Búgin Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen bolǵan Parlament Senatynyń otyrysynda senator Nariman Tóraǵaliev Úkimet basshysy atyna teatrlarda qyzmet atqaryp júrgen jas ártisterdiń áleýmettik jaǵdailaryndaǵy keleńsizdikterge qatysty depýtattyq saýal joldady.
Senatordyń aitýynsha, búgingi kúni Qazaqstanda 68 teatr (onyń ishinde 52 memlekettik jáne 16 jeke menshik) teatr jumys jasaidy. Respýblikamyzdyń 52 memlekettik teatrynda 7533 adam, onyń ishinde 1538 jas maman qyzmet isteidi, iaǵni barlyq qyzmetkerlerdiń 20%. Mádeniet salasynyń, sonyń ishinde teatr qyzmetkerlerimen kezdesý barysynda únemi kóterilip júrgen birqatar máselelerge toqtalyǵymyz kelip otyr, olardyń biri eńbekaqy.
Mádeniet jáne sport ministrliginiń aqparatyna sáikes, teatrda qyzmet istep júrgen jas ártisterdiń shyǵarmashylyq quram úshin ortasha laýazymdyq ailyq jalaqasy 59 myń teńgeden 76 myń teńgege deiin, al tehnikalyq quram úshin 43 myń teńgeden 49 myń teńgege deiin qosymsha tólenetin aqyny qosa eseptegende. Al qoldaryna tietin eńbekaqy árine odan da tómen. Kelesi másele Mádeniet jáne sport ministriniń 2017 jylǵy 17 shildedegi № 209 buiryǵyna sáikes ártister teatrda 3 jyl qyzmet atqarǵan soń, eń tómengi kategoriiany alýǵa quqyǵy bar. Al joǵary kategoriia alý úshin jas mamandar birneshe jyldar eńbek etý kerek, osy ýaqyttar ishinde olar jas mamandar qatarynan shyǵyp qalýda.
Taǵy bir jaǵdai baspana máselesi, respýblika boiynsha 1538 jas ártisterimizdiń 3,7% qyzmettik pátermen, 9,7% jataqhanalarmen qamtylǵan, al 33,8% ata-analarymen birge, qalǵan 42,5% páterdi jalǵa alýǵa májbúr. «7—20—25» jáne «Nurly jer» baǵdarlamalaryna qatysý úshin tólem qabilettiligi, iaǵni nesieni tóleýge múmkindik beretin jetkilikti jáne turaqty tabysynyń bolmaýy, olardyń turǵyn úi baǵdarlamalaryna qatysýǵa múmkindikteriniń joqtyǵy jáne basqa mamandyqtar siiaqty turǵyn úidi áleýmettik jalǵa alý múmkindikteriniń qarastyrylmaǵany.
Atalǵan jaǵdailar, óz kezeginde teatrdaǵy jas mamandardy eshqandai yntalandyrmaityny anyq, kerisinshe jas mamandardyń basqa salalarǵa ketýine, ásirese aýyldyq jerlerde mamandardyń jetispeýshiligi baiqalýda. Bizdiń oiymyzsha, atalǵan jaǵdaidyń qalyptasýyna teatr jumysshylaryna áleýmettik qoldaý kórsetýdiń biryńǵai tártibi men tetikteriniń joqtyǵy, ekinshiden jaýapty memlekettik organdardyń tarapynan qoldaýdyń bolmaýy áser etip otyr dep esepteimiz.
Senator N.Tóraǵaliev Úkimet tarapynan jas ártisterge kórsetilýge tiisti qoldaýlar qandai bolýy kerek ekenin de atap kórsetti.
Birinshi, «Azamattyq qyzmetshilerge, memlekettik biýdjet qarajaty esebinen ustalatyn uiymdardyń qyzmetkerlerine, qazynalyq kásiporyndardyń qyzmetkerlerine eńbekaqy tóleý júiesi týraly» Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń 2015 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy № 1193 qaýlysyna teatr ártisteriniń jalaqysyn ósirýge qatysty ózgerister engizý qajet;
Ekinshi, Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministriniń 2017 jylǵy 17 shildedegi № 209 buiryǵymen bekitilgen «Memlekettik mádeniet uiymdary basshylary, mamandary jáne basqa da qyzmetshileri laýazymdarynyń úlgilik biliktilik sipattamalaryna» sáikes qategoriialaryn alý merzimderin qysqartý kerek;
Úshinshi, «7—20—25» jáne «Nurly jer» baǵdarlamalaryna qatysý úshin jergilikti atqarýshy organdar tarapynan alǵashqy jarna sertifikattarymen qamtamasyz etetin múmkindikterdi qarastyryrýǵa tiis.
Tórtinshi, «Nurly jer» baǵdarlamasymen qarastyrylǵan turǵyn úidi satyp alý múmkindiginsiz jalǵa berý múmkindikterin qarastyrý da óte mańyzdy.
Depýtat osy máselelerdi qoia otyryp, Úkimet basshysynan tiisti memlekettik organdarǵa jas ártisterdiń eńbekaqysyn kóterý jáne turǵyn úi baǵdarlamalaryna qatysýdy qamtamasyz etetin múmkindikterdi qarastyrý jóninde tapsyrma berýdi surady.
