"Eger Alla qaharlansa, 18 myń ǵalamdy bir tarynyń qaýyzyna syiǵyzady!" degen támsildi bala kúninen estimei ósken qazaq joq...
Birde adaidaǵy áigili Jary Mátjan bige bireý: "Burynǵynyń bári áýlie" deýshi edi. Biraq keide burynǵylar da asyryp aita beretin siiaqty. Júmilá ǵalamdy bir tarynyń qaýyzyna qalai syiǵyzady?! Osynysy tym shoqybeldeý ǵoi" dese kerek. Sonda Mátjan atamnyń Kókkúmbettiń kúmbezindei alyp keýdesi kóterilip-basylyp, taiqazandai basyndaǵy tumaǵy týlap, sharatabaqtai júzine sharakózi syimai ketipti-aý! Túbinde dariia móńkigen "Dúńgirlek" shyńyraýdyń kúmpigen qaýǵasyndai qartatereńnen shyqqan eren daýsymen sóilep ketti deidi:"Ei, zárredei sasyqsidikten jaralǵan ǵafyl pende! Seniń mynaý alaqandai betińde kóilektegi ilgektiń jyrtyǵyndai ǵana kóz bar. Ishinde qarbyzdyń bashaǵyndai qara náste bar. Sonyń qaq ortasynda "qarashyq" atty tarydai qara noqat bar. Ol noqatta ineniń jasýyndai sańylaý bar. Sol sańylaýdan syǵalap osy qazir jarty álemdi kórip otyrsyń. Seniń kózińdegi bolymsyz jyrtyqqa osynsha keń dúnieni syiǵyzyp qoiǵan Qudaiǵa, ózi jaratqan álemin taryltam dese, tarynyń qaýyzyna qamaimyn dese, qiyn bolyp pa?!."
Osynaý eki-úsh aidyń ishinde ǵana kózge kórinbeitin bir virýs jersharynyń apshysyn qýyryp, nánsingen, pańsynǵan, somsynǵan, batpansyǵan, astamsyǵan adam balasynyń kúnin bir ýys qyldy! Jeke adamyń ne, búkil aspan astyn qara tozańmen keptep otyrǵan ailapat derjavalar ne isterin bilmei tántánai kúide qaldy.
Burynyn aitpaǵanda, ótken eki-úsh jyl muǵdarynda ǵana Qytai az ulttardy, onyń ishinde musylmandardy, onyń ishinde qasqa da mańdai qazaqty qandai qylyp qan qaqsatty! Kózimiz baqyraiyp, shegaranyń arǵy betinde zariǵapqan qandastarymyzǵa qylar qarlyǵash-dostyǵymyz bolmai kúńirengen kúnderimiz ergizde esten keter me?!
Bizdiń eldi 30 jyldan beri keneýsiz ilegen, aýyp qonǵan Baq pen ǵaiyp kelgen Bailyqqa sheneýsiz kúilegen - imannan kúsken, adamnan azǵan ńóń maimyldar Qytaiǵa ekidúnielik Quny men Qutyn satyp otyrsa da taǵy da talqyǵa túsken QAZAQ TAǴDYRYNA aralaspai qoiǵany kóz aldymyzda ótken aqiqat! Uly jińgir jyiynda kúlli estiiar adamzat estip, janynan shoshyp, qulaǵyn qymtap, kózin qulyptaǵan joidasyz qiianat týraly aitqan sheteldik qazaqqa qarap: "Men ony estigen joqpyn!" degen kezdegi Reiimsiz Sóz ben Meiirimsiz Kóz bizdiń júregimizdi dar-dar jyrtqan qara túrenniń tisi edi! Sondaǵy súiekten ótken qorlyq - táni kónnen, JANY ÓLGEN nánderdi tórinde tynys tapqyzar-aý, alaida máńgi tiri áýlie ata-balardy kórinde tynysh jatqyzar ma?! Ol áýlielerdiń mynaý Ibilis júgendegen, Tajalǵa tizerlegen, Iajýj-Májýj shiderlegen áshadylarǵa bádduǵa jasamaǵanyna kim kepildik bere alady?!
