Ult portaly qashanda ádebitte, ia saiasatta bolyp jatqan oqiǵalar tusynda belgili bir jaqtyń pozitsiiasyn qorǵap, ia belgili bir tulǵa pikirin qýattap, bolmasa printsipshil oilardyń jeteginde sebepsiz jala jaýyp, "bóle-jara qaraý" qaǵidasyn ustanbaǵan. Biz úshin eki jaqtyń da kózqarasy mańyzdy. Sondyqtan "Dyzeter" bóliminde búgin ǵana jariialanǵan "Sáken daýy: Ministr D.Abaevqa hat" atty jazbadan soń "Ádebiet portalynda" jaryq kórgen saýalnamanyń elektrondy nusqasyna da óz tórimizden oryn bergendi jón sanadyq:
«Ádebiet portalynda» jariialanǵan daýly maqalalar sanaly oqyrmannyń arasynda talas-tartys týdyratyny zańdy. Portalda jariialanǵan dramatýrg Saia Qasymbektiń Sáken Seifýllin ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty maqalasyna bailanysty áleýmettik jelilerdegi kesheli-búgingi alýan pikirlerdi esepke ala otyryp, osy daý-damaiǵa núkte qoiar degen úmitpen ádebietimizdegi kórnekti tulǵalarǵa birer saýalymyzdy joldaǵan edik.
1. Bizdiń elde tulǵalardyń shyǵarmashalyq qana emes, adami beinesin ashyp kórsetý úrdisi qanshalyqty qalyptasqan? Siz qalai oilaisyz, keiingi ýaqytta qazaqtyń uly tulǵalaryn ár rý, ár oblys jekeshelendirip alǵandai emes pe? Orys ádebiettanýshylary men tarihshylary tulǵalarynyń pendeshiligin esh jasyrmai, zerttep, ashyq jazady. Mysaly, bir Pýshkinniń jeke ómiri týrasynda qanshama kitap bar. Ondai eńbekter Pýshkinniń, ózge de orys ádebietiniń tanymal tulǵalarynyń ataǵy men abyroiyn bir mysqal da tómendetken emes. Al biz nege uly tulǵalarymyzdan únemi put jasaýǵa qushtarmyz?
2. Sońǵy kezde memleket qairatkeri Sáken Seifýllinniń de bolmysy men tabiǵaty týraly ártúrli alyp-qashpa áńgimeler jii aitylady. Solardyń shyny men jalǵanyn aiyryp bere alatyn ádebietshilerimiz ben tarihshylarymyz nege únsiz?
Serik QIRABAEV, QR UǴA akademigi, filologiia ǵylymdarynyń doktory:
Sáken – idealdy pák adam bolǵan
1. Ondai nárse kóp qoi, aqyn-jazýshylardyń basynda. Pýshkinde de, Dostoevskiide de bar. Al Sákenge keler bolsaq, ol ózi óte taza júrip, taza turatyn adam bolǵan. «Idealnyi» adam bolǵan, sulý adam bolǵan. Sondyqtan da ol kez kelgenge bylǵana berdi degenniń ózi eshbir logikaǵa syimaidy. Sáken týraly ósekterdiń barlyǵy Túrkistan Respýblikasy kezinde shyqqan. Ol kezde Orynbor men Túrkistannyń arasynda úlken qaishylyq boldy. Óitkeni Orynbordy olar (túrkistandyqtar – ÁP) «qyzylshyldar, bolshevikter» dep atady, sonyń ishinde Sáken boldy.
Sol ońtústiktegi tashkenttikter «Aqjol» gazetiniń betinde Sákendi jamandaýǵa tyrysty. Shyǵarmalaryn da jamandaýǵa tyrysty. Sáken ońtústikke atpen barǵan joly «áieldi (baidyń toqalyn – ÁP) bosatyp alyp ketti», - dep sony da ósek qyp jazdy. Sákentanýshylardyń báriniń aitýy boiynsha, Sákendi artynan qýyp kelip: «Sáken-aý, munyń ne?» degende, ol aitypty: «Oibai-aý, men muny bilgem joq. Myna jigitterge «bostandyq áperińder» dep aitqam. Biraq olardyń qosyp alyp júrgenin qaidan bileiin, nókerlerim kóp», - dep, qolma-qol qaitaryp bergen.
