Qazaqstanda koronavirýs infektsiiasyna qarsy vaktsinany 1 aqpannan bastap egý josparlanyp otyr. Birinshi jartyjyldyqta 2 mln adamǵa vaktsina salynsa, ekinshi jartyjyldyqta bul kórsetkish eki esege artyp, 4 mln adamǵa jetedi. Bastapqy kezeńde reseilik «Spýtnik V» vaktsinasy qoldanylady. Atalǵan vaktsina qandai, halyqty jappai vaktsinatsiialaý qanshalyqty mańyzdy jáne bul týraly jetekshi ǵalymdar ne deidi. Bul suraqtarǵa tilshimiz jaýap izdep kórdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Spýtnik V» - adenovirýs vektoryna negizdelgen vektorlyq vaktsina. Sondai-aq, álemde alǵashqy bolyp tirkelgen vaktsina. Onyń tiimdiligi 91,4%. «Spýtnik V» vaktsinasynyń koronavirýs infektsiianyń aýyr jaǵdailaryna qarsy tiimdiligi 100% quraidy. Vaktsinany N.F Gamalei atyndaǵy Ulttyq epidemiologiia jáne mikrobiologiia ǵylymi-zertteý ortalyǵy jasady. Ortalyq - óz salasy boiynsha álemdegi jetekshi ǵylymi-zertteý institýty.
Aldaǵy eki aptada «Spýtnik V» vaktsinasyna suranys artady. Qazirdiń ózinde «Spýtnik V» vaktsinasyn satyp alýǵa 50-den astam memleketten 1,2 mlrd dozaǵa ótinim qabyldandy.
Sondai-aq, «Spýtnik V» vaktsinasy boiynsha halyqaralyq ǵylymi saraptamalyq keńes quryldy, onyń quramyna Argentina, Ulybritaniia, Germaniia, Úndistan, Resei, AQSh, Frantsiia, Shvetsiia jáne Horvatiia elderiniń virýsologiia, mikrobiologiia, genetika jáne biotehnologiia salasyndaǵy eń myqty ǵalymdary kirdi. «Spýtnik V» keńesi ǵalymdarynyń aitýynsha, uqsas platformadaǵy basqa preparattarmen salystyrǵanda reseilik vaktsinanyń nátijeleri jaqsy.
«Spýtnik V» vaktsinatsiiasynyń matritsalyq RNQ-nyń innovatsiialyq tehnologiiasyn qoldaný arqyly jasalǵan Pfizer-BioNTech jáne Moderna vaktsinalarynan aiyrmashylyǵy, SARS-CoV-2 virýsynyń genetikalyq materialyn (tikendi qabyq aqýyzy) adam jasýshalaryna jetkizý úshin kádimgi sýyq tiiýdi týdyratyn adenovirýs tuqymdasynyń basqa virýs qabyǵy qoldanylǵan kezde vektorlyq tehnologiiany qoldanyp jasalǵan. Jasýshalar immýn reaktsiiasyn týdyratyn aqýyz shyǵarady, solaisha organizm virýspen kúresýdi úirenedi. Vaktsinada COVID-19 týdyratyn koronavirýs joq, sondyqtan vaktsinatsiiadan keiin aýyryp qalý múmkin emes.
BUU Bas hatshysy COVID-19 pandemiiasyna qarsy kúrestegi reseilik vaktsinaǵa joǵary baǵa berdi. Antoniý Gýterreshtiń pikirinshe, reseilik preparat pandemiiamen kúreste mańyzdy ról atqara alady. Sonymen qatar, BUU missiialarynda qoldanýǵa bolatynyn jetkizdi. Ol úshin DDU sertifikatyna ie bolýy kerek. Qazir ótinishti qaraýdyń ekinshi kezeńi júrip jatyr.
Bloomberg farmatsevtika agenttiginiń aǵa taldaýshysy Sem Fazeli reseilik «Spýtnik V» vaktsinasy týraly maqalasynda vaktsina týraly málimetterdi zerttei otyryp, onyń tiimdiligine senimdi bolýǵa negiz bar ekenin atap ótti.
Vaktsinany ne úshin saldyrý kerek?
Koronavirýs pandemiiasyna qatysty jaǵdai búkil álem boiynsha kúrdelene tústi. Qaýipti indet juqtyrǵandardyń sany 100 mln-ǵa jetti. 2 mln astam adam qaitys boldy. KVI-diń jańa shtammy paida boldy. Ǵalymdar vaktsinatsiia koronavirýs infektsiianyń kóbeiýin toqtatýǵa jáne epidemiologiialyq jaǵdaidy túzetýge kómektesetinin aitady.
Dál qazir bul aýrýǵa qarsy dári joq. Naýqastarǵa simptomatiialyq em júrgiziledi. Sondyqtan bar úmit vaktsinada.
Professor Kúlásh Qurmanova atap ótkendei, Resei men álemniń birneshe elderiniń turǵyndaryna koronavirýsqa qarsy vaktsinalar egilip jatyr. KVI-ge qarsy vaktsina qanaǵattanarlyq túrde tózimdi, eger vaktsinatsiia erejeleri saqtalsa, janama áserler óte sirek kezdesedi.
Sonymen qatar, ol bizdiń eldiń turǵyndaryna vaktsina egý qajet ekenin basa aitty.
Reseide «Spýtnik V» vaktsinatsiiasyn jappai egý 18 qańtarda bastaldy.
Qazaqstanda vaktsinatsiia 1 aqpanda bastalady. «Spýtnik V» eki rettik inektsiia shemasy uzaq merzimdi immýnitetti qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Vektorlyq vaktsinalardy qoldaný tájiribesi immýnitettiń eki jylǵa deiin saqtalatynyn kórsetedi.
Qazaqstanda koronavirýsqa qarsy «Spýtnik V» vaktsinasyn egýdiń birinshi kezeńi memleket esebinen júzege asyrylady. Qazirdiń ózinde Qaraǵandy farmatsevtikalyq zaýytynda naryqqa vaktsinalar jetkizý kestesi jasalǵan.
Vaktsinany qoldaný jónindegi nusqaýlyqta qarsy kórsetkishterge mynalar jatady:
- vaktsinanyń kez kelgen komponentine joǵary sezimtaldyq;
- anamnezdegi aýyr allergiialyq reaktsiialar;
- ótkir infektsiialyq jáne infektsiialyq emes aýrýlar, sozylmaly aýrýlardyń órshýi;
- júktilik jáne emizý kezeńi;
- 18 jasqa deiin jáne 65 jastan joǵary (tiimdiligi men qaýipsizdigi týraly málimetterdiń bolmaýyna bailanysty);
Sondai- aq, sozylmaly baýyr jáne búirek aýrýlary, endokrindik júieniń aýyr buzylýlary (qant diabeti), qan túzý júiesiniń aýyr aýrýlary, epilepsiia, insýlt jáne ortalyq júike júiesiniń basqa aýrýlary, júrek-qan tamyrlary júiesi aýrýlary, birinshi jáne ekinshi immýn jetispeýshiligi, aýtoimmýn aýrýlary, ókpe aýrýlary jáne allergiialyq reaktsiialary bar adamdarǵa vaktsina ekkende muqiiat bolý kerek.
