SIM Human Rights Watch uiymynyń saýalyna túsinik berdi

SIM Human Rights Watch uiymynyń saýalyna túsinik berdi

Qazaqstan Respýblikasynyń Syrtqy ister ministrligine Human Rights Watch halyqaralyq úkimettik emes uiymynyń Qazaqstanda qańtar oqiǵalary kezinde quqyq qorǵaý organdarynyń shekten tys kúsh qoldaný jaǵdailary týraly aqparat berilgen saýaly kelip tústi. Sonymen qatar, HRW qamaýǵa alynǵandarǵa qatysty basqa da zań buzýshylyqtar týraly aqparat jariialady, dep habarlaidy "Ult aqparat" ministrliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

«Qazaqstan Respýblikasy shekten tys kúsh qoldanýdyń, zańsyz ustaýdyń, azaptaýdyń jáne qamaýǵa alynǵandarǵa qatygezdik kórsetýdiń yqtimal jaǵdailaryn aiyptaidy.

Prezident Qasym-Jomart Toqaev qarýly tártipsizdikterge tergeý ádil bolýy jáne zań aiasynda júrgizilýi tiis ekenin birneshe ret málimdegen bolatyn. Qamaýǵa alynǵandardyń quqyqtaryn qatań saqtaý jáne sotta istiń ádiletti qaralýy mindetti shart bolýy tiis.

Memleket basshysy Bas prokýratýra men Ishki ister ministrligin tergeý is-sharalaryn júrgizgen kezde azaptaý men qatygezdiktiń ózge túrlerin qoldanýǵa tyiym salatyn elimizdiń Konstitýtsiiasy men Qylmystyq-protsestik kodeksiniń saqtalýyn qamtamasyz etýge shaqyrdy», - delingen resmi aqparatta.

Sondai-aq, zańsyz ustaý jáne qamaýǵa alynǵan azamattarǵa qatygezdik kórsetý týraly kez kelgen málimetter muqiiat qarastyrylatyny aitylǵan. Ministrlik málimetinshe, tergeý organdary kelip túsip jatqan barlyq zań buzýshylyq faktilerin tekserýde.

«Azamattardyń qajetti aqparatty kedergisiz jáne jedel alýy, onyń ishinde politsiia qyzmetkerleriniń is-áreketterine shaǵym joldaýy maqsatynda «shuǵyl jeli» ashylǵan.  QR Bas prokýratýrasynyń derekteri boiynsha, búgingi kúni azamattardyń tergeý júrgizýdiń ruqsat etilmegen ádisterine jáne quqyqtaryn buzýǵa qatysty shaǵymdary boiynsha quqyq qorǵaý organdary tarapynan barlyǵy 98 qylmystyq is tergelýde.

QR Bas Prokýratýrasy jáne basqa da tergeý organdary qazaqstandyq jáne halyqaralyq qoǵamdastyq kótergen árbir jeke isti jan-jaqty qarastyrýǵa daiyn», - delingen habarlamada.

Qamaýǵa alynǵan azamattardyń quqyqtarynyń saqtalýyna monitoring júrgizý úshin Adam quqyqtary jónindegi ýákil Elvira Ázimovaǵa, Azaptaýlardy boldyrmaýdyń ulttyq aldyn alý tetiginiń (UAT) jáne Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshelerine penitentsiarlyq júie mekemelerine  qoljetimdilik qamtamasyz etilgen.

«UAT óńirlik toptary Qazaqstannyń 16 óńirindegi 83 jabyq mekemege 97 táýelsiz monitoring júrgizdi. Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń atyna azamattardan quqyqtarynyń buzylýy jóninde 48 ótinish túsip, qarastyrylýda. Sonymen qatar, óńirlik toptardyń usynysy boiynsha qamaýǵa alynǵan jáne tutqyndalǵan azamattarǵa advokattar men azamattyq dárigerlerdiń kirýi qamtamasyz etildi», - delingen túsiniktemede.

Azamattyq qoǵamnyń bedeldi ókilderi, onyń ishinde quqyq qorǵaýshylar jáne zańgerler qańtar oqiǵalaryna tergeý júrgizý boiynsha qoǵamdyq komissiialar qurdy.

«Qazaqstan adam quqyqtary salasyndaǵy óziniń barlyq mindettemelerin saqtaýǵa beiildi jáne halyqaralyq úkimettik emes uiymdarmen ashyq dialogqa jáne yntymaqtastyqqa daiyn. Atap aitqanda, QR Syrtqy ister ministri Muhtar Tileýberdiniń Human Rights Watch uiymynyń Atqarýshy direktory Kennet Rotpen kezdesý ótkizýi jóninde ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi», - dep túiindeidi SIM.