Foto: Akorda.kz
Qazaqstan Prezidenti Germaniia ekonomikasy Shyǵys komitetiniń (GEShK) uiymdastyrýymen ótken eki el isker toptarynyń dóńgelek ústeline qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Memleket basshysy óz sózinde geosaiasi dúrbeleńge qaramastan, byltyr ekijaqty taýar ainalymy 25 paiyzǵa ósip, 2,8 milliard dollarǵa jetkenin atap ótti. Onyń aitýynsha, Germaniia biznesi Qazaqstanǵa 6 milliard dollarǵa jýyq investitsiia salǵan. Bul investitsiianyń 90 paiyzǵa jýyǵy shikizattyq emes sektorǵa tiesili. Jalpy elimizde Germaniia kapitalynyń úlesi bar myńnan astam kompaniia jumys isteidi.
Qasym-Jomart Toqaev Germaniianyń tabandylyq, naqtylyq jáne jaýapkershilik qaǵidattaryna negizdelgen biznes júrgizý tásilin joǵary baǵalady. Sondai-aq «Qazaqstanda nemis sapasyna sai jasalǵan» formýla boiynsha ónim shyǵaratyn óndiris oryndaryn ashýǵa múddeli ekenin aitty.
Memleket basshysy ózara yntymaqtastyqtyń birqatar perspektivti baǵytyn atap ótti. Prezidenttiń aitýynsha, Qazaqstan, eń aldymen, Germaniia jáne Eýropa ónerkásibine qajetti tabiǵi resýrstar men mańyzdy shikizat salasynda senimdi seriktes bolýǵa daiyn.
– 2040 jylǵa qarai mańyzdy materialdar men sirek kezdesetin metaldarǵa álemdik suranys tórt ese artady degen boljam bar. Dúniejúzilik banktiń baǵalaýynsha, Qazaqstanda quny 46 trillion dollardan asatyn bes myńnan asa barlaý jasalmaǵan ken orny bar. Sondyqtan men Kantsler Olaf Sholtske birlesken shikizatty igerý jobalaryn júzege asyrý úshin Konsortsiým qurýdy usyndym. Bul bastama úkimetaralyq seriktestik týraly qoldanystaǵy kelisimdermen qatar, yntymaqtastyǵymyzdy jańa deńgeige kóterýge múmkindik beredi. Men Germaniianyń jeke investorlaryn osy Konsortsiýmǵa qosylýǵa shaqyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Prezident jańartylatyn energiia kózderi salasyndaǵy yntymaqtastyqty taǵy bir perspektivti baǵyt retinde atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev «jasyl» sýteginiń álemdegi jetekshi óndirýshisi bolý úshin elimizde barlyq alǵyshart bar ekenine toqtaldy. Qazirgi ýaqytta Germaniia men Shvetsiianyń birlesken Svevind Group kompaniiasymen «jasyl» sýtegin óndirý jóninde somasy 50 milliard dollar bolatyn kelisim jasaldy. Bul – álemdegi eń iri jobalardyń biri. Aldaǵy ýaqytta «jasyl» sýtegi óndirisi «jasyl» bolat, aliýminii jáne basqa da metaldardy óndirýge jol ashýy múmkin. Prezident Germaniianyń tehnologiialyq sheshimderin Qazaqstannyń tabiǵi jáne adami resýrstarymen ushtastyrý joǵary nátijelerge jetkizetinine senim bildirdi.
Yntymaqtastyqtyń taǵy bir salasy – kólik-logistika áleýetin paidalaný. Memleket basshysynyń aitýynsha, jańa geosaiasi jaǵdaida Eýropa men Aziia arasyndaǵy bailanysty qamtamasyz etý úshin «Orta dálizdiń» mańyzy artyp keledi.
Prezident aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqty ilgeriletý úshin mol múmkindik bar ekenin jetkizdi.
