Foto: naryk.kz
Ár tamyz ben qyrkúiekte Qazaqstanda jalǵa berý naryǵy jandanady. Jan-jaqtan myńdaǵan stýdent iri qalalardaǵy joǵary oqý orny men kolledjde bilim alý úshin kóship keledi. Arzan páterge báseke artady, al turǵyn úi naryǵyna endi kelgenderde arzan baspanany qaidan izdeý kerek, alaiaqtarǵa qalai aldanbaý kerek jáne jalǵa alý kelisimshartynda ne bolýǵa tiis degen kóptegen suraq týyndaidy. Bul týraly krisha.kz saityna silteme jasap Ult.kz habarlaidy.
Jataqhana barlyǵyna jetpeidi
Krisha.kz satý bóliminiń basshysy Imran Osmanovtyń aitýynsha iri qalalarda, ásirese Almatyda, stýdentter tarapynan suranys turaqty túrde joǵary:
— Jyl saiyn Almatynyń ózine shamamen 200 myń stýdent keledi, olardyń 120–140 myńy aimaqtardan kelgen. Kóbi jataqhanada turady, biraq keibiri jaldamaly páterde ózderi nemese dostarymen birge turýdy jón kóredi.
Ǵylym ministrliginiń dereginshe, Almatyda stýdentterge jataqhanada shamamen 10 myń oryn jetpeidi. Astana men basqa qalalarda oryn jetkilikti.
Stýdent baspanany qaidan izdeýi kerek
Kóbi ýniversitetke jaqyn jerde turýdy qalaidy, biraq joǵary oqý oryndarynyń janyndaǵy baspana bárine birdei qoljetimdi emes.
Keide sál alysta turǵan páterdi jaldaǵan tiimdirek, alaida bul jaǵdaida mynany eskergen jón:
Qoǵamdyq kólik — avtobýs, metro nemese jedel baǵyttar jelisi jolǵa ketetin ýaqytty qysqartady, tańdaýǵa bolatyn aýdandar kóbeiedi.
Infraqurylym — mańaidaǵy dúken, dárihana, dámhana men sportzal ýaqyt pen qarajatty únemdeidi.
Qaýipsiz aýdan — úige kesh qaitatyndar úshin mańyzdy.
Almatydaǵy stýdent úshin tanymal aýdandar
Almatyda stýdentiń Tastaq, Sairan, Saiahat jáne Shuǵyla yqshamaýdandaryn qarastyrǵany jón.
— Munda metro jaqyn, qoǵamdyq kólik qozǵalysy yńǵaily jáne baǵalar qoljetimdi, — deidi Imran Osmanov.
Sarapshy Áýezov aýdanynan baspana izdeýdi usynady, oǵan mynalar kiredi:
tsifrlyq yqshamaýdandar, Taýgúl jáne Jetisý-1, 2, 3.
Bul aýdandar «Baýyrjan Momyshuly», «Saryarqa» jáne «Máskeý» stantsiialarynyń mańynda ornalasqan. Metro jelisi boiyndaǵy eń tanymal oryndar bolǵandyqtan oqý ornyna jetý kóp ýaqyt almaidy.
Taǵy bir laifhak: birinshi nemese sońǵy qabattaǵy páterdi izdeńiz. Olar arzan bolady, jailylyǵynda aiyrmashylyq sezilmeidi.
Jalǵa alý quny
Mysaly, Baitursynuly men Sátbaev kósheleriniń qiylysynda ornalasqan, birneshe oqý orny bar aýdandy alsaq, onda 1 bólmeli páterdi jalǵa alý baǵasy aiyna 300–350 myń teńgeden bastalady, al 2–3 bólmeli páterdiń quny orta eseppen 600–700 myń teńge turady.
Baǵalardy salystyraiyq:
Áýezov aýdanynda, sarapshy ataǵan yqshamaýdandarda páter jaldaý quny edáýir tómen. Onyń ústine, stýdent metromen bar-joǵy 4–5 stantsiia júredi, shamamen 15 minýt:
1 bólmeli — 120–200 myń tg;
2 bólmeli — 200–250 myń tg;
3 bólmeli — 300–350 myń tg aiyna.
Qalai únemdeýge bolady
Baspanany anaǵurlym arzanǵa jaldaýdyń taǵy birneshe joly bar.
Jalǵa bólme alý — páterdegi bir bólmeni jalǵa alýǵa bolady. Kemshiligi — asúi men sanitarlyq torap ortaq, biraq jeke páter jaldaǵannan áldeqaida arzan. Kommýnaldyq tólem de ózge turǵyndar arasynda bólinedi.
Almatyda bólmeni bir aiǵa jalǵa alý quny orta eseppen 60 myń teńgeden bastalady.
Bólip jalǵa alý — páterdi eki-úsh adam birigip jaldap, jalǵa alý aqysyn bólip tóleidi.
Mysaly, 250 myń teńgelik páterdi eki adam jaldasa, árqaisysy shamamen 120 myń teńgeden tóleidi.
eger bireýge qosylyp turatyn bolsańyz, jalǵa alý kelisimshartyn mindetti túrde qarap shyǵyńyz. Onda qosymsha adam kirgizýge nemese qosalqy jalgerlikke (mysaly, páterdi ózińiz jaldap júrip, keiin basqa adamdy qosýdy uiǵarsańyz) tyiym salatyn tarmaq bar-joǵyn tekserińiz.
Bastapqyda páterdi eki nemese úsh adam birigip jaldaityn bolsańyz, jalǵa alý kelisimshartyn durys jasap, onda turatyn adamdardyń naqty sanyn kórsetińiz.
Bólip jalǵa alý jáne páterdi qosalqy jalǵa berý týraly bizdiń «Páterdi bólip jalǵa alýǵa bola ma» atty materialymyzdan oqi alasyz.
Alaiaqtarǵa aldanyp qalmaý joldary
Kórmei turyp tólem jasamańyz — páterdi kórmei jáne jalǵa berýshiniń qujattaryn teksermei turyp, eshqandai aldyn ala tólem nemese brondaý úshin aqsha jibermeńiz.
Jalǵa berýshiniń jeke basyn mindetti túrde tekserińiz. Páter iesiniń shynymen ózi ekenine kóz jetkizińiz. Onyń jeke kýáligin jáne páterge menshik quqyǵy tirkelgeni jónindegi anyqtamany kórsetýin surańyz (ony telefon arqyly onlain alýǵa bolady, 5 minýtta daiyn bolady).
Nemese derekterdi páterge qatysty menshik quqyǵyn rastaityn qujatpen, mysaly, satyp alý-satý kelisimshartyndaǵy málimettermen salystyryńyz. Onda menshik iesi kórsetiledi.
Jalǵa alý kelisimshartyn jasańyz — ol sizdiń quqyǵyńyzdy qorǵaidy. Kelisimshartty tek páter iesimen jasap, jalǵa alý aqysyn tek sonyń atyna aýdaryńyz nemese qolma-qol berińiz.
Kelisimshartta neni kórsetý kerek:
Jalǵa alý aqysynyń mólsheri.
Tólem merzimi (mysaly, ár aidyń 30-yna deiin).
Jalǵa alý jáne kelisimshart merzimi.
Turatyn adamdardyń sany.
Páterde temeki shegýge, jóndeý jumystaryn júrgizýge, jihazdy aýystyrýǵa bola ma, joq pa degen sharttar.
Daiyn jalǵa alý kelisimshartynyń úlgisin Krisha.kz-ten tegin júktep alýǵa bolady. Ony zańgerler jasaǵan jáne jalǵa alýshyǵa tónetin negizgi qaýipter eskerilgen.
