Jaqynda Olga Agapovanyń ratel.kz saraptamalyq-internet portalynan «Destrýktivnaia salafitskaia sekta na primere odnoi semi» atty jazbasyn oqydym. Sirińke tiip ketse, janyp ketkeli turǵan ózekti taqyryp jaǵa ustatpai qoimady. Ózekti órteitin ókinish. Shyrmalǵan taǵdyr... Shańyraǵy shaiqalǵan otbasy... Sanasyn úrei bilegen balalar...
Búgingi tańda radikaldy jáne dini fanatizmge qatysty jaittardyń barlyǵy derlik qaýipti. Olga Agapovanyń jazbasynan búgingi qoǵamnyń ashy shyndyǵyn kórýge bolady: «Búgin men eski dosymmen kezdestim. Olar qalypty otbasy bolatyn, 4 jáne 5 jastaǵy eki qyzy bar. Eri jumys istep, áieli otbasynda balalardy tárbielep otyrǵan...
Aqyrynda «sestralarmen» bolǵan tanystyqtan soń, áieli hidjab kiip, namaz oqý týraly sheshim qabyldaidy. Biraz ýaqyttan keiin «apa-sińlilerdiń» janynda áldebir «baýyrlar» tabylyp, barlyq hidjab kigenderdiń arasynda myqty bailanys ornai bastaidy. Osy sátten bastap otbasylyq ómirde úlken ózgeris boldy. Teledidar qaraý, áýender tyńdaý jáne filmderdi kórý – haram, balabaqshada ótetin erteńgilikterde sóileý – haram, neke júzigin taǵý – haram. Joldasyna da: «Sizben birge uiyqtaý durys emes, siz adal musylman emessiz» dep aita bastaidy. Týǵan kún, jańa jyl sekildi merekelerdi toilaýǵa múldem qarsy. Tipti balalarǵa ertegi aitylmaýy kerek. Ony kúpirler oilap tapqan. Syrqattanyp aýyrǵan balalardy emdeýge jáne emdetýge bolmaidy, olardy Alla qorǵaidy... Keshki saǵat altydan soń terezelerdi ashýǵa bolmaidy, sebebi bul ýaqytta shaitandar ushyp júredi.
Almatydaǵy bir meshittiń imamymen júzdestirip, pikirlesý jóninde aitqanda, ózderin shynaiy musylman sezingendikten, «olar Hanafi mázhabynda» dep meshitke barýdan da bas tarta bastady. Sáláfilerdiń «naǵyz musylmanbyz» degen oi jeteginde júrgenmen, adasýshylyqta ekenin bul áiel de anyq bilmegen bolsa kerek. Úsh jyl boiy sergeldeńge salǵan sáláfizmniń shyrmaýy aiaǵynda bir otbasyn oirandady. Bitpeitin kikiljiń men urys-keristen úreilengen, esh jazyǵy joq sábiler shkaftyń ishine jasyrynatyn. Kúieýine: «Senimen tura almaimyn jáne senimen uiyqtai almaimyn» dep qaitalai beretin...
Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi sot barlyq jaǵdaidy anyqtaǵan soń balalaryn ákesine tapsyrady. Qyzdar analaryn qanshalyqty jaqsy kóremin dep aiyrylýdy qalamasa da, bir jasyryn syr ashylmai qaldy. Sáláfiler ony barynsha jasyrdy. Quqyq qorǵaý organdarynyń aralasýynyń arqasynda keibir «baýyrlar» elden shyǵaryldy. Biraq eń qorqynyshtysy – elden ketip, balalardy Ázirbaijanda jasyrýy boldy...»
Iá, sergeldeńge salǵan sáláfizmniń qasireti – otbasynyń shańyraǵyn ortasyna túsirip, balalardy jáýdeńdetip, nekeni tárk etýi.
Derttiń úlken-kishisi bolmaidy. Sol sekildi dástúrli dinimizden artyq din de, durys jol da joq! Anyǵynda, din men dástúrdi alshaqtatyp, otbasylyq ómirdi oiynshyq sanaityndardan saqtanatyn mezgil ótip barady, endi olar tamyryn tereńge jibermei turǵanda tosqaýyl qoiý kerek. Asyl dinimizdi aiaqasty etip, imandylardyń atyna uiat keltirip júrgenderge bir jaza berilý kerek emes pe?!