Bireýdi bireý jamandap, bóliný degen – eń bir jaman nárse. Tipti árýaqty syilamaityn boldy ǵoi. Ólgen adamnyń ústinen aryz jazyp jatyr. «Bul qazaq qashan el bolady? Qashan biriktiremiz?», - deitin Prezidenttiń sózi qaida?
2. Sákenniń shyǵarmashylyǵy týraly jalǵan nárse kóp. Ony keiinnen keńirek otyryp aityp berýge bolady. Al ádebietshilerdiń únsiz jatýy – sol ádebietshilerdiń rýshyldyǵy, jikshildigi – bir! Ekinshiden, revoliýtsiia kezinde biriniń ońshyl, biriniń solshyl bolyp bólinýi. Sáken solshyldardyń qatarynda boldy. Solshyldar – revoliýtsionerler. Biraq Sáken revoliýtsioner bolǵanymen, orystardyń qaramaǵynda qyzmet istegenimen, ol orystyń saiasatyn qoldaǵan joq. Qazaqstandy bilegen orystarǵa qarsy talai ret Sákenniń sóilegen sózderi bar. Sosyn qolyna bilik tigen kezde, sovnarkomnyń predsedateli bolǵan kezde «Qazaqty qyrǵyz demeiik, qazaqty – qazaq deiik! Qazaqty otyryqshy jasaiyq! Qazaqtyń mádenietin kótereiik! Qazaqtyń tilin memlekettik til jasaiyq! Qazaqsha is júrgizeiik!», - dep qanshama qaýlylar shyǵardy. Sol jolda talai maqala jazdy. Munyń bári Sákenniń kezinde oryndala bastady da, ornynan túskennen keiin qalyp qoidy. Bul Sákenniń ultshyldyǵy ǵoi, bylai qaraǵan ýaqytta. Alashorda Sákendi jaqsy kórgen joq. Jaqsy kórmeitin sebebi, Sáken Kolchaktyń lagerinde, Kolchaktyń túrmesinde jatqan kezde neshe túrli qorlyq kórdi. Sonda Alashorda Kolchakpenen kelisimge kelip, Kolchaktan pana surady. Al Sáken sodan keiin óziniń jaýlarymen ymyralasyp jatqan úkimetti qalai jaqsy kóredi?
Al biraq ózi Úkimet basyna kelgen kezde jańaǵy ózi aitqandardyń bárin jasady, ol Alashtyń da armany emes pe? Ahmet Baitursynulynyń betine bári túkirip jatqan ýaqytta, sol Ahmetti maqtap, jaqtap: «Ahmet ultshyl bolǵany ras! Biraq ol óziniń jeke basynyń qamyn oilaǵan ultshyl emes, ol halqyn súigen, ultyn súigen adam edi. Qazir sol halqymen birge qaldy. Halqyn saýattandyrý úshin ómirin arnady. Qazaq tilinde kitaptar jazdy», - dep, Ahmettiń 50 jyldyq iýbileiin Sáken ótkizip bergen edi.
