فوتو: Akorda.kz
قازاقستان پرەزيدەنتٸ گەرمانييا ەكونوميكاسى شىعىس كوميتەتٸنٸڭ (گەشك) ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن ەكٸ ەل ٸسكەر توپتارىنىڭ دٶڭگەلەك ٷستەلٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى ٶز سٶزٸندە گەوساياسي دٷربەلەڭگە قاراماستان, بىلتىر ەكٸجاقتى تاۋار اينالىمى 25 پايىزعا ٶسٸپ, 2,8 ميلليارد دوللارعا جەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, گەرمانييا بيزنەسٸ قازاقستانعا 6 ميلليارد دوللارعا جۋىق ينۆەستيتسييا سالعان. بۇل ينۆەستيتسييانىڭ 90 پايىزعا جۋىعى شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورعا تيەسٸلٸ. جالپى ەلٸمٸزدە گەرمانييا كاپيتالىنىڭ ٷلەسٸ بار مىڭنان استام كومپانييا جۇمىس ٸستەيدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانييانىڭ تاباندىلىق, ناقتىلىق جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن بيزنەس جٷرگٸزۋ تەسٸلٸن جوعارى باعالادى. سونداي-اق «قازاقستاندا نەمٸس ساپاسىنا ساي جاسالعان» فورمۋلا بويىنشا ٶنٸم شىعاراتىن ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋعا مٷددەلٸ ەكەنٸن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ٶزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ بٸرقاتار پەرسپەكتيۆتٸ باعىتىن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستان, ەڭ الدىمەن, گەرمانييا جەنە ەۋروپا ٶنەركەسٸبٸنە قاجەتتٸ تابيعي رەسۋرستار مەن ماڭىزدى شيكٸزات سالاسىندا سەنٸمدٸ سەرٸكتەس بولۋعا دايىن.
– 2040 جىلعا قاراي ماڭىزدى ماتەريالدار مەن سيرەك كەزدەسەتٸن مەتالدارعا ەلەمدٸك سۇرانىس تٶرت ەسە ارتادى دەگەن بولجام بار. دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ باعالاۋىنشا, قازاقستاندا قۇنى 46 تريلليون دوللاردان اساتىن بەس مىڭنان اسا بارلاۋ جاسالماعان كەن ورنى بار. سوندىقتان مەن كانتسلەر ولاف شولتسكە بٸرلەسكەن شيكٸزاتتى يگەرۋ جوبالارىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن كونسورتسيۋم قۇرۋدى ۇسىندىم. بۇل باستاما ٷكٸمەتارالىق سەرٸكتەستٸك تۋرالى قولدانىستاعى كەلٸسٸمدەرمەن قاتار, ىنتىماقتاستىعىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مەن گەرمانييانىڭ جەكە ينۆەستورلارىن وسى كونسورتسيۋمعا قوسىلۋعا شاقىرامىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تاعى بٸر پەرسپەكتيۆتٸ باعىت رەتٸندە اتاپ ٶتتٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاسىل» سۋتەگٸنٸڭ ەلەمدەگٸ جەتەكشٸ ٶندٸرۋشٸسٸ بولۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدە بارلىق العىشارت بار ەكەنٸنە توقتالدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا گەرمانييا مەن شۆەتسييانىڭ بٸرلەسكەن Svevind Group كومپانيياسىمەن «جاسىل» سۋتەگٸن ٶندٸرۋ جٶنٸندە سوماسى 50 ميلليارد دوللار بولاتىن كەلٸسٸم جاسالدى. بۇل – ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ جوبالاردىڭ بٸرٸ. الداعى ۋاقىتتا «جاسىل» سۋتەگٸ ٶندٸرٸسٸ «جاسىل» بولات, اليۋمينيي جەنە باسقا دا مەتالداردى ٶندٸرۋگە جول اشۋى مٷمكٸن. پرەزيدەنت گەرمانييانىڭ تەحنولوگييالىق شەشٸمدەرٸن قازاقستاننىڭ تابيعي جەنە ادامي رەسۋرستارىمەن ۇشتاستىرۋ جوعارى نەتيجەلەرگە جەتكٸزەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى بٸر سالاسى – كٶلٸك-لوگيستيكا ەلەۋەتٸن پايدالانۋ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جاڭا گەوساياسي جاعدايدا ەۋروپا مەن ازييا اراسىنداعى بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «ورتا دەلٸزدٸڭ» ماڭىزى ارتىپ كەلەدٸ.
