جاقىندا ولگا اگاپوۆانىڭ ratel.kz ساراپتامالىق-ينتەرنەت پورتالىنان «دەسترۋكتيۆنايا سالافيتسكايا سەكتا نا پريمەرە ودنوي سەمي» اتتى جازباسىن وقىدىم. سٸرٸڭكە تيٸپ كەتسە, جانىپ كەتكەلٸ تۇرعان ٶزەكتٸ تاقىرىپ جاعا ۇستاتپاي قويمادى. ٶزەكتٸ ٶرتەيتٸن ٶكٸنٸش. شىرمالعان تاعدىر... شاڭىراعى شايقالعان وتباسى... ساناسىن ٷرەي بيلەگەن بالالار...
بٷگٸنگٸ تاڭدا راديكالدى جەنە دٸني فاناتيزمگە قاتىستى جايتتاردىڭ بارلىعى دەرلٸك قاۋٸپتٸ. ولگا اگاپوۆانىڭ جازباسىنان بٷگٸنگٸ قوعامنىڭ اششى شىندىعىن كٶرۋگە بولادى: «بٷگٸن مەن ەسكٸ دوسىممەن كەزدەستٸم. ولار قالىپتى وتباسى بولاتىن, 4 جەنە 5 جاستاعى ەكٸ قىزى بار. ەرٸ جۇمىس ٸستەپ, ەيەلٸ وتباسىندا بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان...
اقىرىندا «سەسترالارمەن» بولعان تانىستىقتان سوڭ, ەيەلٸ حيدجاب كيٸپ, ناماز وقۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدايدى. بٸراز ۋاقىتتان كەيٸن «اپا-سٸڭلٸلەردٸڭ» جانىندا ەلدەبٸر «باۋىرلار» تابىلىپ, بارلىق حيدجاب كيگەندەردٸڭ اراسىندا مىقتى بايلانىس ورناي باستايدى. وسى سەتتەن باستاپ وتباسىلىق ٶمٸردە ٷلكەن ٶزگەرٸس بولدى. تەلەديدار قاراۋ, ەۋەندەر تىڭداۋ جەنە فيلمدەردٸ كٶرۋ – حارام, بالاباقشادا ٶتەتٸن ەرتەڭگٸلٸكتەردە سٶيلەۋ – حارام, نەكە جٷزٸگٸن تاعۋ – حارام. جولداسىنا دا: «سٸزبەن بٸرگە ۇيىقتاۋ دۇرىس ەمەس, سٸز ادال مۇسىلمان ەمەسسٸز» دەپ ايتا باستايدى. تۋعان كٷن, جاڭا جىل سەكٸلدٸ مەرەكەلەردٸ تويلاۋعا مٷلدەم قارسى. تٸپتٸ بالالارعا ەرتەگٸ ايتىلماۋى كەرەك. ونى كٷپٸرلەر ويلاپ تاپقان. سىرقاتتانىپ اۋىرعان بالالاردى ەمدەۋگە جەنە ەمدەتۋگە بولمايدى, ولاردى اللا قورعايدى... كەشكٸ ساعات التىدان سوڭ تەرەزەلەردٸ اشۋعا بولمايدى, سەبەبٸ بۇل ۋاقىتتا شايتاندار ۇشىپ جٷرەدٸ.
الماتىداعى بٸر مەشٸتتٸڭ يمامىمەن جٷزدەستٸرٸپ, پٸكٸرلەسۋ جٶنٸندە ايتقاندا, ٶزدەرٸن شىنايى مۇسىلمان سەزٸنگەندٸكتەن, «ولار حانافي مەزحابىندا» دەپ مەشٸتكە بارۋدان دا باس تارتا باستادى. سەلەفيلەردٸڭ «ناعىز مۇسىلمانبىز» دەگەن وي جەتەگٸندە جٷرگەنمەن, اداسۋشىلىقتا ەكەنٸن بۇل ەيەل دە انىق بٸلمەگەن بولسا كەرەك. ٷش جىل بويى سەرگەلدەڭگە سالعان سەلەفيزمنٸڭ شىرماۋى اياعىندا بٸر وتباسىن ويراندادى. بٸتپەيتٸن كيكٸلجٸڭ مەن ۇرىس-كەرٸستەن ٷرەيلەنگەن, ەش جازىعى جوق سەبيلەر شكافتىڭ ٸشٸنە جاسىرىناتىن. كٷيەۋٸنە: «سەنٸمەن تۇرا المايمىن جەنە سەنٸمەن ۇيىقتاي المايمىن» دەپ قايتالاي بەرەتٸن...
كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ سوت بارلىق جاعدايدى انىقتاعان سوڭ بالالارىن ەكەسٸنە تاپسىرادى. قىزدار انالارىن قانشالىقتى جاقسى كٶرەمٸن دەپ ايىرىلۋدى قالاماسا دا, بٸر جاسىرىن سىر اشىلماي قالدى. سەلەفيلەر ونى بارىنشا جاسىردى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ارالاسۋىنىڭ ارقاسىندا كەيبٸر «باۋىرلار» ەلدەن شىعارىلدى. بٸراق ەڭ قورقىنىشتىسى – ەلدەن كەتٸپ, بالالاردى ەزٸربايجاندا جاسىرۋى بولدى...»
يە, سەرگەلدەڭگە سالعان سەلەفيزمنٸڭ قاسٸرەتٸ – وتباسىنىڭ شاڭىراعىن ورتاسىنا تٷسٸرٸپ, بالالاردى جەۋدەڭدەتٸپ, نەكەنٸ تەرك ەتۋٸ.
دەرتتٸڭ ٷلكەن-كٸشٸسٸ بولمايدى. سول سەكٸلدٸ دەستٷرلٸ دٸنٸمٸزدەن ارتىق دٸن دە, دۇرىس جول دا جوق! انىعىندا, دٸن مەن دەستٷردٸ الشاقتاتىپ, وتباسىلىق ٶمٸردٸ ويىنشىق سانايتىنداردان ساقتاناتىن مەزگٸل ٶتٸپ بارادى, ەندٸ ولار تامىرىن تەرەڭگە جٸبەرمەي تۇرعاندا توسقاۋىل قويۋ كەرەك. اسىل دٸنٸمٸزدٸ اياقاستى ەتٸپ, يماندىلاردىڭ اتىنا ۇيات كەلتٸرٸپ جٷرگەندەرگە بٸر جازا بەرٸلۋ كەرەك ەمەس پە?!
وتباسى قۇندىلىعىنان ماڭىزدى نە بار?.. وتباسىندا مەيٸرٸم مەن ماحابباتقا قانىپ ٶسپەگەن ۇرپاق ۇلتىنا ٸزگٸلٸك جاسامايتىنى ايان. ەر كٸسٸ – ەيەلدٸڭ, وتباسىنىڭ قورعانى. ەر بۇزىلسا وتباسىنىڭ ويرانى شىعادى, ال ەيەل بۇزىلسا بٷتٸن بٸر ۇلت كٷيرەيدٸ. قازٸر كەيبٸر جاستار وتباسىن قۇرىپ, ونى ساقتاۋعا كەلگەندە جاۋاپسىز. ەڭ قورقىنىشتىسى, ساناسى ۋلانعان, دٸنٸ مەن دٸلٸنەن بەزٸپ, تٶل تەربيەسٸنەن «قۇبىجىق كٶرگەندەي» ٷرەيلەنەتٸندەر, جات اعىمنىڭ «باعىتسىز جولىن» باقىت ساناۋشىلار كٷن ساناپ ارتىپ وتىر. مۇنداي وتباسىنان «جەمٸستٸ» ۇرپاق ٶسە مە?.. قوعامداعى جەزٶكشەلٸك پەن ازعىندىقتىڭ سالدارىنان قاۋٸپتٸ اۋرۋلار پايدا بولۋدا. كٷللٸ ادامزات بالاسىن ادالدىق پەن تازالىققا ٷندەيتٸن, ەر مەسەلەگە دانالىقپەن قارايتىن يسلام دٸنٸندە «اق نەكە» دەگەن ارداقتى ۇعىم بار. ٶكٸنٸشكە وراي, سوڭعى ۋاقىتتا شاريعاتتىڭ شارتتارىن بۇرمالاپ, تالاق ەتۋدٸ «تەبەرٸكتەي» كٶرەتٸندەردٸڭ قاراسى كٶبەيۋدە. كٷيٸنەسٸڭ!..
