Sherhan Talap. Qazaqstan «arabstan» emes!

Sherhan Talap. Qazaqstan «arabstan» emes!

Halyqtyń úreii áli seiilgen joq. Sońǵy kezderdegi dúrbeleń eldiń tynyshyn ketirdi. Oshaqtyń úsh butyndai ulttyń negizgi ózegi bolǵan jer, til, din máselesi egemendiktiń erteńin oilaǵan ár el azamattynyń kóńil alańyna ainaldy. Qazaqtyń jandy jerin tyrnap, jurtty kóshege deiin alyp shyqqan jer daýy, Saǵadievtiń súikimin ketirgen úshtildik máselesi, Aqtóbedegi din atyn jamylǵan sodyrlardyń soiqany shúkirshil qazaqtyń sherin qozǵap ketti.

Jer daýynyń sońǵy núktesi áli qoiylmady. Bar másele moratorii jariialaýmen sheshile salmasyn halyq ta túsinip otyr. Eldiń úmiti — Jer reformasy jónindegi komissiiada. Osy komissiia qurylǵannan beri halyq pen bilik arasyndaǵy diolog jaqsaryp, joǵarǵa jetpei jyǵylatyn jantúrter jaittardyń beti ashyla bastaǵandai. Keshe Úkimet azdaǵan aýys-túiis jasap Saǵyntaevtyń qolyndaǵy tizgindi Asqar Myrzahmetovke amanattady. Bizge salsa, mańyzdy máseleni Másimovtiń ózi moiynyna alǵany qolai bolatyn edi. Degenmen aýyl sharýashylyǵy ministriniń Jer komissiiasyna tóraǵalyq etýi bir esepten zańdy kórinedi. Bul qadamnan qandai nátije bolaryn az ýaqytta biletin bolamyz.

Al, Aqtóbedegi qandy oqiǵaǵa bailanysty qarashanyń qorqynyshy áli kúshinde. Búlik bastaýshylardyń sáláfilik-ýahabilik ideiany qoldaýshylar ekeni aitylyp jatyr. Qazir biz namazǵa kelip, júzin qubylaǵa burǵan adamǵa úrke qaraityndai jaǵdaiǵa jettik. Búgin ǵana saitymyzda jariialanǵan Siriia asyp kete jazdaǵan mańǵystaýlyq qarshadai qyzdyń taǵdyry júrekke aýyr bir muń tastaidy. Bunyń bári ulttyq qundylyqtardy tárk etip, fanatizmniń «ozyq úlgisin» kórsetip júrgen jastarymyzdyń áreketinen týyndap otyr. Olar dinge kelýdiń arab bolý emestigin áli kún túsinbei keledi. Jaqsylap baǵamdap qarasaq, jat oidyń arbaýyna túsken ańǵal jastardyń týra joldan taiýynyń sebebi áride jatyr. Salafizm bizdiń qoǵamda tamyryn tereńge jaiǵan. Onyń artynda úlken kúshterdiń turǵany anyq. Bizdiń bilik ylǵi da sebeppen emes, saldarmen kúresedi. Biz qazirdiń ózinde qolymyzdy mezgilinen kesh sermep turmyz. Jat aǵymnyń jeteginde ketken jastardy jolynan qaitarý ońai bolmaidy. El basshysyna, din basylarǵa baǵynǵysy kelmeitin, tek virtýaldy ustazdaryn ǵana ulyq kóretin, dástúr-saltymyzdan syrt ainalǵan urpaq ósip keledi. Bir ókinishtisi olar, syrtqy kúshterdiń yqpalyna shyrmalǵan, sózi basqa, ózi basqa «aǵalarynyń» ár sózine imanyndai senedi. Bul – óte qaýipti. Keshegi Aqtóbedegi oqiǵanyń basqa bir qalada qaitalanbasyna kim kepil? Batys óńirdegi dini ahýal áli de turaqsyz. Endi olarǵa qarsy jasalyp jatqan kúreste abai bolýymyz kerek. Teris aǵymnyń ókili eken dep ólimge qiia bersek, jaqtastarynan keler jaýaptyń da jaqsy bolmaitynyn uǵynǵan abzal. Elge tynyshtyq kerek. Qazaqstan «arabstan» emes!

Sherhan Talap