Parlament depýtaty bolý – halyqtyń muń-zaryn eskerip, múddesin kózdeitin qoldaýshysy bolý ekeni álmisaqtan belgili. Halyq sailaǵan soń qabyldanatyn zańdardyń adamdardyń múddesine sai bolýyn depýtat aldymen eskergeni jón. Bul –barlyq demokratiialyq qurylystardyń mindeti.
Demokratiialyq memleket degenniń ózi – halyqtyq bilik degen sóz ekenin mektep qabyrǵasynan bilemiz. Al bizdiń muratymyz – demokratiia ekendigi Ata zańymyzda jazylǵan. Halyqtyń muń-zaryn joqtap, quqy men múddesin qorǵaý, tilegin ókimetke jetkizý, talap-tilegin qoldaityn, amanatyn oryndaityn zańnamalyq qujattar qabyldaý arqyly depýtattar ózderiniń esimderin de halyq arasyna tanymal qylady. Tanymal bolý da depýtat úshin óte mańyzdy, olardy halyqtyq ashyq qairatkerler (pýblichnyi) deitinimiz de sodan.
Alaida, bizdiń depýtattarymyz osyndai talaptardyń úrdisinen tabylyp otyr ma degen suraqqa birjaqty jaýap aita almaisyń. Ilgeshek izdeitinder depýtattarymyzdy múlde iske alǵysyz qylyp «daýys berý úshin ǵana otyrǵandar» dep shenep tastaityny da bar. Olardyń sóziniń de jany bar, kóptegen depýtattarymyz úndemegen qalpy áiteýir sessiianyń aiaǵyna deiin aman jetip, kózden ǵaiyp bolady. Biraq bizde halyqtyń joǵyn joqtaityn, muńyn eskeretin depýtattar da, qudaiǵa shúkir, bar. Ondailar ózderiniń belsendi áreketterimen kórinip júredi. Ásirese, Qazaqstan Halyqtyq kommýnistik partiiasy fraktsiiasynan sailanǵandar bul tarapta úlken belsendilik tanytýda. Osy fraktsiianyń múshesi Aiqyn Qońyrov, «Aq joldan» Merýert Qazbekova, «Nur Otannan» Zaǵipa Balieva, Nurtai Sabilianov, Senattan Qýanysh Aitahanov, Sársenbai Eńsegenov jáne t.b. halyqshyl depýtattardyń eńbegin joqqa shyǵarýǵa bolmaidy. Osy iste barynsha tanymal bolyp, qai kúnde halyqtyń muńyn batyl aityp júrgendigimen este qalǵan burynǵy senator Svetlana Jalmaǵanbetovany da qazir saǵynyshpen eske alasyń. Sondai-aq Amangeldi Aitaly aǵamyz da depýtat bolǵandyǵynyń arqasynda halyqqa ádiletti, bilikti sózimen keńinen tanymal bolǵan edi. Olar Úkimet ázirlep ákelgen zań jobalarynyń jetimsiz tustaryn batyl synap, ashyq qarsy shyǵatyn. Halyqtyq is bolǵan soń bireýge unamai qalarmyn, áldekimderdi renjitip alarmyn deitin ásiresaqtyqtan olar múlde aýlaq edi.
Qazir altynshy shaqyrylym ekinshi sessiiada jumys istep jatyr. Depýttardyń negizgi bóligi «Nur Otan» partiiasynyń tizimimen sailanǵandar ǵoi. Olardyń birazy óz aimaqtarynda bir salanyń basshylary, mamandary bolyp, sheneýniktik oryntaqtan aýysqandar. Mundailar eńbek tártibine (distsiplinaǵa) ábden keptelip, artyq-aýys pikirden, sózden qashyp, bastyqqa qarap jaltańkóz bolyp úirenip qalǵandar. Talqylanyp jatqan zań jobalaryndaǵy kózge túsken kemistikterdi bireýdiń aiaǵyn basyp ketýden saqtanyp, aitpai qalatyn sebebi de sol. Sondyqtan da salanyń bilgiri dep tańdalynǵan mamandardan zań jobasyn jetildirýge paida bolmai qala ma dep kúmándanasyń. Al endi sondailar halyqaralyq kelisimderdi ratifikatsiialaý siiaqty ózgerissiz maquldanatyn zań jobalaryn talqylaǵanda aiaq astynan belsendi bola qalady. Munysy endi kózge túsýdiń amaly, arzan upai jinap, óziniń bar ekenin bildirý siiaqty. Plenarlyq otyrystardy basqa zaldan kórip otyratyn jýrnalister bizde mynandai da depýtat bar eken-aý dep olardy jańa kórip, tańyrqap qalyp jatamyz.
Taǵdyrdyń jazýymen basyńa «halyq qalaýlysy» degen baq qonǵanda baryńdy salyp, halyqtyq iske aianbai kirisý kerek qoi. Sonda tanymal bolyp, halqyń erteń basyna kóteretin bolady, degiń keledi búgingi jańa depýtattarǵa. Depýtattyń paryzy da sol – halyqtyń muńyn aitýmen, múddesin qorǵaýmen tanymal bolý ǵoi.
Jaqsybai SAMRAT,
Ult portaly
