Tańerteń Keiki batyrdyń bas súiegi elge jetkiziledi

Tańerteń Keiki batyrdyń bas súiegi elge jetkiziledi

Tańǵy saǵat 4.50-de Keiki batyrdyń bas súiegi elge jetkiziledi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Berik Ábdiǵaliulynyń feisbýktegi jazbasyna silteme jasap.

"Erteń, saǵat tańǵy 4.50-de 1923 jyly bolshevikter qolynan qaza tapqan, 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis batyry Keikiniń basy Máskeýden arnaiy bortpen jetkiziledi", - deidi qoǵam qairatkeri.

Onyń aitýynsha, batyrdy arýlap jerleý úshin úkimettik komissiia qurylady.

Aita keteiik, Keiki batyrdyń basy Sankt-Peterbordaǵy kýnstkamerada uzaq jyldar saqtalyp keldi. Biyl burynǵy premer-ministr Kárim Másimov Reseige jasaǵan saparynda kórshi eldiń úkimet basshysynan Kenesary han men Keiki batyrdyń basyn qaitarý múmkindigin qarastyrýdy suraǵan bolatyn.

Buǵan deiin habarlanǵandai, bas súiek elge ákelingen soń ony týǵan jeri Torǵaiǵa, Amangeldi aýylyna jerlep, Keiki batyr kesenesin turǵyzý kózdelgen.

Keiki (Nurmaǵanbet) Kókembaiuly (1871-1923) - 1916 jylǵy Torǵaida bolǵan ult-azattyq kóterilisiniń batyry, ataqty mergen. Qostanai oblysy Amankeldi aýdanynyń Baitýma qopasynda dúniege kelgen.

Jastaiynan ańshy, mergendigimen, ójettigimen aimaqqa tanylǵan.

Keiki Kókembaiuly Resei patshasynyń 1916 jylǵy maýsym jarlyǵy sebep bolǵan (el aýzynda «iiýn jarlyǵy» dep atalady) Torǵai qazaqtarynyń ult-azattyq kóterilisine alǵashqy kúnderinen belsene aralasyp, sol kóterilisti uiymdastyrýshylardyń biri boldy. Kúiik qopasyndaǵy soǵysta, Torǵai qalasyn qorshaý kezinde jáne patshanyń jazalaýshy otriadtaryna qarsy sońǵy urys - Doǵal shaiqasynda erekshe erlik kórsetti.

1919 jyly 18 mamyrda Torǵai oiazdyq soǵys komissary, halyq batyry Amangeldi Imanov óltirilgennen keiin Keiki batyr qýǵynǵa ushyraidy. Bul súrgin Torǵaida Keńes ókimeti ornaǵannan keiin de tolastamaidy. Biraz jyl Ulytaý, Qyzylqum jaǵynda boi tasalaidy. Aqyry, 1923 jyldyń kókteminde arnaiy tapsyrmamen ózin aldap qolǵa túsirýge kelgen komissar A.Tokarevtiń sózine senip Torǵaiǵa oralǵan Keiki jolda onyń shyn nietin sezip qalyp, Aleksandr Tokarevti sol jerde atyp tastaidy. Biraq Keikiniń izine túsip, artynan alystan ańdyp erip kele jatqan qyzyl áskerdiń soldattary, ony sol kúni túnde jatqan jerinde qorshap alyp, aiýandyqpen óltiredi. Olar mergenniń eki qoly men basyn kesip alady. Keiki batyrdyń basyn bir ai boiy Torǵai qalasynyń ortalyq alańyna syryqqa shanshyp qoiady. Keiin mergenniń bas súiegin Orynborǵa jóneltedi, al 1926 jyly respýblika astanasy Qyzylordaǵa kóshýine bailanysty, Sankt-Peterborǵa alyp ketken. Ol qazir Sankt-Peterbordaǵy antropologiialyq qordyń kýnstkamerasynda saqtaýly.

Keiki batyr Kókembaiulynyń urpaqtary Qostanai oblysynyń Amangeldi aýdanyndaǵy Aqtas, Tasty eldi mekenderinde turady. 1996 jyly Keiki batyrdyń 125 jyl tolýyna bailanysty as berilip, eskertkish ornatyldy.