Dýlat ISABEKOV, jazýshy:
Bizdegi tulǵataný – tulǵa týraly hrestomatiialyq deńgeide jazýmen shektelip kele jatyr
1. Qazaq ádebietinde tulǵataný ǵylym retinde de, pán retinde de qalyptaspaǵan. Bizdegi tulǵataný – árbir avtordyń, jazýshynyń ómirbaiany men shyǵarmashylyǵyn hrestomatiialyq deńgeide jazýmen shektelip kele jatyr. Tulǵataný – tulǵanyń jaqsy jaǵyn ǵana aitý emes, onyń beinesin tolyq ashý. Orys ádebietshileri tulǵalarynyń búkil kemshiligin, qateligin, olqylyǵyn jipke tizgendei etip jazady. Al biz muny uiat sanaimyz. Abai «Osy bizdiń qazaqtyń ólgen kisisinde jamany joq, tiri kisisiniń jamandaýdan amany joq bolatuǵyny qalai?» dep dál aitqan. Biz «árýaq» dep, «árýaqqa til tigizbeimiz» dep, pikir aitýdan ózimizdi tyiamyz. Tulǵataný turǵysynan kelgende, bizdiń tulǵalardyń jeke ómiriniń keibir tustary jumbaq, qupiia bop, tasada qalyp keledi.
«Jekeshelendirip aldy» demeimin, degenmen, ár oblys ózinen shyqqan jazýshylarǵa ǵana mýzei ashyp, kóshelerdiń atyn berip, eskertkish qoiady. Máselen, nege Qaraǵandy, Qostanai, Petropavl qalalarynda Sattar Erýbaevqa eskertkish qoiylmaidy? Óskemende nege Qasym Amanjolovqa esertkish qoiylmaidy? Bári qazaqtyń ortaq aqyny emes pe? Qarap tursań, ár oblys ózinen shyqqan tulǵalardy jeke-jeke «bólip alǵan». «Ár aqynnyń shyqqan óńiri bar ǵoi, solar joǵyn joqtaidy, toiyn toilaidy. Kósheniń atyn, mekteptiń atyn beredi» deimiz de, soǵan qanaǵattanyp júre beremiz. Bul da – bizdiń áli qolǵa alyp, túzete almai kele jatqan rýhani olqylyqtarymyzdyń biri.
2. Bizdiń ádebietshilerimizdiń árqaisysynyń jekelep, bólip alǵan taqyryby bar. Sákentaný týraly eń sońǵy ǵalym Tursynbek Kákishev edi. Ol kisi tiri bolsa, qyzǵyshtai qoryp, qorǵap, maqala jazǵan bolar edi. Al Sáken Seifýllin týraly alyp-qashpa áńgimelerdiń bolýy tiis jáne ol sondai tulǵa. Kórikti ári bilimdi Galina Serebriakova siiaqty orystyń jazýshysynyń júregin jaýlap alǵan Sáken qazaq áielderiniń júregin nege jaýlamasyn? Muny biz kemshilik dep qaraýymyz kerek pe?! Nege Sáken men áielderdiń qarym-qatynasyna kemshilik dep qaraýymyz kerek. Shyn máninde, tarihta qalǵan birde-bir adam perishte emes. Charli Chaplin 1300 áielmen kezdesken eken. Aǵylshyndar muny jaqsy biledi. Boiy kishkentai bola tura boiy uzyn áielderdi ózine ǵashyq etkenine tańdana qaraidy. Napoleondy zertteýshilerdiń sózine qaraǵanda, boiy kishkentai Napoleon ózine mensinbei qaraǵan áielderdi moiyndatý úshin imperator bolýǵa umtylǵan eken. Pýshkin, Eseninniń ómirinde qansha áiel bolǵanyn orys ádebietshileri zerttep, ashyq jazyp jatyr. Jambyl Jabaevtyń ózi Grýziiaǵa barǵanda, on segiz jastaǵy qyzǵa ǵashyq bolǵan joq pa? Bul kemshilik pe eken? Joq, bul sulýlyqty súiý! Ǵashyq bolý – kóńil qosý emes, adamnyń seziminiń qartaimaýy emes pe?!
Pýshkinniń ómiri óte tyńǵylyqty zerttelgen. Aleksandr Blok Pýshkin týraly «O naznachenii poeta» atty maqalasynda «My znaem Pýshkina – cheloveka, Pýshkina – drýga monarhii, Pýshkina – drýga dekabristov. Vse eto bledneet pered odnim: Pýshkin – poet» deidi.
