Oi!.. Oi!.. Oi!.. Óleń qalai da oily bolsyn! Tabandy qan josa qylatyn shóńge men sheńgelden túbittei jumsaq oi taba bil, asqar Alataýdyń túimedei tasynan asqar Alataýdyń ózindei oi izde, aspanda qaptap kóshken qara bulttardyń dertip turǵan jelininen oi saý!.. Oi!.. Oi!.. Oi!.. Oisyz óleń joq! Oisyz óleń tul!
Bul aqynǵa qoiyp otyrǵan meniń talabym, meniń sózim emes. Bul – qazaq poeziiasynda úlken betburystar jyly bolǵan, qulaǵymyzda áli kúnge deiin jańǵyryp turǵan alpysynshy jyldar talaby, alpysynshy jyldar daýsy. Shynynda da ózimiz kýá bolǵan sol jyldardyń aqynǵa qoiar talap-tileginiń eń bastysy oi bolatyn. Poeziianyń kókeikesti máselelerin qozǵap jatatyn redaktsiialardaǵy talqylaýlarda da, stýdenttermen kezdesý keshterinde de, aqyn demei, synshy demei qatysatyn tartysty maqalalarda da, kez kelgen jerde óte beretin óreli, óresiz aitystarda da tireler bir-aq túbirli qazyq boldy. Ol – óleń oily bolýy kerek! Óleńge qoiylar bul talap, bul mindet trotýarǵa tary sebetin áldeqandai bireýlerdiń jalań aiqai, jadaǵai daqpyrtynan emes, óleń topyraǵynyń ózinen ónip shyqqan tabiǵi qubylys edi. Poeziiada kópirtip kóp sóileitin jalań baiandaýlardy alǵa tartqan turpaiy sotsiologiianyń shań-tozańynan múlde arylý úshin osyndai úrdis silkinis qajet bolatyn. Ol silkinisti ýaqyttyń ózi sahnaǵa alyp shyqty. Mundai protsess jalǵyz qazaq poeziiasynda ǵana emes, búkil Odaq kóleminde ótip jatty. Sondyqtan jurttyń bári de /talantsyzy da/ japa-tarmaǵai óleńde oi aitýǵa, oily óleń jazýǵa kóshti. Tipti, poeziiada baǵyt-baǵdary bar keibir aqyndarymyzdyń ózi de, boiyndaǵy talant tabiǵatymen sanaspastan, kózdi jumyp jiberip, osy jolǵa túsip jatty. Óitkeni ol jyldar ainalasyndaǵy qubylysty tanaýyn jelge tósep «iiskep» biletin intýitsiianyń, emotsiialyq poeziianyń ekinshi planǵa túsip, analitikalyq, filosofiialyq, qazirgi túsinikpen aitsaq, intelektýaldy poeziianyń bel alyp órkendegen kezi bolatyn. Sondyqtan aqyn ne aitsa da sony aiaqtaýǵa, úsh núkteni qoiyp jiberip, sońǵy eki jolǵa oiyn túiip tastaýǵa, qanatty Pegasty «jerge qondyrýǵa» tiisti, tipti, mindetti edi. Shynynda da mundai úrdis silkinis, sony serpilis óleńdi tomaǵa tuiyqtyqtan, jeńil jelsózdilikten tazartyp, ony ómirimen neǵurlym qoian-qoltyq jaqyn aralastyrýǵa, onyń qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyrýǵa, áleýmettik júgin salmaqtandyrýǵa úlken yqpal etkenin bul kúnde biz maqtan tuta eske alamyz. Biraq sol jyldarda máseleniń ekinshi jaǵy, eń túiindi jaǵy kóbine kóp umyt qala beretin-di. Ol sol qaptaǵan «filosofiialyq oily» óleńder oqyrman qaýymdy tolqytyp jatyr ma, eń bastysy, oilandyrýda ma degen suraqtar edi. Shynyn aitý kerek, óleńge mundai talap qoiý anda-sanda, sóz arasynda bolmasa, arnaiy áńgimege arqaý bola bermeitin. Sodan ba, uiqas, yrǵaǵyn bylai qoiǵanda, dáleldi motivirovkasy bar qosaqtalǵan qos jolmen oi túietin «tórt aiaǵynan tik turǵan» óleńderdiń ishki poetikalyq qýatyna nazar salý, kóńil bólý tym bosańsyp ketti. Al mundai kózqaras jylýsyz, qan-sóli joq taqpaq ritorikalardyń, aqylgói óleńderdiń óris alyp, qaýlap ósýine jol ashyp berdi.
