Foto: N.Baibýlin
Búgin Taldyqorǵanda Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Jetisý oblysynyń jurtshylyǵymen kezdesti. Sapar aiasynda ótken is-sharalarǵa «Jańa Konstitýtsiia – uzaqmerzimdi damýdyń berik negizi» taqyryby arqaý boldy. Jergilikti sharýalar, óndiris qyzmetkerleri, belsendi jastar, máslihat depýtattary jáne etnomádeni birlestikter ókilderimen bolǵan kezdesýlerde jańa Konstitýtsiia jobasynyń mańyzdy normalary keńinen talqylandy.
Senat Tóraǵasy máslihat depýtattarymen jáne Qazaqstan halqy Assambleiasynyń óńirdegi ókilderimen júzdesýde 15 naýryz kúni referendýmda qazaqstandyqtar el bolashaǵyna qatysty mańyzdy sheshim qabyldaitynyn atap ótti. Ol konstitýtsiialyq reforma eldiń ornyqty damýy, demokratiialyq qaǵidattardy nyǵaitý jáne saiasi júieni keshendi jańǵyrtý jolyndaǵy strategiialyq ári tarihi qadam ekenine basa mán berdi. Sondai-aq usynylyp otyrǵan ózgerister Memleket basshysy bastamashy bolǵan jańǵyrtýlardyń dáiekti jalǵasy ekeni aityldy. Palata Spikeri bul irgeli reformalar zamanaýi ári tiimdi memlekettik basqarý úlgisin qalyptastyrýǵa jáne bilik institýttaryn júieli túrde transformatsiialaýǵa arnalǵanyna da toqtalyp ótti.
«Jańa Konstitýtsiia jobasyna bailanysty respýblikalyq referendým – Prezidentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń eldi aýqymdy ári júieli jańǵyrtý baǵdaryn iske asyrý jolyndaǵy tarihi kezeń. Elimizdiń bolashaǵyna qatysty mańyzdy sheshimderdi azamattardyń tańdaýyna súiene otyryp qabyldaý demokratiia qaǵidattaryna adaldyqtyń aiqyn kórinisi ekeni anyq. Konstitýtsiialyq reformanyń basym mindeti – Táýelsizdikti nyǵaitý jáne azamattardyń ál-aýqatyn arttyrý. Osyǵan bailanysty jańa Konstitýtsiia jobasynda zań ústemdigi men quqyqtyq tártipti kúsheitýge, azamattardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa, sondai-aq, eldiń ornyqty damýyna basymdyq berilgen», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sonymen qatar Senat Tóraǵasy jahandyq syn-qaterler men halyqaralyq turaqsyzdyq beleń alǵan qazirgi kezeńde memlekettiń quqyqtyq negizderin jańǵyrtýdyń mańyzy arta túskenine nazar aýdardy. Mundai qadam Qazaqstannyń álemdik úrdisterge beiimdelýine jáne quqyqtyq júiesin júieli túrde nyǵaitýyna múmkindik beredi.
Konstitýtsiia jobasynda eldiń odan ári damýynyń negizgi baǵdarlary da naqty aiqyndalǵan. Atap aitqanda, adam kapitalyn damytý, memlekettilikti, Táýelsizdik pen egemendikti nyǵaitý, ishki saiasi turaqtylyq pen qoǵamdyq kelisimdi saqtaý basty basymdyq retinde belgilenip otyr.
«Jańa Konstitýtsiianyń basty ereksheligi onyń adamǵa baǵdarlanýy ekenin airyqsha atap ótken jón. Azamattardyń quqyqtary men múddelerine nazar aýdarý memlekettik saiasattyń ózegine ainalyp otyr. Ata Zań jobasynda adam quqyqtary deklarativti ereje emes, mańyzdy qaǵidattar jáne naqty mindetter retinde qarastyrylǵan. Bul – sapaly bilimge qoljetimdilik, tiimdi densaýlyq saqtaý júiesi, áleýmettik qorǵaý jáne ár azamattyń óz áleýetin iske asyrýyna múmkindik berý sekildi baǵyttardy qamtidy. Osy qaǵidattardy júzege asyrý barlyq institýttardyń – Quryltaidyń, Úkimettiń, ákimdikter men máslihattardyń, sondai-aq, azamattyq qoǵam ókilderiniń birlesken kúsh-jigerin talap etedi. Mundai qadamdar – el igiligi jolyndaǵy ortaq jaýapkershiliktiń jarqyn kórinisi ekeni anyq», – dedi Palata Tóraǵasy.
Máýlen Áshimbaev Jetisý jastarymen kezdesýde jas býynnyń reformalardy júzege asyrýdaǵy róline toqtalyp, olardyń belsendiligi men konstitýtsiialyq úderisterge qatysýynyń mańyzyna nazar aýdardy. Qolǵa alynǵan reformalardyń nátijeli iske asyrylýy jas mamandardyń kásibi biliktiligimen tyǵyz bailanysty. Osy oraida analitikterdiń jańa býynyn daiarlaý maqsatymen qolǵa alynǵan Senat janyndaǵy Sarapshylar klýby men Taldaý mektebi jastar tarapynan úlken qyzyǵýshylyqqa ie ekenin de aita ketken abzal.
Óńirge sapar aiasynda Senat Tóraǵasy óndiris oryndarynyń jumysshylarymen jáne agrarlyq sala ókilderimen de kezdesti. «Hilnichenko i K» sharýa qojalyǵynda inkliýziia, etnosaralyq kelisim jáne azyq-túlik qaýipsizdigi máseleleri sóz boldy. Máýlen Áshimbaev óńirlerdegi jasampaz bastamalar Ádiletti Qazaqstan tujyrymdamasyn júzege asyrýǵa, áleýmettik ádildik pen ekonomikanyń turaqty damýyn qamtamasyz etýge tikelei yqpal etetinin atap ótti.
«Prezidentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev aýyl sharýashylyǵyn qarqyndy damytýǵa únemi basa mán berip keledi. Eldiń ál-aýqaty osy saladaǵy tabyspen tyǵyz bailanysty. Bul baǵyttaǵy ilgerileý aýyldardyń, óńirlerdiń, jalpy, tutas eldiń damýyna serpin beredi. Búginde osy jáne basqa da salalarda júieli jańǵyrtýlar júrgizilýde. Usynylyp otyrǵan ózgerister Qazaqstannyń turaqty damýyna, azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa jáne búgingi ári keler urpaqtyń ál-aýqatyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Jetisý oblysy – elimizdiń mańyzdy aýylsharýashylyq, indýstriialyq, ǵylymi jáne ekonomikalyq ortalyqtarynyń biri. Búginde óńirdegi kásiporyndar osy igi dástúrdi jalǵastyryp, ósim men innovatsiianyń naqty draiverine ainalyp otyr», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sondai-aq Parlament depýtattary «Asar» sporttyq-ońaltý kesheniniń infraqurylymymen jáne «ASMA Industrial ltd» ónerkásiptik akkýmýliatorlar zaýytynyń qyzmetimen tanysty.