Meniń tanymymda, Sáken Seifýllin – qazaq ádebietine azamattyq, patriottyq, lirikalyq sipat ákelgen aqyn. Ol – aqyn ǵana emes, kompozitor, ánshi jáne úlken memleket qairatkeri. Óte bilimdi, óte kórikti, qazaqtan shyqqan aqsúiek aqyndardyń biri. Halyq komissarlary keńesiniń tóraǵasy bolyp turǵan kezinde qazaq eli úshin jan aiamai kúresti. Sáken Seifýllinniń azamattyq lirikasynyń ózi áli kúnge deiin azamattyq lirika jazam deýshiler úshin úlgi bolyp keledi. Bizdiń oppozitsiialyq gazetterdiń ózi Sáken Seifýllin sózinen jii úzindi keltiredi. Sáken Seifýllin alǵashqy qazaq memleketiniń sotsialistik formadaǵy úlgisin qurýshylardyń biri. Astanany Qyzylordaǵa kóshirý, odan Almatyǵa kóshirý, osynyń bárinde Sáken Seifýllinniń atqarǵan róli zor. Qazaqqa ulttyq ádebietti, ulttyq ónerdi súiýdi, óz eline qalai qyzmet etýdi úiretip ketken, sol úshin azap shekken tulǵa, sol úshin 58-bap boiynsha kózin joiyp tynǵan. Ol partiianyń uranshyl aqyny bolsa, aman júrgen bolar edi. Elin súigen jáne qolynda bilik bar tulǵa bolǵasyn onyń tiri qalýy múmkin emes edi. Sáken Seifýllin – qazaq ádebietindegi, qazaq mádenietindegi qaitalanbas tulǵalardyń biri jáne máńgilik solai bolyp qalady.
Meiirhan AQDÁÝLETULY, aqyn:
Ertegishil, eposshyl qazaqy sanany shynyqtyrý kerek
1. Bizde intellektýal elita — ulttyń taǵdyryn belgilep otyratyn esti, oily, tereń bilimi men adami biligi bar ult qaimaǵy áli qalyptasqan joq. Sebep: patsha biligi de, kommýnister biligi de aǵylshyndardyń «ultty bodan qylý úshin ony túgel qyryp-joiý shart emes, eń tańdaýly júz adamyn joiyp jiberseńiz, qalǵan qara tobyr aldyńa kelip, ózi-aq tize búgedi» degen tujyrymyn qazaqqa úzdiksiz qoldandy. Sońǵy repressiiadan soń qazaq qara tobyr bop qaldy da, sol tobyrdyń eti tirileri basqardy qazaqty. Qazirgi el aǵalary — solardyń urpaqtary. Olar sol tobyrlyq deńgeiden asa almaidy.
Bizdiń tanym — «saýjoidyń» deńgeiinen asa almai otyrǵan tanym ba dep qorqam. Al tulǵataný bizde áli negizin de qalaǵan joq. Sol sebepti biz eshkimge jan-jaqty, tolyqqandy baǵa berip kórgen joqpyz. Mysal: biz úshin Abylaidan buryn han bolmaǵan siiaqty. Ony adam kúlerlik áfsana deńgeiine deiin kóteremiz. Argýmentimiz — qazirgi depýtattarǵa uqsas maqtampaz aqyndar shyǵarǵan tolǵaýlar men «qazaqbaiskii hadister». Esesine, qazaq ultyn barlyq turǵydan aman alyp qalǵan Ábilqaiyr han men onyń batyrlary, qolbasshylary ekenin bile tura, bilmegen bolamyz, t.s.s.
«At shaba almas minimnen» deidi Abai. Ulylyq osydan — osyndai kózqarastan bastalatyn siiaqty. Hakim Abai óziniń de kóp pendeniń biri ekenin umytpaidy, sebebi onyń idealy — tolyq adam, insan-i-kamil.
Al biz óte sentimentaldy halyqpyz, tarihta az-kem belgili bolǵannyń bárine shań jýytpaimyz. Bul qazir tipti shekten shyǵyp ketti. Sebep: bizde tulǵalyq deńgei-ólshemniń ózi quldyrap ketti. Bul — aianyshty nárse.