پرەزيدەنت اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ٸلگەرٸلەتۋ ٷشٸن مول مٷمكٸندٸك بار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
– قازاقستان ٶڭٸردٸڭ ازىق-تٷلٸك حابىنا اينالۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسى ماقساتتا ٶنٸم ٶندٸرۋ, ساقتاۋ جەنە تاراتۋ جۇمىستارىن ۇشتاستىراتىن ساۋدا-لوگيستيكالىق بايلانىستاردىڭ ٶڭٸرارالىق جٷيەسٸ قۇرىلادى. قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن ورنىقتى دامىتۋعا ەرتٷرلٸ سالادا, سونىڭ ٸشٸندە بيوتەحنولوگيياعا جەنە تىڭايتقىشتار ٶندٸرۋگە, سپۋتنيك ارقىلى زوندتاۋعا جەنە جاساندى ينتەللەكتٸگە, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋعا, يرريگاتسيياعا, سونداي-اق تاماق ٶنەركەسٸبٸنە, گەنەتيكا مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە ماماندانعان گەرمانييانىڭ كٶپتەگەن كومپانيياسى تارتىلۋى مٷمكٸن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى بٸر باسىم باعىتى IT تەحنولوگييا سالاسى بولا الادى. پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسييا باعىتىنداعى باستامالارى ەلەمدٸك دەڭگەيدە مويىندالعانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇۇ بٸزدٸڭ ەلەكتروندى ٷكٸمەت جٷيەسٸن توپ-30 تٸزٸمٸنە ەنگٸزدٸ.
– بٸز IT ٶنٸمدەر مەن قىزمەتتەر ەكسپورتىن 1 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ۇلعايتۋدى جەنە 2025 جىلعا قاراي جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ 100 مىڭ IT مامان دايىنداۋ ارقىلى ادامي كاپيتالدى نىعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بٸز گەرمانييالىق سەرٸكتەستەرٸمٸزبەن ىنتىماقتاستىقتىڭ بٸرنەشە باعىتى بويىنشا, سونىڭ ٸشٸندە عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تەجٸريبەلٸك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستار, ستارتاپتار, بٸلٸم بەرۋ, بايلانىستار جەنە باسقا دا ٶزەكتٸ سالالارداعى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا دايىنبىز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ادامي كاپيتالدى دامىتۋ جەنە ينۆەستيتسييا تارتۋ مەسەلەسٸن ىنتىماقتاستىقتىڭ ٶزەكتٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتاپ ٶتتٸ. ادامي كاپيتال سالاسىندا قازٸردٸڭ ٶزٸندە كاسپيي مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جانىنان قازاقستان-گەرمانييا ينجەنەرلٸك ينستيتۋتىن جەنە شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جانىنان قازاقستان-گەرمانييا عىلىم جەنە تەحنولوگييا ينستيتۋتىن اشۋ باستاماسى كٶتەرٸلدٸ. ينۆەستيتسييا تارتۋ ٷشٸن قازاقستان «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ الاڭى ارقىلى شەتەل ينۆەستورلارىنا بارلىق مٷمكٸندٸكتٸ جاساپ وتىرعانى ايتىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانييا بيزنەسمەندەرٸن قازاقستان ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋعا, جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋعا جەنە وزىق نەمٸس تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋگە باعىتتالعان جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا بەلسەندٸ قاتىسۋعا شاقىردى.
جيىن بارىسىندا گەرمانييا ەكونوميكاسى شىعىس كوميتەتٸنٸڭ باسقارما تٶراعاسى كاترينا كلااس-ميۋلحويزەر, گەرمانييا ٶنەركەسٸبٸ فەدەرالدىق وداعىنىڭ (BDI) باسقارما مٷشەسٸ ۆولفگانگ نيدەرمارك, سونداي-اق Deutsche Bahn, Knauf, Wilo, BASF, Rhenus, Svevind جەنە باسقا دا بٸرقاتار ٸرٸ كومپانييانىڭ توپ-مەنەدجەرلەرٸ بايانداما جاسادى. ولار ەكونوميكانىڭ ناقتى سالالارى بويىنشا قازاقستانمەن اراداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ قازٸرگٸ جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى وي-پٸكٸرلەرٸن ورتاعا سالدى.
گەرمانييا ەكونوميكاسىنىڭ شىعىس كوميتەتٸ – گەرمانييا فەدەراتيۆتٸك رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق, شىعىس جەنە وڭتٷستٸك-شىعىس ەۋروپا, وڭتٷستٸك كاۆكاز جەنە ورتالىق ازيياداعى 29 ەلگە ارنالعان ايماقتىق باستاماسى. شىعىس كوميتەتٸنە گەرمانييا ەكونوميكاسىنىڭ التى جەتەكشٸ وداعى قولداۋ كٶرسەتەدٸ جەنە وعان 400-گە جۋىق كومپانييا مٷشە.
