Aqordada Memleket basshysynyń tóraǵalyǵymen Reformalar jónindegi Joǵary Keńestiń úshinshi otyrysy ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Jiynda Qazaqstan Respýblikasynyń 2025 jylǵa deiingi ulttyq damý josparyn ázirleý, Memlekettik josparlaýdyń jańa júiesi, Memlekettik basqarýdy damytýdyń 2030 jylǵa deiingi tujyrymdamasy, 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirý josparynyń jobasy, sondai-aq, Jedel reformalar paketi jáne ulttyq halyq sanaǵyn ótkizý máseleleri qarastyryldy.
Keńeste Premer-Ministr Asqar Mamin, Prezident Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Timýr Súleimenov, Strategiialyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy Qairat Kelimbetov, Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy Anar Jaiylǵanovalar baiandama jasady.
Kún tártibindegi máseleler boiynsha keńes músheleriniń baiandamalary men pikirlerin tyńdaǵan Prezident kóterilgen máselelerge egjei-tegjeili toqtalyp, olardy iske asyrýdyń naqty tetikteri týraly óz oiymen bólisti.
Memlekettik josparlaýdyń jańartylǵan júiesiniń baǵdarlamalyq qujattary meiilinshe ikemdi bolýǵa, strategiialyq jáne biýdjettik josparlaýdyń ózara bailanysyn arttyrýǵa, memlekettik organdar men uiymdar basshylaryna qoiylǵan mindetterdi oryndaý úshin tikelei jaýapkershiligin aiqyn bekitýge tiis.
Álemniń kóshbasshy memleketteriniń qataryna kirý maqsatynda elimizdi odan ári damytýdyń negizgi úsh baǵyty, atap aitqanda, institýttardyń sapasyn jetildirý, azamattardyń ál-aýqatyn arttyrý, myqty ekonomika qurý usynyldy.
Ortamerzimdi perspektivaǵa arnalǵan mindetterdi aiqyndaityn negizgi qujat retinde elimizdiń 2025 jylǵa deiingi ulttyq damý jospary belgilendi. Qujatta asa mańyzdy salalardy damytý boiynsha paiymdar, negizgi saiasatty jetildirý jónindegi basty baǵdarlar kórinis tabady.
Ulttyq jobalar qyzmet túrleri men salalardyń túiitkildi máselelerin sheshýge baǵyttalady. Jobalar belgili bir kezeńde naqty nátijege qol jetkizýi jáne ol tolyqtai qarjylandyrýy kerek.
Qazirgi ýaqytta tsifrlandyrý, agroónerkásiptik keshendi damytý, kásipkerlik, básekelestik, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne basqa da birqatar jobalardy ázirleý jumystary júrgizilýde. Olar biylǵy 1 shildege deiin daiyndalyp, bekitilýi tiis.
Qasym-Jomart Toqaev naqty salaǵa qatysty máselelerdi talqylaýǵa mamandanǵan sarapshylardy tartý, al qoǵamda qyzý talqylanǵan taqyryptar boiynsha belsendi azamattardy keń aýqymda jumyldyrý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy.
Úkimet usynǵan Qazaqstan Respýblikasynyń 2025 jylǵa deiingi ulttyq damý josparynyń jobasy 12 strategiialyq baǵyttan turady. Olar institýtsionaldyq, ekonomikalyq jáne áleýmettik bolyp úsh salaǵa bólingen.
Damý jospary boiynsha 2025 jylǵa qarai ósim deńgeii 5 paiyzǵa artyp, jalpy ishki ónimdegi shaǵyn jáne orta biznestiń úlesi 35 paiyzǵa deiin, negizgi kapitalǵa tartylǵan investitsiialar kólemi JIÓ-niń 30 paiyzyna deiin, shikizattyq emes eksportty 2 esege, iaǵni, 41 milliard teńgege deiin, eńbek ónimdiligin 45 paiyzǵa ulǵaitý negizgi kórsetkish bolmaq.
Qazaqstandyqtardyń turmys deńgeii men sapasyn arttyrý jónindegi sharalardyń nátijesinde azamattardyń ómir súrý uzaqtyǵy 75 jasqa deiin ulǵaiýy tiis.