2. «Jel bolmasa, shóptiń basy qimyldamaidy». Sáken biz aitatyndai ideal emes, biraq ulttyń bir aiaýly tulǵasy. Jalpy qandai tulǵa bolmasyn, ony idealdandyrý durys emes. Marqum Ǵabiden Qulahmetov kezinde maǵan Sákenniń Máskeýdiń bir adamyna úzdiksiz jazyp turǵan hattaryn kórsetip edi. Ózi jaǵasyn ustaǵandai bolǵan: revkomnyń burynǵy tóraǵasy qazaqtyń sol tustaǵy tulǵalarynyń bárin esepsiz dattaidy. Men muny durys qabyldadym: ol da pende, óz dáýiriniń adamy, «menen kim artyq?» degenderdiń biri. Álgige bola men Sákendi jek kórgenim joq, aiadym. Ataqty S.Muqanov alashordashylardy qalai jekkórgenin, muny Stalinniń ózine aitqanyn maqtanyshpen jazbai ma?
Demek, bizge ómirdiń shyndyǵyn burmalaýsyz aitýǵa úirený kerek. Biz qazir de ózine ózi ótirik aita beretin ultpyz. Bul — jasandy ideal týdyratyn tendentsiia. Jasandynyń bári túbi qiraidy.
Másele Sákende emes. Biz kúni búginge deiin sol dáýirdegi ulttyń shynaiy bolmysy, minez-qulyq stereotipi, t.t. týraly tujyrym jasaýǵa umtylyp ta kórgen joqpyz. Bizdiń aqymaqtyqtyń túp-tamyry sonda jatyr.
Meniń oiymsha, Sáken aiaýly aqyn, serijandy, tabiǵi egoizmi men menmendigi basym, únemi birinshi bolǵandy unatatyn, biraq, óte daryndy, parasatty jigit. Ol da óz tustastary siiaqty ult ónerine, ádebietine úlken eńbek sińirdi. Bul jaily daý joq. Biraq... ol eń aldymen tiri adam, ǵapyl, álsiz pende. Robot emes ol. Onyń shynaiy kelbetin ashyp kórsetip, ertegishil, eposshyl qazaqy sanany shynyqtyrý kerek.
Barsha buqaralyq aqparat quraldaryndaǵydai, «Ádebiet portalynyń» da sóz bostandyǵy turǵysyndaǵy óz ustanymy bar. Ol qaǵidattyń avtor kózqarasymen sáikespeitinin eskertemiz! Bizdiń qyzmet - dat aitýshy qalam ielerine minber taýyp berý. Sol oraida, belgili aqyn Serik Aqsuńqarulynyń pikirin esh ózgerissiz usynyp otyrmyz:
Serik AQSUŃQARULY, aqyn:
Orman jurtynyń mentalitetin qazaq halqymen shatastyrýǵa bolmaidy!
