فوتو: naryk.kz
ەر تامىز بەن قىركٷيەكتە قازاقستاندا جالعا بەرۋ نارىعى جاندانادى. جان-جاقتان مىڭداعان ستۋدەنت ٸرٸ قالالارداعى جوعارى وقۋ ورنى مەن كوللەدجدە بٸلٸم الۋ ٷشٸن كٶشٸپ كەلەدٸ. ارزان پەتەرگە بەسەكە ارتادى, ال تۇرعىن ٷي نارىعىنا ەندٸ كەلگەندەردە ارزان باسپانانى قايدان ٸزدەۋ كەرەك, الاياقتارعا قالاي الدانباۋ كەرەك جەنە جالعا الۋ كەلٸسٸمشارتىندا نە بولۋعا تيٸس دەگەن كٶپتەگەن سۇراق تۋىندايدى. بۇل تۋرالى krisha.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ Ult.kz حابارلايدى.
جاتاقحانا بارلىعىنا جەتپەيدٸ
Krisha.kz ساتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى يمران وسمانوۆتىڭ ايتۋىنشا ٸرٸ قالالاردا, ەسٸرەسە الماتىدا, ستۋدەنتتەر تاراپىنان سۇرانىس تۇراقتى تٷردە جوعارى:
— جىل سايىن الماتىنىڭ ٶزٸنە شامامەن 200 مىڭ ستۋدەنت كەلەدٸ, ولاردىڭ 120–140 مىڭى ايماقتاردان كەلگەن. كٶبٸ جاتاقحانادا تۇرادى, بٸراق كەيبٸرٸ جالدامالى پەتەردە ٶزدەرٸ نەمەسە دوستارىمەن بٸرگە تۇرۋدى جٶن كٶرەدٸ.
عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەگٸنشە, الماتىدا ستۋدەنتتەرگە جاتاقحانادا شامامەن 10 مىڭ ورىن جەتپەيدٸ. استانا مەن باسقا قالالاردا ورىن جەتكٸلٸكتٸ.
ستۋدەنت باسپانانى قايدان ٸزدەۋٸ كەرەك
كٶبٸ ۋنيۆەرسيتەتكە جاقىن جەردە تۇرۋدى قالايدى, بٸراق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنداعى باسپانا بەرٸنە بٸردەي قولجەتٸمدٸ ەمەس.
كەيدە سەل الىستا تۇرعان پەتەردٸ جالداعان تيٸمدٸرەك, الايدا بۇل جاعدايدا مىنانى ەسكەرگەن جٶن:
قوعامدىق كٶلٸك — اۆتوبۋس, مەترو نەمەسە جەدەل باعىتتار جەلٸسٸ جولعا كەتەتٸن ۋاقىتتى قىسقارتادى, تاڭداۋعا بولاتىن اۋداندار كٶبەيەدٸ.
ينفراقۇرىلىم — ماڭايداعى دٷكەن, دەرٸحانا, دەمحانا مەن سپورتزال ۋاقىت پەن قاراجاتتى ٷنەمدەيدٸ.
قاۋٸپسٸز اۋدان — ٷيگە كەش قايتاتىندار ٷشٸن ماڭىزدى.
الماتىداعى ستۋدەنت ٷشٸن تانىمال اۋداندار
الماتىدا ستۋدەنتٸڭ تاستاق, سايران, ساياحات جەنە شۇعىلا ىقشاماۋداندارىن قاراستىرعانى جٶن.
— مۇندا مەترو جاقىن, قوعامدىق كٶلٸك قوزعالىسى ىڭعايلى جەنە باعالار قولجەتٸمدٸ, — دەيدٸ يمران وسمانوۆ.
ساراپشى ەۋەزوۆ اۋدانىنان باسپانا ٸزدەۋدٸ ۇسىنادى, وعان مىنالار كٸرەدٸ:
تسيفرلىق ىقشاماۋداندار, تاۋگٷل جەنە جەتٸسۋ-1, 2, 3.
بۇل اۋداندار «باۋىرجان مومىشۇلى», «سارىارقا» جەنە «مەسكەۋ» ستانتسييالارىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان. مەترو جەلٸسٸ بويىنداعى ەڭ تانىمال ورىندار بولعاندىقتان وقۋ ورنىنا جەتۋ كٶپ ۋاقىت المايدى.
تاعى بٸر لايفحاك: بٸرٸنشٸ نەمەسە سوڭعى قاباتتاعى پەتەردٸ ٸزدەڭٸز. ولار ارزان بولادى, جايلىلىعىندا ايىرماشىلىق سەزٸلمەيدٸ.
جالعا الۋ قۇنى
مىسالى, بايتۇرسىنۇلى مەن سەتباەۆ كٶشەلەرٸنٸڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان, بٸرنەشە وقۋ ورنى بار اۋداندى الساق, وندا 1 بٶلمەلٸ پەتەردٸ جالعا الۋ باعاسى ايىنا 300–350 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى, ال 2–3 بٶلمەلٸ پەتەردٸڭ قۇنى ورتا ەسەپپەن 600–700 مىڭ تەڭگە تۇرادى.
باعالاردى سالىستىرايىق:
ەۋەزوۆ اۋدانىندا, ساراپشى اتاعان ىقشاماۋدانداردا پەتەر جالداۋ قۇنى ەدەۋٸر تٶمەن. ونىڭ ٷستٸنە, ستۋدەنت مەترومەن بار-جوعى 4–5 ستانتسييا جٷرەدٸ, شامامەن 15 مينۋت:
1 بٶلمەلٸ — 120–200 مىڭ تگ;
2 بٶلمەلٸ — 200–250 مىڭ تگ;
3 بٶلمەلٸ — 300–350 مىڭ تگ ايىنا.