Shyn talantty oishyl aqyndardyń tvorchestvolaryn qalqan etken óleń jazǵyshtar endi eshqandai tosqaýylsyz álgindei «filosofiialyq oishyl» óleńderdi qarsha boratty. Sodan baryp mashinalanǵan mashyq, mehanikalandyrylǵan shtamp paida bolady. Árine, búginde bári de orny-ornyna kelgen bolsa, bul aitylǵandardy ótken shaq enshisine qaldyryp, aýyzǵa almai-aq, attap óte shyǵýǵa bolar edi. Amal ne, ókinishke orai, olai emes. Áli kúnge deiin «oily» óleńderdiń juldyzy joǵary, áli kúnge deiin «oily» óleńderdiń joly bolǵysh. Sol «oily» ódeńder jurtty oilandyra ma, – onymen eshkimniń sharýasy joq. Burynda olar «filosofiialy» degen sózdiń kúpisine oranyp jan saqtasa, endi «intellektýaldy» degen sózdiń tasasyna tyǵylatyn boldy. Búginde ishki emotsiia, sezim aǵysy bolmasa, intellektýaldy poeziianyń quny kók tiyn ekendigin, aqyn intellektisi bolmasa, emotsiialyq poeziianyń da qur jyltyraq sózder jiyntyǵy bop qalatynyn, qudaiǵa shúkir, birazymyz bilemiz. Bile tura, keńshilik jasaimyz.
Biz úshin qazaq poeziiasynda Abaidan ótken intellekti, Abai poeziiasynan ótken intellektýaldy poeziia joq. Biraq odan salqyn aqylmen jazylǵan bir joldy, bir sózdi kezdestire almaisyz. Bári de úlken emotsiialyq sezimmen,úlken júrekpen jazylǵan. Aqyn emotsiiasy sózdiń betinde emes, ishki astarynda, tereńde jatady. Ol aqylmen emes, júrekpen oilaidy. Onyń «oily qulaq», «oily júrek», «oily kóz» degen tirkesteri de tekten tek emes. Onyń on tórtinshi qara sózinde: «Til júrektiń aitqanynan kónse, jalǵan shyqpaidy», – deýi de sondyqtan. Endi Abaidyń myna shýmaǵyn oqyńyz:
Aqylmen oilap bilgen sóz
Boiyńa juqpas, syrǵanar.
Yntaly júrek sezgen sóz
Bar tamyrdy qýalar.
Kórdińiz be, sózdi aqylmen emes, júrekpen sezine bilý kerek. Júrekpen seziner sóz, árine, júrekpen jazylýy tiis. Abai solai etken de. Ol óz sózin «júrektiń aitqanyna kóndire» bilgen. Bul – uly rýhani erlik. Mundai erlik kez kelgen aqynnyń peshenesine jazyla bermeidi. Sondyqtan bul jerde bizdiń aitpaǵymyz, intellektýaldy poeziiany kil salqyn oidyń jiyntyǵy dep qaramai, onyń tabiǵatyn tereń túsine bilýimiz kerek. Sonda ǵana onyń tonyn jamylyp júrgen «oily» óleńsymaqtardyń bet-perdesin ashyp, áshkereleýge ábden bolady.
Manadan beri biz óleń de jurtty oilandyrýy kerek dep jatyrmyz. Sonda qalai oilandyrý kerek? Oi aityp oilandyrý kerek pe, álde oi aitpai-aq oilandyrýǵa bola ma? Sóz joq, oi aityp, oi aitpai da oilandyrýǵa bolady. Bul aqynnyń talantynyń tabiǵatyna, onyń dúnietanymyna, odan qala berdi, alyp otyrǵan taqyrybyna bailanysty. Kezinde dúniejúzin aralap ketken Pablo Nerýdanyń myna joldaryn oqyp kórińizshi:
... i po ýlitsam krov detei
tekla prosto, kak krov detei.
Ón boiyńyzdy tok soqqandai dir ete tústińiz. Jan túrshiktirer úreili sýret. Aqyn obrazben sóilemei-aq, ǵalamat obraz jasaǵan. Áitpese, aǵyp jatqan bala qanyn nege teńeýge bolady? Bala qany tek bala qanymen ǵana teńese alsa kerek. Aqyn eshqandai jańalyq ashpai-aq, jańalyq ashyp otyr. Bul – poetikalyq jańalyq!?