Biz feodaldyq-patriarhaldyq-sotsialistik qoǵamnan shyqqan elmiz. Bizdiń oi-sanamyz ǵana emes, ulttyq ádebietimiz de feodaldyq-patriahaldyq-sotsialistik ádebiet áli! Meniń Temirhan Medetbek kókeńe arnaǵan óleńim bar, sonda bári aitylǵan:
* Qaldy sol aýylda, dalada kónergen,Meniń asqaq feodaldyq-patriarhaldyq qiialym,Temirhan Medetbektiń qiialy. Qarsy aldyq biz Qara óleńmen, - Tsivlizatsiiany! Zamanǵa ketken kóp bizde ese, Táńiriniń kózinen qaǵys qap; Bireýler esekke mingen shaldaryn izdese, Biz Maǵjandy izdedik sham ustap! Qaida eken sol aqyn, Kókke ushqan - batpaqty jaldamai?!. Qara óleń - atańnyń arýaǵy arqańa qonatyn, Aihoi, jalǵan-ai!Qul menen teksiz kúń - tóńirek, Júrek - joq, qampaiǵan - qaryny; Temaǵam sóileidi keýdesin kerinep, - Kók Túrikter saryny... Keýdede kek ketip; Rýh qap - Qaǵanda; Temaǵam Tonykók kókeme ketti ótip, Qap qoiǵan - men myna zamanda...Tulǵalar qahyndaǵy oi-tolǵamymyz da sol feodaldyq-rýlyq-patriarhaldyq deńgeide. «Ádebiet portalyndaǵy» ósek-aiań - sonyń bir túsigi! Sáken - qaishylyqty tulǵa. Men ol týraly «Motsart pen Saleri» atty poema jazǵan adammyn. Jyrdy 27 jyl boiy jazdym. «Ádebiet portaly» ony qyz zorlaǵan maniak, kisi óltirgen jendet dep sýrettep otyr! Ar-uiat qaida?! Sonsoń. Orman jurtynyń mentalitetin qazaq halqymen shatastyrýǵa bolmaidy! Olar da Pýshkindi biz oilaǵandai jeksuryn tip dep, sýrettep jatqan joq qoi?!.
Rahymjan OTARBAEV, jazýshy-dramatýrg:
Bul - ult bolyp uiymai, áli kúnge halyq bop júrgenimizdiń bir kórinisi
1. Iá, qazaqqa tulǵa ortaq. Olar bólinip-jarylǵan joq. Paidasyz sózdi kúmbirlep, elge qajetti ýájdi mińgirlep aitatyn bizder bolmasaq. Bir mysal aitaiyn. Taldyqorǵan jerinde Jolaman stansasy bar. Temirjol beketi. Keńes kezinde keńshar da boldy. Ol kim edi? Kishi júz On eki ata Baiulynyń bir balasy. Balasy emes-aý, jalaýger batyry.
Aqtaban shubyryndy kezinde «jaý shapty» degen dabyldy esitip, úlken qolmen Shyǵysqa atanǵan. Jońǵardy taý asyryp túre qýysqan. Sol shaiqasta jaralanyp, qaza bolǵan. Aqtyq demde: – Meni Jaiyq boiyna jetkize almaisyńdar. Súiegimdi osy óńirge qoiyńdar. Jaýǵa aibar bop jataiyn, - dep amanat aitqan. Mine, bul Jolaman Tilenshiuly edi.
Qazaqtyń qai kezde de qaiǵysy da, qýanyshy da ortaq. Olar sen qai jerdiń sýyn ishtiń, qai jerdiń topyraǵyn bastyń dep suramaǵan. Ata bólispegen, ataq bólispegen, aqsha bólispegen tulǵalar!
Al, Qabanbai men Bógenbaidy, Isatai men Mahambetti, Qurmanǵazy men Dinany, Syrym men Malaisaryny, Aǵybai men Qarasaidy nege rýǵa, júzge, oblysqa bólip alyp mártebelerin tómendetýge tiispiz?!
Iá, orystarda uly mádeniet bar. Úlken dástúr, syndy da, marapatty da qabyldai alatyn minez, ustam bar. Olar Pýshkinniń júrgishtigin, Lermontovtyń sýmaqailyǵyn, Nekrasovtyń alaiaqtaý karta qumarlyǵyn, Dostoevskiidiń qoianshyq aýrýyn, Maiakovskiidiń eki adamǵa ortaq bir áiel ustaǵanyn, Eseninniń seplispen aýyrǵanyn, Rýbtsovtyń ishkish bop, kóńildesi tunshyqtyryp óltirgenin jasyryp, jaba ma? Joq! Ashyq aitady. Óitkeni, qanshama uly tulǵa bolsa da - náti adam. Al, adam bolǵan soń tirshilik ortaq.
Sondyqtan da, olardyń betine shirkeý túsip jatqan joq.