قالاي ٷنەمدەۋگە بولادى
باسپانانى اناعۇرلىم ارزانعا جالداۋدىڭ تاعى بٸرنەشە جولى بار.
جالعا بٶلمە الۋ — پەتەردەگٸ بٸر بٶلمەنٸ جالعا الۋعا بولادى. كەمشٸلٸگٸ — اسٷي مەن سانيتارلىق توراپ ورتاق, بٸراق جەكە پەتەر جالداعاننان ەلدەقايدا ارزان. كوممۋنالدىق تٶلەم دە ٶزگە تۇرعىندار اراسىندا بٶلٸنەدٸ.
الماتىدا بٶلمەنٸ بٸر ايعا جالعا الۋ قۇنى ورتا ەسەپپەن 60 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى.
بٶلٸپ جالعا الۋ — پەتەردٸ ەكٸ-ٷش ادام بٸرٸگٸپ جالداپ, جالعا الۋ اقىسىن بٶلٸپ تٶلەيدٸ.
مىسالى, 250 مىڭ تەڭگەلٸك پەتەردٸ ەكٸ ادام جالداسا, ەرقايسىسى شامامەن 120 مىڭ تەڭگەدەن تٶلەيدٸ.
ەگەر بٸرەۋگە قوسىلىپ تۇراتىن بولساڭىز, جالعا الۋ كەلٸسٸمشارتىن مٸندەتتٸ تٷردە قاراپ شىعىڭىز. وندا قوسىمشا ادام كٸرگٸزۋگە نەمەسە قوسالقى جالگەرلٸككە (مىسالى, پەتەردٸ ٶزٸڭٸز جالداپ جٷرٸپ, كەيٸن باسقا ادامدى قوسۋدى ۇيعارساڭىز) تىيىم سالاتىن تارماق بار-جوعىن تەكسەرٸڭٸز.
باستاپقىدا پەتەردٸ ەكٸ نەمەسە ٷش ادام بٸرٸگٸپ جالدايتىن بولساڭىز, جالعا الۋ كەلٸسٸمشارتىن دۇرىس جاساپ, وندا تۇراتىن ادامداردىڭ ناقتى سانىن كٶرسەتٸڭٸز.
بٶلٸپ جالعا الۋ جەنە پەتەردٸ قوسالقى جالعا بەرۋ تۋرالى بٸزدٸڭ «پەتەردٸ بٶلٸپ جالعا الۋعا بولا ما» اتتى ماتەريالىمىزدان وقي الاسىز.
الاياقتارعا الدانىپ قالماۋ جولدارى
كٶرمەي تۇرىپ تٶلەم جاساماڭىز — پەتەردٸ كٶرمەي جەنە جالعا بەرۋشٸنٸڭ قۇجاتتارىن تەكسەرمەي تۇرىپ, ەشقانداي الدىن الا تٶلەم نەمەسە برونداۋ ٷشٸن اقشا جٸبەرمەڭٸز.
جالعا بەرۋشٸنٸڭ جەكە باسىن مٸندەتتٸ تٷردە تەكسەرٸڭٸز. پەتەر يەسٸنٸڭ شىنىمەن ٶزٸ ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزٸڭٸز. ونىڭ جەكە كۋەلٸگٸن جەنە پەتەرگە مەنشٸك قۇقىعى تٸركەلگەنٸ جٶنٸندەگٸ انىقتامانى كٶرسەتۋٸن سۇراڭىز (ونى تەلەفون ارقىلى ونلاين الۋعا بولادى, 5 مينۋتتا دايىن بولادى).
نەمەسە دەرەكتەردٸ پەتەرگە قاتىستى مەنشٸك قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتپەن, مىسالى, ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلٸسٸمشارتىنداعى مەلٸمەتتەرمەن سالىستىرىڭىز. وندا مەنشٸك يەسٸ كٶرسەتٸلەدٸ.
جالعا الۋ كەلٸسٸمشارتىن جاساڭىز — ول سٸزدٸڭ قۇقىعىڭىزدى قورعايدى. كەلٸسٸمشارتتى تەك پەتەر يەسٸمەن جاساپ, جالعا الۋ اقىسىن تەك سونىڭ اتىنا اۋدارىڭىز نەمەسە قولما-قول بەرٸڭٸز.
كەلٸسٸمشارتتا نەنٸ كٶرسەتۋ كەرەك:
جالعا الۋ اقىسىنىڭ مٶلشەرٸ.
تٶلەم مەرزٸمٸ (مىسالى, ەر ايدىڭ 30-ىنا دەيٸن).
جالعا الۋ جەنە كەلٸسٸمشارت مەرزٸمٸ.
تۇراتىن ادامداردىڭ سانى.
پەتەردە تەمەكٸ شەگۋگە, جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە, جيھازدى اۋىستىرۋعا بولا ما, جوق پا دەگەن شارتتار.
دايىن جالعا الۋ كەلٸسٸمشارتىنىڭ ٷلگٸسٸن Krisha.kz-تەن تەگٸن جٷكتەپ الۋعا بولادى. ونى زاڭگەرلەر جاساعان جەنە جالعا الۋشىعا تٶنەتٸن نەگٸزگٸ قاۋٸپتەر ەسكەرٸلگەن.