Otbasy qundylyǵynan mańyzdy ne bar?.. Otbasynda meiirim men mahabbatqa qanyp óspegen urpaq ultyna izgilik jasamaityny aian. Er kisi – áieldiń, otbasynyń qorǵany. Er buzylsa otbasynyń oirany shyǵady, al áiel buzylsa bútin bir ult kúireidi. Qazir keibir jastar otbasyn quryp, ony saqtaýǵa kelgende jaýapsyz. Eń qorqynyshtysy, sanasy ýlanǵan, dini men dilinen bezip, tól tárbiesinen «qubyjyq kórgendei» úreilenetinder, jat aǵymnyń «baǵytsyz jolyn» baqyt sanaýshylar kún sanap artyp otyr. Mundai otbasynan «jemisti» urpaq óse me?.. Qoǵamdaǵy jezókshelik pen azǵyndyqtyń saldarynan qaýipti aýrýlar paida bolýda. Kúlli adamzat balasyn adaldyq pen tazalyqqa úndeitin, ár máselege danalyqpen qaraityn islam dininde «aq neke» degen ardaqty uǵym bar. Ókinishke orai, sońǵy ýaqytta shariǵattyń sharttaryn burmalap, talaq etýdi «tábáriktei» kóretinderdiń qarasy kóbeiýde. Kúiinesiń!..
Neke máselesine jaýapsyz qaraityn sáláfilik jamaǵat ókilderi arasynda ýaqytsha nekeni zańdastyrý degen bar. Ata-analarynyń kelisiminsiz, áldebireýlerdiń kýáligimen neke qiia salatyn juptar kóbeigen saiyn ajyrasý da jiileýde. Kóńiline unamasa talaq bere salyp, otbasy men balalarynyń taǵdyryna alańdamai qapersiz júretinder qatary da artyp barady. Teginde tektilik pen danalyq, qanynda namys pen jiger oinaityn qazaq jastarynyń usaqtalyp bara jatqany janyńdy aýyrtady eken...
Buǵan biz de kinálimiz!? Sebebi, jaqynymyz ben óz baýyrlarymyzǵa jaqsy joldy kórsete almadyq. Ata-ana bala baǵyp, jan saqtaýdyń qamymen azanda ketkennen tún qata oraldy. Erikken bala ǵalamtordy ermegine ainaldyrǵandyqtan, óz erkin jeńe almaǵan keibir jastarymyz shetin ýaǵyzdardy tyńdap, shala jansar «dindar» boldy.
Muhammed paiǵambar: «Dinde shekten shyqpańdar, shekten shyǵý qurdymǵa ketiredi», - degen. Bir eldi ǵana emes, búkil álemdi alańdatyp otyrǵan ekstremistik jáne lańkestik áreketter shekten shyǵýshylyqtyń, radikaldy kózqarastardyń saldarynan oryn alyp otyr. Iá, júre berseń, kóre beresiń. Ókinishtisi, dúmshe dindarlar otbasyn oirandap, «erdi syilaý» uǵymyn teris paidalanyp júrgen sekildi. Bir kelinshek kúieýinen qorqyp, birde mázhabpen, birde mázhabsyz júr. Kúieýine uiyǵan ýaqytta namazyn basqasha oqysa, ol úide bolmaǵan ýaqytta óz qalaýynsha oqidy eken. Sebebi, kúieýi: «Sen hanafi boiynsha nege namaz oqisyń?» - dep birneshe ret taiaqtap tastaǵan. Qairan senim! Imandy urpaq tárbieleý maqsatynda shańyraq kóterip, bir senimde bolǵanǵa ne jetsin?! Qazaqtyń dástúrin túbegeili joqqa shyǵaryp, «bidǵat» dep bezildep júrgenderdiń jaǵdaiy qandai aianyshty!?
Turar Ábýov,
Dintanýshy