Qazaqstannyń halyqaralyq reitingterdegi deńgeiin, atap aitqanda, oqýshylardyń bilim kórsetkishteri, tsifrlyq básekege qabilettilik, zań ústemdigi indeksteri boiynsha jaqsartý josparlanýda.
Atalǵan qujatqa qatysty pikir bildirgen Prezident Ulttyq jospar búgingi jahandyq úrdisterdi eskere otyryp, el damýynyń negizgi baǵdarlary men tsifrlyq parametrlerin qalyptastyratynyn atap ótti. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, elimizdiń ortamerzimdi perspektivadaǵy damýy atalǵan reformalardyń sapaly iske asyrylýyna tikelei bailanysty bolmaq.
Strategiialyq kórsetkishterdiń egjei-tegjeili kartasy – Ulttyq jospardyń ajyramas bóligi. Soǵan sáikes árbir memlekettik organǵa jáne iri kvazimemlekettik uiymǵa belgilengen kezeńde qol jetkizýge tiis naqty kórsetkishterdiń tizbesi bekitiledi. Kórsetkishterdiń nátijesi aqiqattan alys bolmaýy kerek. Degenmen ońai qol jetetin jáne yntalandyrmaityn indikatorlardy maqsat etýge bolmaidy.
– Bizdiń basty maqsatymyz – básekege qabilettilik deńgeiin arttyrý jáne álemniń damyǵan memleketteriniń qataryna kirý, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Ulttyq damý josparynyń aiasynda usynylǵan reformalardyń kóbisi Kásipkerlik, Biýdjettik jáne Salyq kodeksi siiaqty zańnamalyq aktilerge ózgerister engizýdi qajet etetinin eskere otyryp, Memleket basshysy Úkimettiń Parlamentpen konstrýktivti jumys isteýi qajet ekenin atap ótti.
– Depýtattyq korpýs Ulttyq jospardyń tabysty júzege asýy úshin barlyq qajetti zańnamalyq bazany qamtamasyz etýge tiis, – dedi Prezident.
Budan keiin jiynda Memlekettik basqarýdy damtýdyń 2030 jylǵa deiingi tujyrymdamasynyń jobasy qarastyryldy.
Tujyrymdamanyń júzege asyrylýy ákimshilik-baqylaýǵa baǵyttalǵan ádisten adam men onyń igiligi basty qundylyqtar sanalatyn memleket pen halyqtyń ózara yqpaldastyq modeline kóshýdi qamtamasyz etedi.
Osy qujattyń aiasynda memlekettik apparattyń kásibiligin jetildirýge, onyń qoǵam aldyndaǵy eseptiligine, retteýshilik saiasatty ilgeriletý máselelerine, memlekettik qyzmet kórsetýdiń tiimdiligin arttyrýǵa, kvazimemlekettik sektordy ońtailandyrýǵa, jergilikti basqarý isin damytýǵa jáne t.b jol ashylady.
Jalpy, Tujyrymdamada qamtylǵan sharalar memlekettik apparattyń tiimdiligin arttyrýǵa jáne onyń ashyqtyǵyna yqpal etedi. Bul memlekettik basqarý institýtyna degen senim deńgeiin kóteredi.
Tujyrymdamanyń negizgi erejeleri 2025 jylǵa deiin iske asyrylýy tiis. Al onyń negizgi qaǵidalary biyl oryndalady.
Qasym-Jomart Toqaev atalǵan qujat qoǵam talabyna sai keledi jáne halyqtyń turmys sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan aýqymdy ári mańyzdy ózgeristerdi qamtidy dep sanaidy. Osyǵan orai Prezident Úkimetke tiisti resýrstardy bóle otyryp, egjei-tegjeili saralanǵan Is-qimyldar josparyn qabyldaýdy tapsyrdy.
Sonymen qatar 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirý josparynyń jobasy usynyldy.
Memleket basshysynyń buǵan deiin bergen tapsyrmasyna sáikes, tolyqtai nemese jartylai jeke básekelestik sektorǵa ótetin uiymdardyń sany 176-dan 736-ǵa deiin ulǵaidy.
