Semeide Rembrandttyń sýreti saqtalǵan

Semeide Rembrandttyń sýreti saqtalǵan

Cemei shaharyndaǵy Nevzorovtar otbasy atyndaǵy beineleý óneri murajaiynda XVII-XVIII ǵasyrlardaǵy Batys Eýropanyń birqatar grafikalyq jumystary saqtalǵan. Bul baǵa jetpes bailyqtyń ishinde, ásirese, graviýralyq sýretter tańǵaldyrmai qoimaidy.

Graviýrany ádette qatty zattardyń betine (ol metall, aǵash nemese tas bolýy múmkin) salady. Sodan keiin onyń betine boiaý jaǵyp, basý arqyly birneshe túrin alady. Áigili gol­landyq sýretshi Rembrandttyń dál osyndai ádis­pen salynǵan «Kresten túsirip alý» kartinasy mura­jaidyń grafikaǵa arnalǵan zalynyń tórinde tur.  

Jalpy, HVII-XVIII ǵasyr­larda eýropalyq sý­ret­­shiler táýrattyq ta­qy­ryptarǵa, In­jil­degi oqi­ǵalarǵa arnal­ǵan sýret­terdi kóptep sal­ǵany bel­gili. Ásirese, Isa pai­ǵam­bardy kresten sheship alý siiaqty sátterdi kóptep bei­nelegen. Sondai-aq, grek ańyz­daryna boilap, Amýr, Zevs qudailaryn keiiptegen. Bul rette Rembrandt Har­mens Van Reinniń kartinasyn italiialyq ju­mys­tarmen salys­tyrýǵa bolady. Máselen, gollandyq qyl­qalam sheberiniń týyn­dysynda Isanyń álsiz haldegi kúii beinelense, ita­liialyq sýretshiler Isa­ny barlyq kúsh-qýatyn kór­sete otyryp beineleidi. Iaǵ­ni, Rembrandt oqiǵany shy­naiy beineleýimen, adam­dardyń júzindegi muń, qai­ǵy-qasiret tabyn jetkize bilýi­men, tipti, oisyzdyqty, nemquraidylyqty, súlesoq­tyqty da aita bilýimen alǵa ozady. Kartinada tip­ti, aspannan bozǵyltym sáýleniń túsip turǵanyn kórýge bolady. Osy bir XVII ǵasyrǵa (1633 jyly salynǵan) tiesili kartinaǵa qarap otyryp, sol zaman­daǵy shynaiylyqty jaza alǵan Rembrandttyń sheber­ligine tánti bolasyz.

− Isany kresten tú­sirip alý óte keń taraǵan taqyryp. Bul týyndyny bizge biraz jyldar buryn Reseidiń áigili A.Pýshkin atyndaǵy beineleý óneri mýzeii syiǵa bergen bolatyn. Jalpy, gra­viýranyń keskindeme nemese jai týyn­­dydan ereksheligi, bir gra­viýranyń birneshe kó­shir­­mesin ǵana jasaýǵa bo­la­dy. Iaǵni, al­ǵash­qy úsh-tórt kóshirmesi any­ǵyraq shy­ǵatyndyqtan óte qundy, túp­nusqa sanalady. Al qal­ǵan nusqalarynyń boiaýy tez ońyp ketedi. Son­dyqtan Rem­brandttyń bul týyndysy alǵashqy túpnusqaǵa ja­tatyn óte qymbat já­diger­­lerdiń biri, − deidi mý­­­zei qyz­m­etkeri Gúljan Jákeeva.

Dýman ANASh,

«Egemen Qazaqstan» gazeti