Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Sońǵy kezderi tutynýshylar tarapynan ózderiniń quqyqtary men zańdy múddeleriniń buzylǵandyǵy týraly shaǵymdar men ótinishter jii túsýde. Aldaý, alaiaqtyq, dóreki qarym-qatynas, burmalaýshylyq – osyndai jaǵdailar qoǵamnyń kúndelikti ómirinde keńinen taralyp keledi. Jalpy tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaýdaǵy negizgi problemalar retinde kelesini atap ótýge bolady: tutynýshylardy qorǵaý salasynda tutas jáne tiimdi júieniń bolmaýy, josyqsyz kásipkerlerdiń tutynýshylar aldyndaǵy jaýapkershiligin tolyq sezinbeýi, tutynýshylardyń óz quqyqtaryn qorǵaýdaǵy qarapaiym ári naqty algoritminiń joqtyǵy siiaqty problemar bar», - dedi Saýda jáne integratsiia ministri Baqyt Sultanov.
Onyń sózine qaraǵanda, zań jobasy tutynýshylardy qorǵaýdyń Ekonomikalyq yntymaqtastyq jáne damý uiymy (OESR) memleketteriniń aralas modeline negizdeledi. Bul modeldiń printsipi boiynsha memlekettik retteý «aqyldy» basqarýmen shekteledi, al buzylǵan quqyqtardy qalpyna keltirýdi sotqa deiingi retteý organdary atqarady. Sonymen qatar, úkimettik emes uiymdardyń, ózin-ózi retteý jáne qoǵamdyq baqylaý institýttarynyń róli kúsheiedi.
Zań jobasyndaǵy negizgi erejelerge toqtalǵan ministr, úsh satyly shaǵym qaraý júiesin engizý eskerilip otyrǵanyn jetkizdi.
«I saty - satýshynyń shaǵymdy óz erkimen sheshýin nemese daýdy sotqa deiin retteýdi qarastyrady. Atalǵan institýtty qurýdyń negizgi maqsaty - buzylǵan quqyqtardy qalpyna keltirý, moraldyq jáne materialdyq zalaldy qysqa ýaqytta az shyǵynmen óteý, «qazir jáne osynda» qaǵidasy boiynsha iske asyrý. Bul rette, tutynýshynyń qalaýymen daý sotqa deiin retteý aiasynda sheshiletin bolady. Biznesti tazartýdyń tiimdi quraly retinde, ózin-ózi retteý organdaryn daýdy sotqa deiin retteýge tartýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr», - dedi vedomstvo basshysy.
II saty – shaǵymdy ýákiletti organ aiasynda qarastyrý.
Ministrdiń aitýynsha, áleýmettik zertteýdiń nátijesinde, halyqtyń 64 paiyzy adal emes kásipkerlerdiń jaýapqa tartylmaýy saldarynan óz quqyqtaryn qorǵamaityny anyqtaldy. Osyǵan bailanysty ýákiletti organǵa ákimshilik sharalardy qoldanatyn memlekettik baqylaý quzyreti berilip otyr. Bul sharalar tutynýshynyń talaptaryn elemegen jaǵdaida ǵana qoldanylady. Alaida, sanktsiialardy qoldanǵanǵa deiin ýákiletti organ satýshyǵa tártip buzýshylyqtardy erikti túrde joiýdy usynady.
«III saty – sotqa shaǵym berýdi kózdeidi, bul erekshe daýly jaǵdailarda ǵana qoldanylady. Tutynýshynyń óz quqyqtaryn alǵashqy eki satyda retteýi jáne ýaqtyly talap etýi - sot organdaryna túsetin daý-damailardy azaitýǵa alyp keledi. Biz tutynýshylardyń quqyqtary tez ýaqytta, az shyǵynmen qorǵalatyn jáne asa narazylyqqa jetkizbeitin júieni qurýdy kózdep otyrmyz», - Baqyt Sultanov.
