سەمەيدە رەمبراندتتىڭ سۋرەتٸ ساقتالعان

سەمەيدە رەمبراندتتىڭ سۋرەتٸ ساقتالعان

Cەمەي شاھارىنداعى نەۆزوروۆتار وتباسى اتىنداعى بەينەلەۋ ٶنەرٸ مۇراجايىندا XVII-XVIII عاسىرلارداعى باتىس ەۋروپانىڭ بٸرقاتار گرافيكالىق جۇمىستارى ساقتالعان. بۇل باعا جەتپەس بايلىقتىڭ ٸشٸندە, ەسٸرەسە, گراۆيۋرالىق سۋرەتتەر تاڭعالدىرماي قويمايدى.

گراۆيۋرانى ەدەتتە قاتتى زاتتاردىڭ بەتٸنە (ول مەتالل, اعاش نەمەسە تاس بولۋى مٷمكٸن) سالادى. سودان كەيٸن ونىڭ بەتٸنە بوياۋ جاعىپ, باسۋ ارقىلى بٸرنەشە تٷرٸن الادى. ەيگٸلٸ گول­لاندىق سۋرەتشٸ رەمبراندتتىڭ دەل وسىنداي ەدٸس­پەن سالىنعان «كرەستەن تٷسٸرٸپ الۋ» كارتيناسى مۇرا­جايدىڭ گرافيكاعا ارنالعان زالىنىڭ تٶرٸندە تۇر.  

جالپى, حVII-XVIII عاسىر­لاردا ەۋروپالىق سۋ­رەت­­شٸلەر تەۋراتتىق تا­قى­رىپتارعا, ٸن­جٸل­دەگٸ وقي­عالارعا ارنال­عان سۋرەت­تەردٸ كٶپتەپ سال­عانى بەل­گٸلٸ. ەسٸرەسە, يسا پاي­عام­باردى كرەستەن شەشٸپ الۋ سيياقتى سەتتەردٸ كٶپتەپ بەي­نەلەگەن. سونداي-اق, گرەك اڭىز­دارىنا بويلاپ, امۋر, زەۆس قۇدايلارىن كەيٸپتەگەن. بۇل رەتتە رەمبراندت حار­مەنس ۆان رەيننٸڭ كارتيناسىن يتالييالىق جۇ­مىس­تارمەن سالىس­تىرۋعا بولادى. مەسەلەن, گوللاندىق قىل­قالام شەبەرٸنٸڭ تۋىن­دىسىندا يسانىڭ ەلسٸز حالدەگٸ كٷيٸ بەينەلەنسە, يتا­لييالىق سۋرەتشٸلەر يسا­نى بارلىق كٷش-قۋاتىن كٶر­سەتە وتىرىپ بەينەلەيدٸ. ياع­ني, رەمبراندت وقيعانى شى­نايى بەينەلەۋٸمەن, ادام­داردىڭ جٷزٸندەگٸ مۇڭ, قاي­عى-قاسٸرەت تابىن جەتكٸزە بٸلۋٸ­مەن, تٸپتٸ, ويسىزدىقتى, نەمقۇرايدىلىقتى, سٷلەسوق­تىقتى دا ايتا بٸلۋٸمەن العا وزادى. كارتينادا تٸپ­تٸ, اسپاننان بوزعىلتىم سەۋلەنٸڭ تٷسٸپ تۇرعانىن كٶرۋگە بولادى. وسى بٸر XVII عاسىرعا (1633 جىلى سالىنعان) تيەسٸلٸ كارتيناعا قاراپ وتىرىپ, سول زامان­داعى شىنايىلىقتى جازا العان رەمبراندتتىڭ شەبەر­لٸگٸنە تەنتٸ بولاسىز.

− يسانى كرەستەن تٷ­سٸرٸپ الۋ ٶتە كەڭ تاراعان تاقىرىپ. بۇل تۋىندىنى بٸزگە بٸراز جىلدار بۇرىن رەسەيدٸڭ ەيگٸلٸ ا.پۋشكين اتىنداعى بەينەلەۋ ٶنەرٸ مۋزەيٸ سىيعا بەرگەن بولاتىن. جالپى, گرا­ۆيۋرانىڭ كەسكٸندەمە نەمەسە جاي تۋىن­­دىدان ەرەكشەلٸگٸ, بٸر گرا­ۆيۋرانىڭ بٸرنەشە كٶ­شٸر­­مەسٸن عانا جاساۋعا بو­لا­دى. ياعني, ال­عاش­قى ٷش-تٶرت كٶشٸرمەسٸ انى­عىراق شى­عاتىندىقتان ٶتە قۇندى, تٷپ­نۇسقا سانالادى. ال قال­عان نۇسقالارىنىڭ بوياۋى تەز وڭىپ كەتەدٸ. سون­دىقتان رەم­براندتتىڭ بۇل تۋىندىسى العاشقى تٷپنۇسقاعا جا­تاتىن ٶتە قىمبات جە­دٸگەر­­لەردٸڭ بٸرٸ, − دەيدٸ مۋ­­­زەي قىز­م­ەتكەرٸ گٷلجان جەكەەۆا.

دۋمان اناش,

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