Aqyn artyq eshteńe de aitpaǵan. Bar bolǵany bolmysty ǵana kórsetip berdi. Biraq júrekke túser oi salmaǵy qandai! Endi Muqaǵali Maqataevty oqyp kóreiik:
Ókinishti...
Myna qurǵyr syrqattyń beti kúshti.
Júregim kóterilis jasap jatyr,
Buzbaq bolyp keýdemde bekinisti.
Ókinishti...
O, júrek!
Meniń altyn qazyǵym-aý!
Qaiteiin, qajydyń-aý.
... Qytyqtaǵan baýyrdyń «nazy» mynaý.
Qajydyń-aý, baiǵusym, qajydyń-aý!
Ne istemekpin?
Janym-ai, saǵan shipa istemek kim? !
Jaralǵanda bútin em, úsh bólekpin:
Júregim – Afrika, baýyrym – Kipr,
Miym – Muzdy muhittai...
Ne istemekpin?...
Biraq órilip, biraq quiylǵan tutas óleń. Jeke jolyn, jeke shýmaǵyn bólip alyp qarastyrýǵa kelmeidi. Ony óleń tabiǵaty, óleń arhitektonikasy kótermeidi. Óitkeni aqyn aitylar sózin bir-aq aqtarǵan. Óleńniń áldeneshe jerine qoiylǵan úsh núkteler aqynnyń aitylmai ketken sózderi emes, onyń ózegin órtep shyqqan qasiret kúrsinisteri. Bul – óleń metafora bolǵanda, da obrazdy metafora. Bul óleńde naǵyz azamat aqynnyń búkil bolmys-bitimi jatyr. Júregin Afrikaǵa, baýyryn Kiprge, miyn Muzdy Muhitqa teńeý belgili bir uǵymdardyń syrtqy uqsastyqtaryn dál basqan sóz beineliligin ǵana emes, belgili bir uǵymdardyń ishki dramasy men tragediiasyn ashqan aqyn oiynyń masshtabtylyǵyn, aqyn oiynyń iriligin kórsetedi. Bul óleńnen aqynnyń jeke basynyń dertti demi ǵana emes, Afrika qasireti, Kipr tragediiasy, Muzdy Muhittyń kórdei sýyq lebi urady. Aqyn, basyna túsken óz qasiretin dúnie qasiretinen bólek qoia almapty. Dúniege alpys eki tamyrymen sińip ketken aqyn ǵana osylai sóilese kerek.
Endi osy óleńnen (bizdiń túsinigimizdegi!) oi kórdińiz be? Joq! Biraq aqyn oi aitpai-aq oqýshysyn tuńǵiyq oiǵa batyryp otyr.
Ár aqynnyń ózine tán talant tabiǵaty, ózine tán dúnietanymy bolǵanymen, ózi ǵana enshilep, ózi ǵana otaý úi ǵyp tigip alǵan taqyryby bolmaidy. Taqyryp – jurttyń bárine ortaq. Áńgime ony qalai igerýde, qai qyrynan kelýde bolsa, onda sóz basqa. Bul rette shyn talant úshin qaiym zamannan beri kele jatqan máńgilik taqyryptar da, búgingi tańda ǵylymi-tehnikalyq revoliýtsiia dáýirinde dúniege kelip jatqan taqyryptar da – bári-bári de ashylmai jatqan qupiia jumbaq, igerilmei jatqan tyń alqap. Qandai taqyrypqa bolsyn tek osy nietpen barǵan talant qana óleńdegi óz sózin aita alady. Al belgili bir taqyrypty aityla-aityla jaýyr bolǵan taqyryp deý talant órisiniń tarlyǵyn nemese talanttan múlde jurdaiylyqty kórsetse kerek. Qandai ǵulama talant bolsyn belgili bir taqyrypty aqi-taqi jazyp ketken emes. Eger taýysyp ketken deitin bolsaq, onda baiaǵyda-aq mahabbat týraly jazýdy toqtatqan bolar ek.
Sondai-aq naýqandyq taqyryp degen de taqyryp bolmaidy. Naýqandyq óleńder ǵana bolýy múmkin. Eger biz naýqandyq degen sózdi ótkinshi dep uǵynatyn bolsa, onda máńgilik taqyrypty jyrlaityn óleńderdiń kóbisi-aq naýqandyq óleńder bop shyǵar edi. Óitkeni ol óleńder búgin bar da, erteń joq.
