Rinat Basit: «Kompozitorlyq pen án jazý mende ekinshi baǵytta qaldy»

Rinat Basit: «Kompozitorlyq pen án jazý mende ekinshi baǵytta qaldy»
Foto: Áleýmettik jeliden

2004 jyly sahnaǵa «jarq!» etip úsh jas jigit shyqty. Olar ózderin «Azia» tobymyz dep tanystyryp, «Ǵajaiyp kúi», «Ketedi janym» siiaqty lirikalyq ánderimen kórermenniń janyn lezde baýrap, kóńilinen shyqty. Búginde «Azia» tobynyń sahnada júrgenine 21 jyl. Ult.kz tilshisi top múshesi-ánshi Rinat Basitpen suhbattasyp, búgingi shyǵarmashylyǵy men qazirgi jas ónerpazdarǵa kózqarasyn surady.

Kezinde «Azia» tobynyń ataǵy dúrkirep turǵan edi, al qazir umyt bola bastaǵan joq pa?

Iá, umyt bola bastady. Jas kezde bizdiń fanatymyz kóp boldy. Qazir jańa tolqyn keldi ǵoi. Biz olardy túsine almaimyz. Olar bizdi ǵana emes, úlken býynnyń bárin basyp tastady. Biz solardyń arasynda «Opmaidy» shyǵaryp, úitip-búitip júrmiz ǵoi áiteýir. Al jańa býyn qandai án jazsa da bizdi tartpaidy, sebebi olar múldem túsiniksiz. Biraq jaqsy jaǵynan… Olarǵa qarap úlken býyn ózgerip, damyp jatyr. Bizdiń jastardy shetel tyńdap jatyr. 

Jastarmen birigip án jazý oilaryńyzda bar ma?

Iá, jazyp jatyrmyz. Qanay inimiz bar, sonymen birigip án jazdyq. Taǵy basqa baýyrlarymyz bar, olarmen de birigip jazyp jatyrmyz. «Qandaisyń, qandai!» ánin jazdyq, ol jaqsy ketti.

Qanay men «Azia» tobynyń «Qandaisyń, qandai!» áni

«Qazir basqasha jumys isteý kerek»

Jastarmen án aitý qiyn emes pe?

Joq. Bizdiń 20 jyldyq tájiribemiz bar. Bizge án aitý, ony bir birine keltirý men úilestirýde eshqandai problema joq. Qazirgi problema ‒ ótý. Buryn án jazamyz, bir ret telearnaǵa shyǵamyz, bizdiń ánimiz hit bolatyn. Qazir án jazyp jatasyń, jazyp jatasyń hit bolmaidy. Óitkeni qazir basqasha jumys isteý kerek. Ony jumys istetý úshin qasyńda on adam júrýi tiis. Burynǵydai óziń jazyp, stýdioda shyǵara almaisyń.

Sahnada júrgenderińizge 21 jyl boldy. Osy ýaqyt ishinde Rinattyń «ǵajaiyp kúii» qalai ózgerdi?

Kúi bolǵan soń ómirmen ózgeredi ǵoi bári. Kóre kele ósesiń, ónesiń, ózgeredi ǵoi bári.

Sizderdiń hit ánderińiz «Ǵajaiyp kúi» mahabbat, sezim týraly án ǵoi. Meniń suraiyn degenim, 21 jyl buryn siz jas jigit boldyńyz, qazir qyryqtyń qyrqasyna shyqqan jigit aǵasysyz. Qazir bir belesti ótkerdińiz ǵoi, múmkin qazir sezimderińiz bulqynyp jatqan shyǵar, múmkin shyǵarmashylyq kúiińiz ózgeriske túsip jatqan shyǵar? Bireýlerdiń shabyty qyryq jastan keiin ashylyp, ataq-dańqqa bólenedi, kei adamdar ómir aǵysyn múldem basqa jaqqa buryp jiberedi. Sizdiń ishińizde qandai kúi, qandai sezim? 

Meniń ishki kúiimdi elder sezgeni boiynsha, kompozitorlyq, ánshilik jaqqa emes, ákimshilik, uiymdastyrý jaǵyna tartyp ketti. Meni ózderi surap, shaqyryp Almatydaǵy «Qazaqkontsert» filialynyń direktory etip qoidy. Ony men istegen joqpyn, ózderi «siz bolyńyz» dep qoidy. Biz ol jerde qansha jyl jumys istedik, «Gúlder» ansamblinde jumys istedik. Men óńkei SSR halyq ártisterimen birge jumys istedim. Endi maǵan basqa jaqqa qarai kóshý kerek bolyp tur. Endi maǵan ánshilerge kómektesý qajet, olardy kóterý kerek. Kompozitorlyq pen án jazý mende ekinshi baǵytta qaldy. 

Baǵytyńyz ózgerdi ǵoi sonda?

Joq, baǵytym ózgergen joq, kózqarasym ózgerdi. Óner ‒ óner bolyp qaldy ǵoi. Án jazýda eshqandai problema joq, klip túsirý men kino túsirýde óz komandam bar. Bárin qamtyp qoidyq. Endi kishkene basqa jaqqa sekirý kerek, ósý qajet bolyp tur. 

Basshy Rinat pen ánshi Rinat deisiz ǵoi?

Iá. Tap sol sitýatsiiada bolamyn ǵoi (kúlip).


Foto: Rinat Basit / áleýmettik jeliden

Ánshi Rinattan basshy Rinatqa deiin

Buǵan deiin basshylyqtyń jumysyn túsinbegen bolarsyz, endi basshylyqtyń da jumysyn túsindińiz. Buryn ánshi bolyp júrgende ánshilerge ne jetispeidi, ne qajet ekenin bildińiz, biraq basshylardyń jumysyn túsinbegen bolarsyz. 

Biz «Gúlderde» jumys istedik. Qansha basshylar jumys istep jatsa da solardyń jumysyn istep, solarǵa kómektesip júrdik. Sodan keiin ǵoi meni myna jaqqa «sen bárin kórdiń ǵoi» dep ákelgeni. Buryn toptaǵy eki adamnyń kóńil kúiin tabýym kerek edi, qazir otyz adamnyń kóńil kúiin tabýym qajet. Bizdiń kontsertterimizge adamdar tolyq jinalady. Óitkeni jumys isteimiz, bilemiz. Qazir jastar kelip sahna túzeldi, mikrofon túzeldi, shyǵatyn jerimiz ádemi, zalǵa halyq toldy. Solai ary qarai da áreket etemiz. 

«Azia» tobynyń hit áni - Ǵajaiyp kúi

«Azia» estradalyq baǵytta án aitatyn tanymal qazaqstandyq top. Topta úsh solist-ánshi bar. Olar: Rinat Basit, Erbol Sháripov, Nursultan Batyrqulov. 21 jyldyń ishinde top júzden asa án shyǵaryp, halyqtyń kóńilinen shyqqan hit ánderdi de oryndady. Top músheleri osy ýaqyt ishinde ózgerdi. Buryn topta Nursultan Batyrqulovdyń ornynda Azamat Tahirov bolǵan. Qazir top músheleri ár túrli baǵytta ózderin synap kórip jatqanymen «Azia» toby retinde da ónerdegi jumystaryn toqtatqan joq.


Baljan Jeńisqyzy