Ol azdai, butaǵa qorǵalaǵan bozsha torǵaidai bolyp shegaradan óz otanyna qashyp kelgen beisharalardy sottap masqara qylmady ma tebir-teksizder?!
Endi, mine, sol Ǵarshyǵa aibattap, Kúrsige jaiǵaspaq niettegi óz etin ózi jegen, barsha adamzattyń qazanyna aramnan as salyp otyrǵan, Allanyń haq kálamy qurandy qorlaǵan kápir qytaidyń (ishindegi adal adamdar keshirsin) kúni ne boldy?! Árine tabam emes, tobam. Kóz aldymyzda - óz elderi ózderi úshin túrmege, shaharlary dúrbege, turǵyndary múrdege ainalyp ketpedi me?!
Jaralǵaly haramnan jiirkenip kórmegen qytaidy aitasyń, "erenderdiń esigi, áýlielerdiń besigi" bolǵan qasietti qazaq topyraǵy jan shoshyrlyq kúná men ar shoshyrlyq kúmánǵa tolyp alǵaly qai zaman?!
Basqasy basqa, sózderin Qudai atymen bastap, isterimen ibiliske ainalyp ketetin din atyn jamylǵan saýdaiylarǵa tyiym sala almaǵan elimizden, solarǵa quryq bergen satymsaq bilikten saýal alynbas deimisiz?!
Otarlyq ezgiden azyp-tozyp ázer shyqqan eline pana bolýdyń ornyna, "jaý shapsa, birge shaýyp", ǵylymi-rýhani ordalarymyzdy kúiretip, óndiris oshaqtaryn qiratyp, syrttan quiylǵan investitsiia atty sileń-topannyń qaidan kelip, qaida aǵyp ketetini týraly eshkimge esep berilmei, jeti urpaǵymyzdy "it basyna bir súiek qaryzǵa" batyryp, ulanǵaiyr jerimizdegi barlyq qymbat qazynalardyń málimeti Jalǵyz kózdi Qubyjyq pen ekijúzdi qybyjyqqa ǵana áigilenip, jahandyq ury-qarylarmen jeń ushynan jalǵasyp, Baǵzy men Búginniń, Ult pen Urpaqtyń búkil nesibesin jatqa jem qylǵan zándamylar jaýaptan sytylyp keter dep pe edińiz?!
Adamzatqa qajetti bútkil Qudailyq qazynany saqtaǵan qasietti tilimizdi saqtai almai Óz Otanymyzda bosaǵadan telmirtip qoiǵan násilsizdigimizdiń qiýazyn qaitarmaspyz dep oilaimysyńdar?!
Shet-shegi joq qasietsiz reformalarmen Bilim júiesin opat, urpaq sanasyn atala qylǵan qylmys áshkere bolmaidy dep júrgen kim?!.
Shyrqyrap jatqa satylyp ketken nárestelerdiń daýysynan qabirge kirip te qutyla almasyńdy áli baǵamdai almai júrmisiń?!.
Kózderi men myilaryn qoqystarda qarǵa-quzǵyn shoqyp, buralqy it pen mysyq qaljalaǵan tastandy shaqalaqtardyń quny suralmas dep eń?!.
Ulttyń Ary - qyzdaryn kim-kóringen buralqyǵa tósek, ulttyń Namysy - uldaryn tentirendi nákósterge esek qylyp qoiǵan dáiister baiansyz jalǵannyń máńgi meimandary emes ekenin uqpaimysyń?!.
Burynǵy - Uiatpen kejimdelgen, Imanmen kebindelgen analarymyz "dáretsiz qadam baspaǵan, ǵusylsyz kálam ashpaǵan" qutty topyraqta jalańbut jezóksheler sherýlep, ersekilik erýlep jatqany iz-tozsyz joǵalar dep ediń?!.
