Foto: Sputnik/Mikhail Klimentyev/ via REUTERS
Siriiada rejimi qulaǵan prezident Bashar Asadty Resei panalatty, qazir ol Máskeýde. Bul týraly ult.kz Azattyq radiosyna silteme jasap habarlaidy.
Bul týraly 8 jeltoqsan keshke TASS agenttigi men taǵy basqa reseilik memlekettik aqparat quraldary Kremldegi derekkózine súienip habarlady.
"Asad úi-ishimen birge Máskeýge keldi. Resei gýmanitarlyq sipattaǵy negizderge súiene otyryp, olarǵa pana berdi", – dedi aty-jóni atalmaǵan derekkóz sózine súiengen agenttik.
TASS habarlamasynda Asadty "burynǵy" prezident dep ataǵan, degenmen ol prezident ókiletin toqtatatyny týraly resmi túrde áli málimdegen joq. Resei syrtqy ister ministrligi 8 jeltoqsan tústen keiin jasaǵan resmi habarlamada oppozitsiiamen kelissóz nátijesinde Asad prezident qyzmetinen jáne elden ketýge kelisti dep habarlady.
Siriianyń Máskeýdegi elshiliginen diplomatiialyq ókildik týy men taqtaishasy alyndy degen habar tarady. Siriiada Bashar úkimetin bilikten taidyrǵan oppozitsiia basqa týdy qoldanady.
Siriiany 24 jyl basqarǵan Bashar Asad Damaskiden ketti degen aqparat jurtqa jeksenbige qaraǵan túni, qarýly oppozitsiia jasaǵy qalany basyp alǵannan keiin taraǵan edi.
Asadtyń Máskeýge qalai jetkeni ázirge belgisiz. 8 jeltoqsan tańerteń Reuters agenttigi Flightradar derekterine siltep, Asad ushty degen ushaq radardan joǵalyp ketti dep jazdy. Budan soń "ushaq apatqa ushyrady" ia "ony atyp túsirdi" degen qaýesetter tarady.
Azattyq anyqtaǵan málimet boiynsha, Asad Hmeimim áýe bazasynan ushyp shyqqan reseilik Il-76 ushaǵyn paidalanǵan bolýy múmkin. 8 jeltoqsanda bazaǵa reseilik An-124 degen ushaq baryp qonǵan (keiingi kúnderi ekinshi ret ushyp barǵan). Negizgi nusqaǵa sáikes, Siriiada Resei áskeri-azamattyq aviatsiiasynyń belsendiligi Asad rejimi qulap jatqanda Resei áskerin elden evakýatsiialaý kezinde artqan. Hmeimim áýe bazasy – Resei úshin Máskeý men Afrika arasyndaǵy hab retinde óte mańyzdy oryn sanalady. Resei qorǵanys ministrligi Ortalyq Afrika respýblikasyna, Liviia jáne basqa da Afrika elderine jasaityn reisteriniń kóbi Siriiadaǵy bazany paidalanǵan.
Bashar Asadtyń Siriiadaǵy jáne Batys elderindegi básekelesteri ony kóptegen qylmys jasady, sonyń ishinde beibit turǵyndardy óltirdi dep aiyptaidy. Taýia Shyǵysta "Arab kóktemi" degen ataýǵa ie bolǵan oqiǵalar kezinde – 2011 jyly jappai kóshege shyqqan halyq narazylyǵyn kúshpen basyp-janshýdyń arty Siriiada ártúrli saiasi kúshter qatysqan azamat soǵysǵyna ulasty. Resei qarýly kúshteri Asad jaǵynda Siriiadaǵy soǵysqa qatysyp, qarsy tarapty bombalady, sonymen qatar Siriiadaǵy soǵysqa reseilik "Vagner" jaldamaly ásker tobyn tartyp, jaiaý operatsiialarǵa da qatysqan.
TASS agenttigi derekkózine siltep, Resei biligi Siriiada bilikke kelgen oppozitsiia ókilderimen bailanysta otyr, olar Reseidiń áskeri bazalary men diplomatiialyq ókildikteriniń qaýipsizdigine kepildik berdi dep habarlady. Resei propagandasy osy ýaqytqa deiin Asadtyń qarýly básekelesterin "terrorister" dep ataǵan (olardyń qatarynda Reseide jáne álemniń ózge de birsypyra elinde terroristik dep tanylǵan toptar bar, biraq áńgime oppozitsiianyń fraktsiialary týraly emes) jáne olardy Batys elderi ia Túrkiia baqylaýda ustap otyr dep málimdegen. Keiingi kúnderi reseilik memlekettik BAQ pen vedomstvolar ritorikasy birshama ózgerdi.
Asadtyń ózi Reseidi, sonyń ishinde onyń Ýkrainadaǵy áreketin birneshe ret qoldaǵan. Siriia úkimeti Reseidiń Ýkrainadaǵy anneksiiasyn moiyndaǵan.
Jeksenbi kúni qarýly oppozitsiia Siriianyń barlyq derlik aýmaǵyna, buryn Asad úkimetiniń qolastynda bolǵan (rejimi qulaǵanǵa deiin el aýmaǵynyń bir bóligi oǵan baǵynbaǵan), sonyń ishinde reseilik bazalar ornalasqan Tartýs pen Hmeimim aýdandaryna baqylaý ornatqany týraly habar tarady.
Damaskidegi oppozitsiia kúshteri Asad pen onyń jaqyndarynyń saraiy men rezidentsiiasyna kirdi. Ol jerden túsirilgen videolar jelide jariialandy.
Asad rejimi qulaǵannan keiin Siriiany kim jáne qalai basqaratyny ázirge belgisiz. Premer-ministr bastaǵan qazirgi úkimet ázirge óz mindetin oryndaýdy jalǵastyrady. Iri oppozitsiialyq toptardyń jetekshileri jańa Konstitýtsiia men sailaý daiyndaý qajet dep málimdedi. Qarasha aiynda ǵana Asad áskeri Siriianyń barlyq derlik iri qalasyn jáne el aýmaǵynyń kóp bóligin baqylaýynda ustap turǵan edi.