– Qazaqstan óńirdiń azyq-túlik habyna ainalýdy josparlap otyr. Osy maqsatta ónim óndirý, saqtaý jáne taratý jumystaryn ushtastyratyn saýda-logistikalyq bailanystardyń óńiraralyq júiesi qurylady. Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵyn ornyqty damytýǵa ártúrli salada, sonyń ishinde biotehnologiiaǵa jáne tyńaitqyshtar óndirýge, spýtnik arqyly zondtaýǵa jáne jasandy intellektige, aýyl sharýashylyǵy tehnikasyn shyǵarýǵa, irrigatsiiaǵa, sondai-aq tamaq ónerkásibine, genetika men jańartylatyn energiia kózderine mamandanǵan Germaniianyń kóptegen kompaniiasy tartylýy múmkin, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, yntymaqtastyqtyń taǵy bir basym baǵyty IT tehnologiia salasy bola alady. Prezident Qazaqstannyń tsifrlyq transformatsiia baǵytyndaǵy bastamalary álemdik deńgeide moiyndalǵanyn atap ótti. BUU bizdiń elektrondy úkimet júiesin TOP-30 tizimine engizdi.
– Biz IT ónimder men qyzmetter eksportyn 1 milliard dollarǵa deiin ulǵaitýdy jáne 2025 jylǵa qarai jahandyq deńgeidegi básekege qabiletti 100 myń IT maman daiyndaý arqyly adami kapitaldy nyǵaitýdy josparlap otyrmyz. Biz germaniialyq seriktesterimizben yntymaqtastyqtyń birneshe baǵyty boiynsha, sonyń ishinde ǵylymi-zertteý jáne tájiribelik-konstrýktorlyq jumystar, startaptar, bilim berý, bailanystar jáne basqa da ózekti salalardaǵy jobalardy iske asyrýǵa daiynbyz, – dedi Memleket basshysy.
Prezident adami kapitaldy damytý jáne investitsiia tartý máselesin yntymaqtastyqtyń ózekti baǵyttardyń biri retinde atap ótti. Adami kapital salasynda qazirdiń ózinde Kaspii memlekettik ýniversitetiniń janynan Qazaqstan-Germaniia injenerlik institýtyn jáne Shyǵys Qazaqstan tehnikalyq ýniversitetiniń janynan Qazaqstan-Germaniia ǵylym jáne tehnologiia institýtyn ashý bastamasy kóterildi. Investitsiia tartý úshin Qazaqstan «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń alańy arqyly shetel investorlaryna barlyq múmkindikti jasap otyrǵany aityldy.
Qasym-Jomart Toqaev Germaniia biznesmenderin Qazaqstan ekonomikasyn ártaraptandyrýǵa, jańa óndiris oryndaryn ashýǵa jáne ozyq nemis tehnologiialaryn engizýge baǵyttalǵan jobalardy júzege asyrýǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
Jiyn barysynda Germaniia ekonomikasy Shyǵys komitetiniń basqarma tóraǵasy Katrina Klaas-Miýlhoizer, Germaniia ónerkásibi federaldyq odaǵynyń (BDI) basqarma múshesi Volfgang Nidermark, sondai-aq Deutsche Bahn, Knauf, Wilo, BASF, Rhenus, Svevind jáne basqa da birqatar iri kompaniianyń top-menedjerleri baiandama jasady. Olar ekonomikanyń naqty salalary boiynsha Qazaqstanmen aradaǵy yntymaqtastyqtyń qazirgi jaǵdaiy men damý perspektivalary týraly oi-pikirlerin ortaǵa saldy.
Germaniia ekonomikasynyń Shyǵys komiteti – Germaniia Federativtik Respýblikasynyń Ortalyq, Shyǵys jáne Ońtústik-Shyǵys Eýropa, Ońtústik Kavkaz jáne Ortalyq Aziiadaǵy 29 elge arnalǵan aimaqtyq bastamasy. Shyǵys komitetine Germaniia ekonomikasynyń alty jetekshi odaǵy qoldaý kórsetedi jáne oǵan 400-ge jýyq kompaniia múshe.
