Tańerteńnen áleýmettik jelidegi jazbalardy qarap otyrmyn. Almatyda ótken Búkilodaqtyq leninshil kommýnistik jastar odaǵynyń 100 jyldyǵyna narazylyq joǵary.
Keshe de jazǵanymdai bárimiz saldaryn talqylap otyrmyz. Odan túk te ónbeidi. Sebepterin joiýdyń alternativ joldaryn usynyp, ótkize almasaq, bacqasy bos daýryqpa.
«Tarih - ótkenniń sabaǵy, aldaǵynyń keiingige ónegesi» degen Nazarbaev bir sózinde. Ótkenin umytqan halyqtyń bolashaǵy da bulyńǵyr» deidi Ýinston Cherchill de. Ótken men bolashaqtyń bailanysyn talai oishyl aitqan. Tarihymyzda kommýnizm de boldy, Lenin de boldy. Tutas bir dáýir sol partiianyń kósemine sájde etip, ánin aityp, kitabyn oqyp, zańyn jattap ketti. Biz ony syzyp tastai almaimyz. Biz tek kommýnistik júieniń saiasi zardabyn, halqymyzǵa arqalatyp ketken aýyr qasiretin qaramen jazyp, jas urpaqqa, ósip kele jatqan býynǵa anyqtap túsindirip naǵyz «rýhani jańǵyrý» jasai bilýimiz kerek. Áitpese kúni keshe LKJO-nyń 100 jyldyǵyn toilaǵan parlamentte otyrǵan QKHP quramynda jastar joq emes.
Endi, bunyń bári bir shetke.
Jurt qotaryla jabylyp Tasmaǵambetovti jamandaýǵa kóshti. Biz nege qashan da máseleniń tek betki kórinisin ǵana kóremiz de, bir qyrynan talqylap ketemiz? Áitpese onda ánshi de, depýtat ta, sheneýnik te júr.
Birinshiden, ol kisiniń 1989 jyly Komsomol joǵary organynyń Ortalyq komitetinde birinshi hatshy bolyp qyzmet atqarǵany tarihi fakt. Oǵan deiin de birneshe jyl boiy Atyraýdaǵy Komsomol odaǵyn basqardy. Osy qyzmetinen Qazaqstan derbes el bolǵanda Jastar isteri boiynsha memlekettik komitetiniń tóraǵasy laýazymyna aýysyp keldi. Jastarmen jumys istei biletin tájiribesin prezidentke kómekshi bolyp jalǵastyrdy.
Ekinshiden, Imanǵali Nurǵaliuly onda qatysyp otyrǵan basqalar siiaqty emes, Reseide ókiletti elshi. Bul sharany uiymdastyrǵan ol emes. Ómirbaianynda jazylyp turǵan Komsomol datasyna qatyspaýy ekijúzdilik bolar edi. Tasmaǵambetovtiń ózi aitatyn eki saiasi qairatker ideialynyń biri qazaq dalasynan Frantsiiaǵa baryp ult bostandyǵy úshin kúres júrgizgen Mustafa Shoqai bolsa, ekinshisi 1981-1995 jyldary Frantsiia prezidenti bolǵan Mitteran Fransýa sol eldi ozyq damýǵa súiregen tulǵa. Ol da Frantsiiadaǵy sotsialistik qozǵalys liderleriniń biri edi. Tasmaǵambetov 80 jyldardaǵy saiasi jaǵdaidyń talabymen komsomol boldy. Qairatkerlik tájiribe jinady. Biraq halyqqa eńbek etti, qarsy sóz aitqan joq.
Úshinshiden, osy shara kommýnistik ideia men júieniń qazaq qoǵamyna qajetsiz ekenin taǵy da bir anyqtap bergen indikator boldy. Qoǵamnyń narazy salmaǵy basym ekendigi anyq kórindi. Memlekettiń saiasi ómirindegi olqylyqtaryn ýaqyt osylai tezine salady.
Aitpaqshy, osy aptada Pýtin Reseide Komsomol toilaidy eken.
«Biz Italiiany jasadyq, endi italiialyqtardy qalyptastyraiyq». Italiianyń tuńǵysh premer-ministri, memleket qairatkeri Kamillo Kavýr osylai depti. Biz Qazaqstan boldyq. Biraq qazaqstandyq tutastyq joq. Kerisinshe osyndai jaǵdailar eldegi árkelkilikti ortaǵa shyǵarady da, nemen jumys isteýine jol silteidi. Ótken tarih ótti, myń jerden synasaq ta shaldar jinalyp óz datasyn toilaidy. Tek soǵan jańa násil, jas býyn erip ketpeýin qadaǵalaý kerek.