Biz muny ne úshin aityp otyrmyz? Keiingi kezde taqyrypty butarlap buzyp, jiliktep bólý bel alyp barady. Munyń teoriialyq máni bolǵanmen, praktikalyq tigizer zardabyn da esten ishyǵarmaǵan jón. Óitkeni talantty belgili bir taqyryptyń tar aiasynda qarastyrý avtorǵa da, ádebietke de abyroi ápere bermeidi. Jańalyqty taqyryp jańalyǵynan emes, kóterer máselesinen, aitylar oiynan, kórkemdik sheshiminen izdegen durys. Jańalyq – ári-beriden keiin talanttyń ózin ózi úńgýi tereńde jatqan jańa qabattaryn ashýy. Sondai ózin ózi ashyp, ózin ózi qoparyp, ózin ózi tereńdetip kele jatqan aqynnyń biri – Saǵi Jienbaev. Ol, jurttyń bári sabylyp, sarsańǵa túsip, «oi» izdep ketkende de óziniń talant tabiǵatyna zorlyq jasamady, ditine berik bop qaldy. Ol qansha jyldar boiy qazaq poeziiasynda tek ózine ǵana tán únmen, tek ózine ǵana tán tilmen jyrlap keledi. Árine, Saǵi týraly aitylǵan sóz az emes. Sol aitylǵandardy aqtaryp qarap otyrsańyz, kóbine-kóp Saǵidy sulý jyrdyń «sultany» retinde qarastyratyny. Sondyqtan bul jerde basyn ashyp alar bir máselege toqtala keteiik, biz óleń týraly sóz qozǵaǵanda, «sulý jyr» degen tirkesti, keide beti jyltyr sazy bolǵanmen, astarynda aitary joq óleńderge qoldanatynymyz bar. Eger «sulý jyr» degen uǵymdy bul jerde osy turǵydan qabyldar bolsaq, onda ol tym ústirt, jadaǵai túsinik. Shynynda da, Saǵi óleńderi syrnai únindei syrbaz, boztorǵai únindei sazdy. Biraq ol ún, ol saz ár jerden terip alynǵan ádemi sózderdiń dybys úndestikterinen emes, aqyndyq tereń tebirenisten, aqyndyq bolmystan shyǵyp jatady.
Ras, Saǵi alǵashqy óleńderinde syldyrap turǵan syrtqy úilesimge tym úiirsek bolatyn. Onyń óleńderine «sulý jyr» degen tirkes sol kezde tanylǵan-dy. Sol tirkestiń synnan synǵa kóshirilip, biriniń aýzyna biri túkirip qoiǵandai, synshydan synshyǵa ótip, kúni búginge deiin qalmai kele jatqany tań qaldyrady. Óitkeni búgingi Saǵi poeziiasy – keshegi elýinshi jyldardyń aiaǵy, alpysynshy jyldardyń basyndaǵy Saǵi poeziiasy emes, odan múlde basqa. Órkendi, óreli poeziia. Saǵida:
Aspandy kenet taryltyp,
Aýyldy jerge buqtyryp,
Astan da kesten sabyltyp,
Jarq etip... óte shyqty bult,
– dep shalt qimyl, shabytty joldarmen bastalatyn óleń bar. Baiandaý mánerimen jazylǵan bul óleńniń ári qarai oqyǵan saiyn boiaýy da qoiýlana túsedi. Aýyl shetinde «ormannan kelgen ókildei bop» turatyn jalǵyz terekke jasyn tústi. Kúl-talqany shyǵyp, salbyrap asylyp qalǵan butaqtar... shashylyp qalǵan temirqanat balapandar...
Shyr ete qaldy bireýi,
Bireýi soǵan qosyldy.
Bireýi shópke súienip,
Qaitalap jatty osy úndi.
Áketti jel de esirip,
Barady júrek sýyldap –
Balapan qusqa qosylyp,
Dalanyń ózi shyryldap...
