Búgin QR Úkimetiniń otyrysynda investitsiialardy tartý máselesin qaraý qorytyndysy boiynsha Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaev investitsiialyq ahýaldy odan ári jaqsartý jáne el ekonomikasyna tartylatyn sheteldik investitsiialardyń kólemin ulǵaitý jóninde birqatar naqty tapsyrmalar berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Osy jyldyń 9 aiynyń qorytyndysy boiynsha investitsiialar tartýdyń barlyq túiindi kórsetkishteri ósti. Jańa kásiporyndar men jańa jumys oryndary qurylýda. Investorlarǵa barlyq deńgeilerde memlekettik qoldaý sharalary kórsetilýde. Investitsiialar tartýdyń jańa tásilderi engizilip jatyr. Degenmen, Premer-Ministr qosymsha jumystardyń oryndalýyn talap etetin birqatar aspektige nazar aýdardy.
Birinshi. Investorlarmen jumys isteý úshin ákimderdiń arnaiy orynbasarlary taǵaiyndaldy, ár óńirde Kazakh Invest ókilderi men investorlarǵa qyzmet kórsetý ortalyqtary bar, óńirlik investitsiialyq shtabtar quryldy. Osylaisha, óńirlerde investorlardy tartý úshin tiimdi jumys isteýge barlyq jaǵdailar jasalǵan. Oblystardyń ákimderine barlyq shtabtyń jumysyn úilestirý jáne ózara is-qimyldy kúsheitý tapsyryldy.
Investitsiialar jáne damý ministrliginiń derekterine sáikes, 2005–2017 jyldar aralyǵynda elimizge $264 tikelei sheteldik investitsiialar tartylǵan. Alaida, investitsiialardyń kólemi jeke qarajattardy tartý jumystaryn kórsetpeidi. Jalpy, Shymkentte investitsiialar 275%-ǵa ósken, al jeke qarjy úlesi tek 65%-dy quraidy. Osyndai jaǵdai Soltústik Qazaqstan, Aqtóbe, Qyzylorda oblystarynda, Astana qalasynda belgilengen. Osyǵan orai Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaev ákimderdiń nazaryn jeke investitsiialar tartý kólemin arttyrý qajettigine aýdardy. Osy maqsatta jeke kásiporyndar men kásipkerlerge qolaily jaǵdailar jasaý tapsyryldy.
Budan ózge, shet elderdegi ókildikterde de bul jumys kúsheitilip, naqty úilestirilýi tiis. Elshilikterdiń negizgi jumysy — investitsiialar tartý máseleleri. Qandai elden, qai elshiliktiń kómegimen qansha investitsiialar tartylǵanyn anyqtaý maqsatynda, barlyq elshilikter jumysyndaǵy tartylǵan investitsiialarǵa jáne olardyń jumysynyń KPI-na taldaý júrgizý tapsyryldy.
Ekinshi. Óńirlerde ótkizilip jatqan investitsiialyq forýmdar: árbir óńirlik forým qorytyndysyna sáikes birqatar jobalar boiynsha kóptegen memorandýmdar men kelisimderge qol qoiylady. Baqytjan Saǵyntaev qol qoiylǵan memorandýmdar boiynsha investitsiialyq jobalardy iske asyrý sapasyn arttyryp, taldaý júrgizýdi tapsyrdy. Kásiporyndardyń tabysty jumys isteýi el ekonomikasyn ósirýge qosymsha yqpal etedi.
Úshinshi. Qazaqstanda jumys isteitin sheteldik investorlar elimizge otbasy múshelerimen birge keledi. Soǵan orai, olardy tirkeý, balalardy mektepke deiingi mekemelermen, mekteptermen qamtamasyz etý, meditsinalyq kómek kórsetý jáne basqa da servistik qyzmet kórsetýge qatysty máseleler jii týyndaidy. Osyǵan bailanysty barlyq investorlarǵa qyzmet kórsetýdi bir portalda ortalyqtandyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.
«2018 jyldyń 9 aiynyń qorytyndysy boiynsha investitsiia tartýda barlyq tiimdi kórsetkishterdiń óskenin ministrdiń baiandamasynan estidik. Jańa kásiporyndar men jumys oryndary quryldy. Investorlarǵa barlyq deńgeide memlekettik qoldaý sharalary kórsetilýde. Investitsiialar tartýdyń jańa tetikteri engizilip jatyr. Degenmen, biraz jaǵdaiǵa nazarlaryńyzdy aýdarǵym keledi. Birinshiden, investorlarmen jumys isteý úshin qajetti jaǵdai jasaldy. Ákimderdiń arnaiy orynbasarlary taǵaiyndaldy. Qazir óńirlerde qosymsha orynbasarlar Elbasynyń kelisimimen taǵaiyndalǵan. Ár óńirde «Qazaq Investiń» ókildikteri men investitsiialyq kómek kórsetý ortalyqtary ashyldy. Óńirlik investitsiialyq shtabtar quryldy. Osylaisha óńirlerde investorlarmen tiimdi jumys isteýge barlyq jaǵdai jasaldy. Sondyqtan barlyq ákimder bul máselege barynsha jaýapkershilikpen qarap, jumysty úilestirýi jáne is-qiyldy kúsheitýi qajet», - dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysy kelesi kezekte óńirlerde jeke investitsiia tartý jumystarynyń kóńil kónshitpeitindigin basa atap ótti.
«Shymkent qalasynyń ákimi Ǵabidolla Ábdirahymov óz baiandamasynda qalaǵa salynǵan jeke investitsiia kólemi OQO úlesinen tómendigi biýdjettik investitsiianyń ósýine bailanysty dep aityp ketti. Mundai bar, ony qabyldaýǵa bolmaidy. Eger biz osylai qol qýsyryp otyratyn bolsaq, onda búkil jumysymyz biýdjetke qarap qalady. Jalpy investitsiia ósimi Shymkentte 275 paiyz, al jeke investitsiia úlesi 65 paiyz. Mundai jaǵdailar SQO, Aqtóbe, Qyzylorda, Astana qalalarynda bar. Iaǵni, jeke investitsiia tartý jumysy joq degen sóz. Barlyq jumys - biýdjetten, respýblikadan aqsha alý, transulttyq kompaniialardyń investitsiiasyn ákelý. Al jeke investitsiia tartý, olarǵa jaǵdai jasaý joq. Sol sebepten qurmetti ákimder osyǵan basa nazar aýdaryńyzdar», - dedi Baqytjan Saǵyntaev.
Sonymen qatar ol Elshilikterdiń negizgi jumys elge investitsiia tartý ekendigin atap ótti jáne birinshi orynbasary Asqar Maminge shetelden tartylǵan investitsiialardy qai elden, qai Elshiliktiń kómegimen kelgenin saralaýdy tapsyrdy.
«Biz jalpy túrde beremiz. Al múmkin onyń ishinde belgili bir Elshilikter ǵana jumys istep jatqan shyǵar? Basqa jerden qyzyǵýshylyq bolǵanymen jumys joq shyǵar? Qaraiyq, jumys bolsa aitamyz, bolmasa qajetti kómek kórsetip, kúsh salaiyq», - dedi Úkimet basshysy.