Bizde she? Atai kórmeńiz. Óńsheń shybyq times shyńq etpe. Keremet, ǵajap, klassik, uly... Qaǵys sóz aitsań qalpaǵyńdy qaǵyp túsiredi. Ústerine shybyn turmaq shań qonbaýy kerek. Bul – ult bolyp uiymai, áli kúnge halyq bop júrgenimizdiń bir kórinisi.
Ustazǵa tabyna berseń máńgúrt bop qalýyń qiyn emes. Urpaq óspeidi. Jańa tulǵalar shyqpaidy. Bizdi sol osy kúnge deiin jasalǵan puttar tabyndyrǵysy keledi. Olar bar-joǵy aýyl arasynyń «ulylary». Álemdik deńgeige ókshe de, eńse de kótere almaǵandar. Men bir oqys oi aityp em, ashýly aradai talap tastaǵan joq pa? Biraq túbi sol meniń aitqanym bolady. Shyndyqty búrkemelei almaisyń!
2. Sáken ómiriniń shyndyǵyn bilgisi kelgen adam Tursynbek Kákishevtiń kitaptaryn oqysyn. Keremettei tulǵanyń bar ómiri, qyzmeti, ǵashyqtyǵy, tragediiasy sonda. Odan qalsa meniń Sáken men Serebriakova jaily jazǵan «Men sizdi satqan joqpyn» degen spektaklimdi kórsin.
Ádemi shapanǵa jamaý japsyrǵandar kóki beredi!
Esterińizde me, bir jazýshy aǵamyz estelik kitabynda «Tar jol, taiǵaq keshýdi» jazǵan S.Seifýllinde mi joq, aqymaq» – dep jer-jebirine jetken. Nege osy daý sol kezde kóterilmedi? Ol kitabyn jazǵanda Sáken aǵamyz alda 37-jyldardyń zobalańy bolaryn bildi deisiń be? Qumalaqshy emes qoi. Ol – shejire kitap. Al, Seifýllinniń qazaq Úkimetin qurýdaǵy orasan zor eńbegi, órshil poeziiasy, ózindik ustanymy, syrbazdyǵy, symbaty qandai! Ol – qazaq ádebietinde qaitalanbas tulǵa. Asý bermes asqar shyń! Syrbai Máýlenov aǵamyz:
Jan ekensiń ólimge qiia almaityn, Óleńniń qushaǵyna siia almaityn. Qazaqty tanysańdar mine, osy dep, Kórsetse jer júzine uialmaityn, - dep jyrlaǵan.Al, biz ókpege qiǵymyz keledi?
P.S.
Sáken – dáýirler men ǵasyrlardyń shańy men taty juqpaityn asyly. Jasynan sulýlyq, syrbazdyqtyń nyshanyna ainalyp, óz dáýiriniń býyrqanǵan oqiǵalaryna erte aralasyp, talai «tar jol, taiǵaq keshýlerdi» bastan ótkere júrip, qyzyl terrordyń jazyqsyz qurbany bolǵan suńqar Sákenniń týǵan halqynyń rýhaniiaty úshin jasap ketken eńbegi ushan-teńiz. Aqyndyq, jazýshylyq, sazgerlik t.b. qyrlaryn aitpaǵanda: «Qazaq tili – memlekettik til bolsyn!» - dep uran kóterip, is júzinde úlgi bolǵan qajyrly memleketshildiginiń ózi nege turady?!
Aqboz atty qulatqan – jala-kerme, Magadanǵa mola izdep bara berme. Sáken degen – halqymnyń rýhy ǵoi, Rýhtardy kómbeidi qara jerge! -dep belgili aqynymyz Ǵalym Jailybai jyrlaǵandai, qazaqtyń ardageri Sáken Seifýllin ómirine qatysty jariialanǵan dúnieden bolyp uly tulǵanyń orny kishireimeidi, máńgilik halyq rýhyn kir shalmaidy degen turǵyda, atalǵan materialdy portal betinen alyp tastaǵan bolatynbyz. Eldiń yntymaq-birligi arta bersin, esti uldarymyz men qyzdarymyz kóp bolsyn!