Tragediianyń úlken-kishisi bar ma eken? Múmkin, bar shyǵar. Desek te, quitaqandai balapan qusqa qosylyp alyp dalanyń shyryldaǵan jan daýsyn búkil bolmys-bitimińizben, júregińizben tyńdap kórińizshi. Quiqańyz shymyrlaidy. Dál osy óleń, tipti, aiaqtalmai da tur. Biraq aqynǵa óleńdi aiaqtaý mindet pe? Tipti de mindet emes. Aqyn bul jerde «dala shyryldap tur» nemese «dala shyryldap jatyr» dep aitpaǵan, «dalanyń ózi shyryldap...» dep tunshyǵa bitirgen. Aqynnyń kózine jas úiirilip, kómeiine tas tyǵylǵandai. Balapanǵa tabiǵatpen týystyq, baýyrlastyq osyndai-aq bolatyn shyǵar. Jalpy, qazirgi Saǵi poeziiasy – ishki dinamikalyq qýattan, dinamika-dramalyq konfliktiden turatyn óz daýsy, óz ereksheligi bar, búginnen erteńge bet alǵan poeziia. Onyń poeziiasy óz oqýshysyn tebirentip, tolǵantyp, oilandyryp keledi.
Jumeken Nájimedenov – Saǵi Jienbaevtan poeziiadaǵy qoltańbasy múlde basqa, múlde ózge plandaǵy aqyn. Ol poeziia esigin oi aityp attady. Sol alǵashqy óleńderindegi oidyń ózi qalai da oi aitaiyn degen nietten emes, aqynnyń tabiǵi jaratylysynan, bolmys-bitiminen, obrazdy oilaý júiesinen, aqyn intellektisinen shyǵyp jatatyn. Budan on alty jyl buryn dýaly aýyzdy aqsaqal aqynymyz Ábdilda Jumeken poeziiasyn taldai kelip: «Ol adamnyń, jaratylystyń syrtqy qalpynan góri, filosofiialyq tabiǵatyn ashqandy, adam men jaratylystyń biik kelisimin tereńirek sipattaǵandy unatady», – degen bolatyn. Sol sóz búgin de óz kúshinde.
J.Nájimedenov poeziiasy – kókke kóterilip, shalqyp ketetin poeziia emes, adam janynyń tereń qabattaryna túsip, onyń kúiinishi men súiinishin, qýanyshy men qaiǵysyn, dabyra aiqaisyz-aq, únsiz uǵynyp, únsiz boiyna sińire bilgen poeziia. Onyń óleńderiniń kóp jurtqa tym buiyǵy, tym jubaq, tym kúńgirt bop kórinetini de sondyqtan. Ol ómir qubylystaryna birer shýmaq tabý úshin emes, sol ómir qubylystarynyń dialektikasyn taný úshin úńiledi. Tipti, onyń óleńderindegi mýzykanyń ózi – oily mýzyka. Ol bir óleńiniń ózinde bellgili bir zatty ár qyrynan kelip qarastyra alady. Bul rette Jumeken Nájimedenov talanty – qazaq poeziiasynda sirek kezdesetin qubylys.
– Týǵan jeriń qai jer? – dedi jańa aqyn.
– Ol jerde de aspan men kún bolatyn.
– Týǵan jeriń qai jer? – dedi bir kelinshek kúlegesh.
– Qara jer! – dep jaýap berdim. – Sý emes.
– Onjyldyqty qaida oqydyń? – dedi er bir.
– Mektepte! – dep tolqydym men,
– Oqytqan óz isine ustalar...
– Aýa raiy qandai edi o jerdiń?
– Jaýatuǵyn jazda – jańbyr, qysta – qar,
bulttar mańyp jatatuǵyn biikte,
bar edi onda buralqy it te, kiik te.
Shóptiń basy sybdyrlaityn jel esse...
– Barlyq jerde dál osyndai emes pe?!
– Mine, – dedim, – endi durys uqtyńyz,
Qaida da bar oily jigit, myqty qyz.
Otannyń qai jerine de kún men aýa taraidy,
Qai tóbeniń aspany da araily,
Qai tóbe de týǵan jer dep maqtanýǵa jaraidy.
Óleń aqynnyń qoiylǵan suraqqa mysqyl kekesinmen, qytymyr qiqarlyqpen jaýap berýimen bastalady. Nege? «Týǵan jeriń qai jer» degenniń ne sókettigi bar? Biraq aqyn qoiylǵan suraqtyń jat piǵyldan, jikshil uǵymnan shyqqanyn tap basyp, dál taýyp tur. Olai bolatyn bolsa, suraqtarǵa qaitarylǵan jaýaptardaǵy aqyn qiqarlyǵynyń tastarynda aqyn renishi, aqyn yzasy da jatyr. Tek sońǵy dialogta ǵana aqyn sózi kilt ózgerip, saliqaly da salmaqty áýenge ulasyp, azamattyq oiǵa kelip tireledi. Óleń bitti, biraq ol óz oqýshysyn oiǵa qaldyryp baryp bitti.