Imanǵa sýarylǵan Danalyq aiaqasty bolyp, shaitaniiattyń shibóridei shýlaǵan shoýmenderi "juldyzǵa" ainalǵan "qaraqurdym-aspannyń" Uiaty alqymyńnan almastai kóresiń be?!.
Osylardyń bárine orai Jabbar-Haq Qahhar sipatymen jaza taǵaiyndai qalsa, bizdiń kúnimiz ne bolmaq?!.
Aqyl-Sananyń iesi - Qudaidyń jerdegi halifasysyń (orynbasary) ǵoi Sen, al, káni, baǵamdap kór. Jer betin ortaq indet jailaǵaly ne bolyp, ne qoidy, ózi?..
Ybyraiym paiǵambarym salǵaly neshe myń jyl adam aiaǵy qurǵamaǵan qasietti Qaǵba jabyldy!
"Juma-namazdar" úide oqylatyn boldy.
Shirkeýler qańyrady.
Olimpiadadan bastap, esirik qaqqan adam áýletiniń áýleki oiyn, bosteki jyiyndaryna sheiin túgel keiinge ysyryldy!
Zamanaýi "namrýd"-kápirler men nánuryit-jáhilderdiń haram qarjylaryna turǵyzylǵan barsha "sháddat-baq", "edem-baqtar" adyra qaldy! Qalsyn máńgige!..
Atjalman-alpaýyttar ashqan dúniiaýi "dinozavrlar" (sýpermarket, gipermarket, kazino, saýyqjailar, gei-klýbtar, striptiz klýbtar, túngi barlyq jybylyshanalar t.b.) tynysyn toqtatty. Toqtaǵai birjola!..
Týrizm turalady! Tabiǵat tynys tapty. Ǵusyl-dáretsiz, usyl-báleksiz azǵyndar taptaǵan jer-ana demin tereńnen aldy...
Álemdi ekonomikalyq turaqsyzdyq jailap, qundyqaǵazdar baǵamy jeletek qatynnyń kóńilindei quiqyljyp, qysqa kúnde qyryq qubylyp, boljalsyz bolashaqtyń minezin tanytyp baǵýda.
Óndiris oshaqtary men kásipshilikter álmeǵaiyp kúi keshýde.
Jerinde sheksiz bailyq bola tura, tyryn jatqa satyp, tysqa tasyǵan, shikizatqa ǵana súiengen daraqy elderdiń taǵdyry tyraqy tuǵyry turalap qalǵan delqulynyń kúnin keshýde...
Dańǵazalyq pen dúbáralyqqa, áýlekilik pen áýeiilikke, dalbasalyq pen ysyrapqa bola ǵana ótkiziletin rásýa toilar, astatók astar toqtatyldy...
Osynyń bári Seni áli de oilandyrmai ma?!
Kóne kitaptardyń aitýynsha, bul áli adamzat kórejaq ǵalamattardyń basy ǵana. Naǵyz shiqyman - alda! Já, ony kezinde kórermiz. Qazir osy tarshylyqty Synaq dep qabyldap, tarymshylyqtyń ózin paidamyzǵa shyǵaryp, Qudaidyń qudireti men keńshiligine nanýǵa, áýlielerden medet suraýǵa, imanymyzdy kúsheitýge, táýbaǵa kelýge, tártipke baǵynýǵa, bossóz ben bosjúristen arylýǵa, tanym-paiymdy arttyrýǵa, JÚREKTI TIRILTETIN ilim-bilimdi igerýge talaptanyp qalsaq qoi...
Tym qurysa, qazaqtyń Qazaqstannan basqa otany, qazaqtyń qazaqtan basqa týysy joq ekenine kóz jetkizsek qoi...
Ái, biraq qaidam?..
...Esime Mátjan atama qyńyr saýal qoiǵan "zárredei sasyqsidikten jaralǵan ǵafyl pende" túsip otyr. Nege eken?..
Ait-Man. 28.03.2020.