Ótken jyldyń sáýir aiynan bastap bilim salasynda jemqorlyq deńgeiin anyqtaý maqsatynda Aqtaýdaǵy 14 kásiptik-tehnikalyq bilim berý uiymdarynyń stýdentteri arasynda saýalnamajúrgizildi.
Al belsendi qatysqan politehnikalyq, energetikalyq, gýmanitarlyq, meditsinalyq, týrizm, óner, shetel tilderi, «Bolashaq», «Meiirbike», «Qainar», esep-tehnologiialyq, tehnologiialyq qyzmet kórsetý, Sh.Esenov atyndaǵy Kaspii memlekettik tehnologiialar jáne injiniring ýniversitetiniń kópsalaly kolledji jáne M.Tynyshpaev atyndaǵy Aqtaý kólik kolledjderin aitýǵa bolady. Jeke kezdesý arqyly anonimdi túrde ótken saýalnamaǵa barlyǵy 2641 stýdent qatysty.
Ár túrli suraqtarǵa san túrli jaýaptar berildi. Máselen,«Sanaly urpaq – jarqyn bolashaq» jobasynyń bar ekendigin múlde bilmeitin stýdentter bar bolyp shyqty. Bireýler kolledjde daiyndyq úshin emtihan suraqtary tegin taratylmaitynyn rastasa, sybailas jemqorlyq faktileri týraly habarlaýǵa daiyn emesteri de bar.
Kolledjge túsý kezinde para arqyly grantqa qabyldaý boiynsha qyzmet usynylǵandyǵy, syiaqy berýge ádeii jaǵdai jasaityn oqytýshylardyń aram piǵyldy minez-qulqynyń kýási bolǵandyǵy, emtihan kezinde oqytýshylarǵa túski as uiymdastyrý faktileriniń oryn alǵandyǵy, oqytýshylar ózderiniń avtorlyq kitaptaryn satyp alýǵa májbúrleý derekteri áli de bolsa bar ekendigi kórsetildi.
Sondai-aq, oqytýshylar 2000 men 5000 teńge kóleminde para alatyndyǵyn, tipti keibir muǵalimderdiń aty-jónin ashyq jazyp kórsetken stýdentter de boldy. Jalpy óńirdegi oqý oryndarynda sybailas jemqorlyq táýekelderiniń bar ekendigi saýalnama nátijesinde kórindi.
Saýalnama nátijesi boiynsha kásiptik-tehnikalyq bilim berý uiymdarynyń basshylaryna oryn alǵan keshilikterdi joiý boiynsha tiisti sharalar alynyp, stýdentter arasynda sybailas jemqorlyqqa degen «nóldik» tózimdilik sana sezimin qalyptastyrý maqsatynda «Sanaly urpaq – jarqyn bolashaq» jobasy aiasynda sybailas jemqorlyqqa qarsy sharalardy jii uiymdastyryp turý qajet ekendigi týraly usynys engizildi.
Jalpy Agenttiktiń aýmaqtyq departamentimen bilim salasyndaǵy sybailas jemqorlyqtyń aldyn alý máseleleri jóninde túrli jiyndar udaiy ótkizilip otyrady. Buǵan deiin zań buzýshylyqqa jol bergeni úshin tártiptik jazaǵa tartylyp, tipti qyzmetinen ketkenderi de bar. Biraq, kez-kelgen is-shara maqsaty kinálilerdi taýyp jazalaý emes, kerisinshe túsindirý jumystaryn júrgizý arqyly sybailas jemqorlyqtyń aldyn-alý bolyp tabylady. Iaǵni, elimizdiń gúldenýi jolynda eńbek etýge ázir patriot jastardy tárbielep shyǵarýǵa bilim berý uiymdary jaýapty bolsa, bizde qarap qalmaimyz jáne barlyq múddeli taraptarmen qoian-qoltyq jumys jasaýǵa daiynbyz.
Negizinen bilim salasyndaǵy sybailas jemqorlyqty aldyn-alýǵa baǵyttalǵan sharalardy ótkizýdiń kemi joq. Konferentsiialar, dóńgelek ústelder, forýmdar, debat-saiystardy aitpaǵanda óńirdegi birqatar oqý oryndarynda «Adaldyq dúkenderi» birinen soń biri ashylýda. Alǵashqy nátijesi jemisti dep aitýǵa bolady, sebebi osy kúnge deiin shaǵym aitqan kásipkerler bolǵan emes. Demek, adaldyǵyn arttyrýǵa bel býǵan jastar qatary qalyptasyp keledi degen oi túidik.
Stýdentterdiń sybailas jemqorlyqqa qarsy kózqarasyn qalyptastyrý jáne stýdenttik ortada akademiialyq adaldyq qaǵidatyn engizý maqsatynda óńirimizdegi joǵary jáne arnaýly orta oqý oryndarynda «Sanaly urpaq – jarqyn bolashaq» klýbtary qurylǵany belgili.
Sonymen qatar, «Adal jol – Chestnyi pýt» aktsiiasy, «STOP, jemqorlyq!» atty debat saiysy, «Adal urpaq» teatrlandyrylǵan kórinis konkýrsy, «Parasyz bolashaqqa birge» ázil-syqaq keshi, «Sybailas jemqorlyqpen kúrestiń jańa baǵyty» atty modýldik treningi uiymdastyrylǵan bolatyn. Atalǵan sharalardyń barlyǵynda da jastar belsendilik tanytqandyǵyn aitpai ketýge bolmaidy.
Túptep kelgende, alda bilim salasyndaǵy sybailas jemqorlyq kórinisteriniń aldyn alý arqyly muǵalimderdiń mártebesin túsirip almaýǵa jumystaný mindeti tur. Sondai-aq, Agenttiktiń 1424 Call ortalyǵyna habarlasýǵa bolatynyn jáne aýmaqtyq departamentke habarlasýǵa bolatynyn umytpańyz.
Jalpy Mańǵystaý óńiriniń jastary jigerli ári belsendi ekendigin tilge tiek etkendi jón sanaimyn. Onyń ústine biyl «Jastar jyly». Demek, jalyndy jastarǵa senim artyp, olardyń teris jolǵa túspeýin qadaǵalaýǵa býynnyń mindeti. Úide ata-ana, oqýda ustaz, al qoǵamda siz jáne biz bolyp nátije shyǵarýǵa asyq bolýymyz qajet.
Aqyn, qazaq ádebietiniń jarqyn juldyzy Maǵjan Jumabaev «Men jastarǵa senemin» degen qanatty sózin bilmeitin qazaq joq. Endeshe, qoǵam bolyp jastarǵa seneiik ári úmit artaiyq, qoldaiyq!
Qairat Baigebaev,
QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttiginiń Mańǵystaý oblysy boiynsha departamenti basshysynyń orynbasary
