyq týraly kelisimderge qol qoiylǵan. Budan bólek, Qytai Halyq Respýblikasynyń Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialy aýdanynyń Tarbaǵatai jáne Altai okrýgimen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, eki el arasyndaǵy diplomatiialyq bailanysty nyǵaitýǵa qomaqty úles qosyp keledi. Máselen, kásipkerler arasynda ekonomika, aýyl sharýashylyǵy, mata óndirisi, týrizm jáne basqa salalarda ózara tiimdi yntymaqtastyq ornatý maqsatynda kezdesýler ótkizilgen, - dedi Qansha Qalieva.
Otyrys sheńberinde qatysýshylar Altai óńir¬leri arasyndaǵy saýda-ekono¬mi¬kalyq, bilim berý jáne jas¬tar máseleleri boiynsha birle¬se jumys isteý joldaryn qa¬ras¬tyrdy. Mańyzdy baǵdardyń birin atap ótken Óskemendegi jastar ortalyǵynyń direktory Rinad Ahmetjanov jasóspirimderdi qoǵamdyq jumystarǵa tartýdyń tiimdi joldaryn usyndy.
Plenarlyq otyrys sońynda Úlken Altai jastary yntymaqtastyǵynyń jańa nysandaryn qurý týraly deklaratsiiaǵa qol qoiyldy.
Shara Ulan aýdanynyń Taiynty aýylynyń mańynda ornalasqan «Kók Taý» demalys bazasynda jalǵasyn tappaq.
Ajar Saǵatbekova