Shaý búrkit qonyp shatqalǵa
Shart syndy aqyr qý tolǵai.
Atyraý tasyp jatqanda,
Astaýǵa jatty sý tolmai.
Ylǵaldyń bári sarqylyp,
Shańytyp turdy bul shilde.
Ap-ashy sýyn bar qudyq
Taýysyp tyndy bir túnde.
Ańdysý endi bastaldy,
Habar kút kóktiń ózinen.
Shyńyraý jatyr aspandy
Syǵalap syńar kózimen.
Bul, nege ekeni belgisiz, jurt aýzyna kóp túse bermeitin, al biraq baspasóz betterinde oryndy orynsyz maqtalyp jatatyn aqyndardyń kóbinen-aq iyq tiresip qatar turýǵa haqyly Dúisenbek Qanatbaevtyń óleńi. Ol bar-joǵy úsh-aq shýmaq óleńmen talmap jutarlyq tamshy sýsyz qalǵan shól dalanyń tutas kartinasyn kóz aldyńa ap keledi. Sońǵy eki jolǵa taǵy bir úńilińizshi. Shyńyraýdyń ózi nár tilep, aspanǵa telmirip qalǵan! Bizde tandyry kepken shól dalanyń talai-talai kartinasy jazylyp, talai-talai sýreti salynǵan. Biraq bul sýret – ózinshe, tek Dúisenbekshe salynǵan sýret. Bul sýret shól dalanyń stihiiasyn kóz aldyna elestete alatyn kez kelgen oqyrmandy beitarap qaldyrmasy haq. Al bizdiń qaita ainalyp soǵyp aityp otyrǵan oilandyrý degenimizdiń ózi oqyrman qaýymdy beitarap qaldyrmaý emes pe!? Kórdińiz be, mazmun júgin arqalai bilgen bir detal, bir sýret óz oqyrmanyn oilandyra alady eken.
Biz manadan beri oi aityp ta, oi aitpai da oilandyryp, tolǵandyryp kele jatqan bir top aqyndardyń ártúrli harakterdegi bir-bir óleńine ǵana toqtalyp óttik. Ondaǵy maqsatymyz maqalamyzdyń basyna qoiylǵan taqyrypqa ózimizshe jaýap izdeý bolatyn. Árine, bulardan basqa, oqyrman qaýym demimen demi, júrek lúpilimen júrek lúpili bir, olardyń qurmeti men iltipatyna laiyqty aqyndar bizde qanshama. Olardyń bárin bul jerde tizip kórsetý múmkin de emes, mindet te emes. Al biraq maqalamyzdyń bas jaǵynda aityp ótkendei, «oily», «filosofiialyq», aqyldy óleń jazatyndar olardan da kóp desek, qatelespegen bolar ek. Árine, olardy «qurama komanda» múshelerindei tizip kórsetýdiń tipti qajeti joq.
Qazirgi qazaq poeziiasy jańa esimdermen molyǵa, tolyǵa túsýde. Olar poeziiadaǵy óz daýsyn, óz qoltańbasyn aiqyndap ta aldy. Solardyń ishinde óz tustarym Kúlásh Ahmetova, Jarasqan Ábdirashev, Keńshilik Myrzabekov, Iranbek Orazbaev, Jumatai Jaqypbaev, Narmahan Begaliev, Israil Saparbaev, Ulyqbek Esdáýletovter ózderiniń daýsyz talanttar ekenin dáleldep berdi. Olardyń qazir qai-qaisysy da oqyrman júregine jaqyn, oqyrman júregi dilgir bolyp otyrǵan óleńder jazý ústinde ekenin eshkim de joqqa shyǵara almaidy. Amal ne, kóptegen qalamdas tustarymyzdyń qalai da oi aitaiyn degen shekteýli sheńber aiasynda qalyp, kóne súrleýdi shiyrlap júrgenin jasyra almaimyz. Sondyqtan óz tustarymyzdyń búgingi tańdaǵy jetistikteri men kemshilikteri týraly sóz de aldaǵy áńgimelerdiń arqaýy bolar dep oilaimyz.
Sóz sońynda maqala basyna qoiylǵan suraqqa taǵy bir oralaiyqshy. Sonymen, óleń maqsaty oi aitý ma, oilandyrý ma? Árine, oilandyrý.
Temirhan Medetbek,
Uqsas jazba:
