Qazaqstandy demokratiialyq, quqyqtyq, ádiletti, áleýmettik memleket retinde nyǵaitýǵa arnalǵan jumystar Konstitýtsiiaǵa ózgerister engizýmen shektelmeidi. Bul týraly Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Almaty qalasynda ziialy qaýym ókilderimen kezdesýde aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
Parlament Senaty janyndaǵy Jas sarapshylar klýbynyń múshelerimen kezdesý barysynda Máýlen Áshimbaev Memleket basshysy jariialaǵan konstitýtsiialyq reforma ár qazaqstandyqtyń ómirine qalai áser etetinine toqtaldy.
Senat spikeriniń aitýynsha, Konstitýtsiiaǵa engiziletin túzetýler, eń aldymen, adam quqyqtaryn qorǵaýdyń barynsha tiimdi júiesin qalyptastyrýdy kózdeidi. Elimizdiń ár azamaty júgine alatyn Konstitýtsiialyq sot qurý, ólim jazasynyń kúshin joiý jáne Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń rólin arttyrý siiaqty naqty sharalar osy baǵyttaǵy mańyzdy qadamdar ekeni sózsiz.
Máýlen Áshimbaev engiziletin ózgerister Parlamenttiń saiasi júiedegi rólin jáne onyń sailaýshylar aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyratynyn da atap ótti.
«Parlament sailaýynda aralas majoritarlyq-proportsionaldy júie engiziledi. Májilis quramynyń 30 paiyzy keiin bir mandatty okrýgter boiynsha sailana alady. Bul depýtattardyń óz sailaýshylary aldyndaǵy jeke jaýapkershiligin arttyrady. Sailaýshylar úshin sailaý aldyndaǵy ýádelerin oryndamaǵan depýtatty keri qaitaryp alý múmkindigi týady. Senat naǵyz óńirlerdiń múddelerin qorǵaityn Palataǵa ainalýǵa tiis. Qolǵa alynǵan ózgeristerge bailanysty Senattyń ókilettigi keńeitiledi. Palata el Prezidentiniń Konstitýtsiialyq sottyń jáne Joǵary Sot keńesiniń tóraǵalaryn taǵaiyndaýyna kelisim beredi», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sondai-aq Konstitýtsiiaǵa engizilgen ózgeristerdiń nátijesinde óńirlerdiń derbestigi de arta túsetini aityldy. Oblystardyń, respýblikalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń ákimderin taǵaiyndaý rásimi ózgeredi. Endi el Prezidenti ákim laýazymyna taǵaiyndaý úshin keminde eki kandidatýra usynady. Olar úshin sol óńirdegi máslihattardyń depýtattary daýys beredi. Osylaisha, ákimderdiń janama sailaýy engizilmek.
Senat tóraǵasy osy jáne basqa da naqty bastamalar jergilikti biliktiń derbestigin arttyrýǵa jáne ókilettikterdi ortalyqtan óńirlerge berýge yqpal etetinin aitty.
M.Áshimbaev Ata zańǵa engizý úshin usynylǵan ózgerister saiasi básekelestikti kúsheitýge jáne bilik monopoliiasyn joiýǵa arnalǵanyn da tilge tiek etti. Mysaly, Memleket basshysy óz ókilettigin atqarý kezinde saiasi partiiadan shyǵýǵa mindetti bolady. Osylaisha, el Prezidentiniń barlyq saiasi partiialarǵa qatysy teńesedi. Bul norma Ortalyq sailaý komissiiasynyń, Joǵary aýditorlyq palatanyń jáne Konstitýtsiialyq sottyń tóraǵalary men múshelerine, sondai-aq, búkil sot júiesine qatysty qoldanylady. Ákimder men olardyń orynbasarlaryna partiia filialdarynda laýazym ielenýine zańmen tyiym salynady.
«Osyndai keshendi túzetýler teńgerimdi, ashyq jáne básekege qabiletti saiasi júie qalyptastyrýǵa jol ashady. Bul konstitýtsiialyq ózgerister reforma jasaý kerek bolǵasyn ǵana júrgizilip jatqan reforma emes. Shyn máninde, búgingi konstitýtsiialyq ózgerister jańa Qazaqstandy quqyqtyq, demokratiialyq, ádiletti memleket retinde qurýǵa baǵyttalǵan. Sondai-aq bul reforma zań ústemdigi saltanat qurǵan jáne adam quqyqtary múltiksiz qorǵalatyn memleket qalyptastyrýdy kózdeidi. Sonda ǵana táýelsiz Qazaqstannyń qarqyndy jáne turaqty damýy qamtamasyz etiletini sózsiz», – dedi Senat spikeri.
Sondyqtan palata basshysy elimizdiń ár azamatynyń 5 maýsym kúni referendýmge qatysyp, jańa Qazaqstan úshin daýys berýi asa mańyzdy ekenine nazar aýdardy.
Senat spikeri Almatyda ótken palata janyndaǵy «Ulttyq múdde» dialog alańynyń ekinshi otyrysyna qatysty. Ziialy qaýym ókilderimen kezdesýde de konstitýtsiialyq ózgerister men olardyń el damýyna áseri sóz boldy.
«Bul ózgeristerdiń bári Qazaqstandy demokratiialyq, quqyqtyq, ádiletti, áleýmettik memleket retinde nyǵaitýǵa arnalǵan. Osy baǵyttaǵy jumystar Konstitýtsiiaǵa ózgerister engizýmen shektelmeidi. Saiasi júiemizdi reformalaý kezeń kezeńimen jalǵasa beredi. Sonyń aiasynda jyl sońyna deiin biraz zańdar qabyldanady. Osyndai mańyzdy ózgeristerden ziialy qaýym ókilderi de qalys qalmaǵany jón», – dedi ol.
Sonymen qatar Senat spikeri Asanáli Áshimovtiń 85 jasqa tolýyna orai uiymdastyrylǵan «Ańyz Asanáli» atty saltanatty is-sharaǵa qatysyp, QR Prezidentiniń óner iesiniń atyna joldaǵan quttyqtaýyn oqyp berdi.