نەكە مەسەلەسٸنە جاۋاپسىز قارايتىن سەلەفيلٸك جاماعات ٶكٸلدەرٸ اراسىندا ۋاقىتشا نەكەنٸ زاڭداستىرۋ دەگەن بار. اتا-انالارىنىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز, ەلدەبٸرەۋلەردٸڭ كۋەلٸگٸمەن نەكە قييا سالاتىن جۇپتار كٶبەيگەن سايىن اجىراسۋ دا جيٸلەۋدە. كٶڭٸلٸنە ۇناماسا تالاق بەرە سالىپ, وتباسى مەن بالالارىنىڭ تاعدىرىنا الاڭداماي قاپەرسٸز جٷرەتٸندەر قاتارى دا ارتىپ بارادى. تەگٸندە تەكتٸلٸك پەن دانالىق, قانىندا نامىس پەن جٸگەر وينايتىن قازاق جاستارىنىڭ ۇساقتالىپ بارا جاتقانى جانىڭدى اۋىرتادى ەكەن...
بۇعان بٸز دە كٸنەلٸمٸز!? سەبەبٸ, جاقىنىمىز بەن ٶز باۋىرلارىمىزعا جاقسى جولدى كٶرسەتە المادىق. اتا-انا بالا باعىپ, جان ساقتاۋدىڭ قامىمەن ازاندا كەتكەننەن تٷن قاتا ورالدى. ەرٸككەن بالا عالامتوردى ەرمەگٸنە اينالدىرعاندىقتان, ٶز ەركٸن جەڭە الماعان كەيبٸر جاستارىمىز شەتٸن ۋاعىزداردى تىڭداپ, شالا جانسار «دٸندار» بولدى.
مۇحاممەد پايعامبار: «دٸندە شەكتەن شىقپاڭدار, شەكتەن شىعۋ قۇردىمعا كەتٸرەدٸ», - دەگەن. بٸر ەلدٸ عانا ەمەس, بٷكٸل ەلەمدٸ الاڭداتىپ وتىرعان ەكسترەميستٸك جەنە لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر شەكتەن شىعۋشىلىقتىڭ, راديكالدى كٶزقاراستاردىڭ سالدارىنان ورىن الىپ وتىر. يە, جٷرە بەرسەڭ, كٶرە بەرەسٸڭ. ٶكٸنٸشتٸسٸ, دٷمشە دٸندارلار وتباسىن ويرانداپ, «ەردٸ سىيلاۋ» ۇعىمىن تەرٸس پايدالانىپ جٷرگەن سەكٸلدٸ. بٸر كەلٸنشەك كٷيەۋٸنەن قورقىپ, بٸردە مەزھابپەن, بٸردە مەزھابسىز جٷر. كٷيەۋٸنە ۇيىعان ۋاقىتتا نامازىن باسقاشا وقىسا, ول ٷيدە بولماعان ۋاقىتتا ٶز قالاۋىنشا وقيدى ەكەن. سەبەبٸ, كٷيەۋٸ: «سەن حانافي بويىنشا نەگە ناماز وقيسىڭ?» - دەپ بٸرنەشە رەت تاياقتاپ تاستاعان. قايران سەنٸم! يماندى ۇرپاق تەربيەلەۋ ماقساتىندا شاڭىراق كٶتەرٸپ, بٸر سەنٸمدە بولعانعا نە جەتسٸن?! قازاقتىڭ دەستٷرٸن تٷبەگەيلٸ جوققا شىعارىپ, «بيدعات» دەپ بەزٸلدەپ جٷرگەندەردٸڭ جاعدايى قانداي ايانىشتى!?
تۇرار ەبۋوۆ,
دٸنتانۋشى