Básekelestik ortaǵa 5 trillion teńge kólemindegi aktivterdiń berilýi memlekettiń ekonomikaǵa aralasýyn 14 paiyzǵa deiin qysqartýǵa múmkindik beredi. Osyǵan orai strategiialyq investorlar tartylyp, shaǵyn jáne orta biznestiń jekeshelendiriletin kompaniialardyń qyzmetine qoljetimdiligi saqtalady jáne keńeiedi.
Memlekettiń ekonomikadaǵy úlesin azaitý jumystary aiasynda Qasym-Jomart Toqaev atalǵan máselege egjei-tegjeili toqtaldy.
Prezident aldyńǵy jekeshelendirý kezindegi nysandardyń basym bóligi birshama keiinge shegerilgen nemese múlde alynyp tastalǵan tájiribeni eske saldy.
– Jumystyń jospar boiynsha júrýi asa mańyzdy. Bul turǵyda Úkimettiń ustanymy qatań bolýy qajet. Jekeshelendirýdiń sońy jeke monopoliialardyń paida bolýyna ákep soqtyrmaýy kerek. Ondai jaǵdai qoǵamnyń narazylyǵyn týdyrady. Jekeshelendirý úderisi kezinde ashyqtyq pen ádildikti qamtamasyz etý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Osy rette Prezident Úkimetke nysandardy satýǵa qoǵamdyq monitoring júrgizýdiń tetikterin ázirleýdi tapsyrdy.
Sonymen qatar Memleket basshysy IPO quraldaryn meiilinshe keń paidalanýdyń qajettigin aita kelip, jekeshelendirý máselesinde bul tetikke basymdyq berýdi atap ótti.
– «Halyqtyq IPO» baǵdarlamasyn qaita jańǵyrtyp, aktsiialardy eń aldymen jeke tulǵalarǵa, iaǵni, Qazaqstan azamattaryna satý kerek. Elimizdiń árbir azamatynda ulttyq bailyqtyń bir bóligin ielený múmkindigi bolýy qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Jiynda Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes ázirlengen jedel sharalar toptamasy talqylandy.
Atalǵan sharalar shaǵyn jáne orta biznes sýbektileri úshin tólem tetigin jeńildetý jáne eńbekaqy qoryna salyq júktemesin azaitý, jańa óndiris kompaniialary úshin QQS boiynsha mólsherlemelerdi 70 paiyzǵa tómendetý, «Biznestiń jol kartasy» sýbsidiialaý baǵdarlamasyna mikroqarjy uiymdaryn qosý jáne basqa da joldar arqyly ekonomikanyń sapaly ári turaqty damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Zańmen bekitkennen keiin bul normalar osy jyldyń 1 shildesinen bastap júzege asyrylýy tiis.
Qasym-Jomart Toqaev ulttyq sanaqty uiymdastyrý máselesin aita kele, halyq sanaǵy turǵyndardyń naqty sanyn, onyń jas jáne genderlik quramyn, ýrbanizatsiia deńgeiin, tabys kólemi men basqa da mańyzdy taldaý derekterdi anyqtap, tekserilgen ári dáiekti basqarýshylyq sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beretin atap ótti.
Prezident atalǵan sharadan meiilinshe mol maǵlumat alý úshin saýalnamanyń mazmunyna kóńil bólý qajet ekenin aitty. Bul rette Memleket basshysy azamattarǵa asa kóp saýal qoimaýdy jáne sanaqty ótkizýdiń ońtaily joldaryn paidalanýdy, onyń ishinde, pandemiianyń taralýyna jol bermeýge bailanysty shekteýlerdi eskere otyryp, tsifrlyq tehnologiialardy keń qoldanǵan jón dep sanaidy.
Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke Premer-Ministrdiń birinshi orynbasarynyń tóraǵalyǵymen arnaiy jumys tobyn qurýdy tapsyrdy. Atalǵan top uiymdastyrý jáne negizgi máselelerdi sheshýmen, sondai-aq, daiyndyq jumystaryn úilestirip, ony iske asyrýmen ainalysady.
Ulttyq sanaq osy jyldyń qazan aiynda ótkizilip, al 2022 jyldyń ortasyna qarai Úkimet naqty málimetterdi jariialaýy tiis.
