.jpg)
Foto: primeminister.kz
Jahandyq tsifrlyq memleketterdiń ekojúiesinde Qazaqstan tsifrlandyrýdyń keremet nátijelerin kórsetip, jetekshi oryn alady. Bul týraly Digital Bridge 2023 aiasynda aityldy, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstandy IT-elge ainaldyrý týraly tapsyrmasyn oryndaý eki quramdas bólikpen bailanysty. Birinshiden, memlekettik qyzmetter tek onlain ǵana emes, azamattardyń olar týraly oilanbaýy úshin proaktivti formatta kórsetiletin shynaiy tsifrlyq memleket qurý arqyly.
Ekinshiden, ekonomikanyń ósýine aitarlyqtai áser etetin turaqty IT salasymen. Sandyq platformalar osy eki quramdas bóliktiń qalyptasýynda úlken ról atqarady. Atap aitqanda, banktik qosymshadan áldeqashan asyp túsken jáne úlken, ómir súretin jáne damyp kele jatqan tsifrlyq ekojúiege ainalǵan Kaspi platformasy bar.
«Qazaqstannyń kóshbasshylyǵy bank platformalarymen, finteh institýttarymen jáne kásipkerlermen yntymaqtastyqtyń arqasynda múmkin boldy. Búgingi tańda Qazaqstanda avtokólikterdi satyp alý-satý tranzaktsiialarynyń 55%-y banktermen yntymaqtasý arqyly júzege asady. Bul jerde Kaspi platformasyn aitpai ketýge bolmaidy. Biz olarmen telefon arqyly platformany qalai jaqsartýǵa bolatynyn jáne bul úshin ne istei alatynymyzdy kelistik», - dep bólisti Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Baǵdat Mýsin «Qazaqstan – IT eli» paneldik sessiiasynda sóilegen sózinde.
Baǵdat Mýsin Digital Bridge 2023 qatysýshylaryna qazaqstandyqtardy qandai tsifrlyq innovatsiialar kútetini týraly aityp berdi. Mysaly, jumysqa ornalasý kezinde sizge budan bylai jumys berýshige anyqtama jinaý jáne berý qajet bolmaidy. Jaqyn arada jańa qyzmet iske qosylady, onda barlyq derekter qamtylady jáne QR kody arqyly eńbek shartyna qol qoiýǵa bolady. Onyń aitýynsha, buǵan deiin mundai jańashyldyq áskeri boryshyn óteýge mindetti qazaqstandyqtar úshin engizilgen.
Tsifrlyq damý ministrliginiń basshysy kólik ielerin jańalyqpen qýantty. Adamdar zardap shekpegen jeńil jazataiym oqiǵalardy tirkeý onlain rejiminde qoljetimdi bolady. Ol úshin videoǵa túsirip, politsiiaǵa jiberý jetkilikti bolady. Sondai-aq, ol kelesi jyly zańnamaǵa qazaqstandyqtarǵa kólikti tirkegen kezde jańa memlekettik nómirlerdi alý úshin halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna barmai, burynnan baryn qaldyrýǵa múmkindik beretin ózgertýler engizý josparlanyp otyrǵanyn habarlady.
Baǵdat Mýsin sondai-aq aldaǵy jarty jylda Qazaqstannyń shalǵai aimaqtaryndaǵy eki myń mektep Starlink kompaniiasynan joǵary jyldamdyqty internetpen qamtamasyz etiledi dep sendirdi. Ol qazaqstandyq bailanys operatorlaryn jeńip, olardy bul máseleni sheshý múmkindigi bolmaǵandyqtan, SpaceX kompaniiasyna júgingen. Sonymen qatar, ministr bul jerde áńgime shalǵai eldi mekenderdiń mektepteri týraly bolyp otyrǵanyn, olar internetke qatysty naqty qiyndyqtardy bastan keshirip, spýtniktik antennalar arqyly sekýndyna 4 megabitti qabyldaitynyn atap ótti.
«Keide men óz problemalarymyzdy el ishinde ózimiz sheshe alatynymyzǵa sengim keledi, biraq SpaceX siiaqty damyǵan tehnologiialar bolǵan kezde, olardy qoldanbaý kúná bolar edi», – dep túiindedi Tsifrlyq damý ministrliginiń basshysy.
Óz kezeginde sóz alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek kadr daiarlaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti, sondyqtan qazir vedomstvo bilim berý baǵdarlamalarynyń sapasy men mazmunyn qaita qaraýǵa jumyldyrylǵan.
«Biz úshin joǵary oqý ornynyń árbir stýdentiniń tsifrlyq saýattylyqpen qatar, jasandy intellekt salasynda da saýatty bolýy óte mańyzdy. Sondyqtan biz Google-men arnaiy kýrs ázirledik. Biyl 14 joǵary oqý ornynda pilottyq rejimde iske qosyp jatyrmyz», – dedi Saiasat Nurbek.
Máselen, jańa kýrs Qazaq-Britan tehnikalyq ýniversitetinde, Súleiman Demirel ýniversitetinde, Halyqaralyq aqparattyq tehnologiialar ýniversitetinde, barlyǵy jeti jekemenshik jáne jeti memlekettik ýniversitette ashylady. Al kelesi jyldan bastap «ushqyshtyń» nátijesi boiynsha bul kýrs barlyq stýdentter úshin mindetti bolady.
Qazaqstanda búginde 119 joǵary oqý orny bar, onda 626 myń stýdent bilim alýda. IT mamandary 76 ýniversitette daiyndalady, biraq «azdy-kópti sapa standarttary boiynsha shamamen 14-15 ýniversitet bar.
«Kem degende úsh ýniversitet jasandy intellekt salasyndaǵy ázirlemelerge mamandanýy kerek. Qansha oǵash kórinse de, alǵashqy oqý orny bizdiń Qorqyt ata óńirlik ýniversitetiniń bazasynda Qyzylordada bolady. Qazir biz Seýl ulttyq ǵylym jáne tehnologiia ýniversitetimen seriktestikte Jasandy intellekt mektebin qurý boiynsha jeti jyldyq baǵdarlamaǵa qol qoidyq. Biz bólek úlken baǵdarlamany iske qosyp jatyrmyz. Bul shamamen milliard teńge balamasy. Ońtústik Koreia Parlamenti bul bastamany birlesip qarjylandyrýdy maquldady», – dep túsindirdi Saiasat Nurbek.
Sonymen qatar, qarasha aiynda Gonkong qalalyq ýniversitetimen jáne bizdiń Sátbaev ýniversitetimen ekinshi Jasandy intellekt mektebin qurý týraly kelisimge qol qoiý josparlanýda. Bilim jáne ǵylym ministrliginiń basshysy úshinshi mektepti áli de vedomstvo anyqtaitynyn qosty.
