فوتو: ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن
2004 جىلى ساحناعا «جارق!» ەتٸپ ٷش جاس جٸگٸت شىقتى. ولار ٶزدەرٸن «Azia» توبىمىز دەپ تانىستىرىپ, «عاجايىپ كٷي», «كەتەدٸ جانىم» سيياقتى ليريكالىق ەندەرٸمەن كٶرەرمەننٸڭ جانىن لەزدە باۋراپ, كٶڭٸلٸنەن شىقتى. بٷگٸندە «Azia» توبىنىڭ ساحنادا جٷرگەنٸنە 21 جىل. Ult.kz تٸلشٸسٸ توپ مٷشەسٸ-ەنشٸ رينات باسيتپەن سۇحباتتاسىپ, بٷگٸنگٸ شىعارماشىلىعى مەن قازٸرگٸ جاس ٶنەرپازدارعا كٶزقاراسىن سۇرادى.
كەزٸندە «Azia» توبىنىڭ اتاعى دٷركٸرەپ تۇرعان ەدٸ, ال قازٸر ۇمىت بولا باستاعان جوق پا?
يە, ۇمىت بولا باستادى. جاس كەزدە بٸزدٸڭ فاناتىمىز كٶپ بولدى. قازٸر جاڭا تولقىن كەلدٸ عوي. بٸز ولاردى تٷسٸنە المايمىز. ولار بٸزدٸ عانا ەمەس, ٷلكەن بۋىننىڭ بەرٸن باسىپ تاستادى. بٸز سولاردىڭ اراسىندا «وپمايدى» شىعارىپ, ٷيتٸپ-بٷيتٸپ جٷرمٸز عوي ەيتەۋٸر. ال جاڭا بۋىن قانداي ەن جازسا دا بٸزدٸ تارتپايدى, سەبەبٸ ولار مٷلدەم تٷسٸنٸكسٸز. بٸراق جاقسى جاعىنان… ولارعا قاراپ ٷلكەن بۋىن ٶزگەرٸپ, دامىپ جاتىر. بٸزدٸڭ جاستاردى شەتەل تىڭداپ جاتىر.
جاستارمەن بٸرٸگٸپ ەن جازۋ ويلارىڭىزدا بار ما?
يە, جازىپ جاتىرمىز. Qanay ٸنٸمٸز بار, سونىمەن بٸرٸگٸپ ەن جازدىق. تاعى باسقا باۋىرلارىمىز بار, ولارمەن دە بٸرٸگٸپ جازىپ جاتىرمىز. «قاندايسىڭ, قانداي!» ەنٸن جازدىق, ول جاقسى كەتتٸ.
Qanay مەن «Azia» توبىنىڭ «قاندايسىڭ, قانداي!» ەنٸ
«قازٸر باسقاشا جۇمىس ٸستەۋ كەرەك»
جاستارمەن ەن ايتۋ قيىن ەمەس پە?
جوق. بٸزدٸڭ 20 جىلدىق تەجٸريبەمٸز بار. بٸزگە ەن ايتۋ, ونى بٸر بٸرٸنە كەلتٸرۋ مەن ٷيلەستٸرۋدە ەشقانداي پروبلەما جوق. قازٸرگٸ پروبلەما ‒ ٶتۋ. بۇرىن ەن جازامىز, بٸر رەت تەلەارناعا شىعامىز, بٸزدٸڭ ەنٸمٸز حيت بولاتىن. قازٸر ەن جازىپ جاتاسىڭ, جازىپ جاتاسىڭ حيت بولمايدى. ٶيتكەنٸ قازٸر باسقاشا جۇمىس ٸستەۋ كەرەك. ونى جۇمىس ٸستەتۋ ٷشٸن قاسىڭدا ون ادام جٷرۋٸ تيٸس. بۇرىنعىداي ٶزٸڭ جازىپ, ستۋديودا شىعارا المايسىڭ.
ساحنادا جٷرگەندەرٸڭٸزگە 21 جىل بولدى. وسى ۋاقىت ٸشٸندە ريناتتىڭ «عاجايىپ كٷيٸ» قالاي ٶزگەردٸ?
كٷي بولعان سوڭ ٶمٸرمەن ٶزگەرەدٸ عوي بەرٸ. كٶرە كەلە ٶسەسٸڭ, ٶنەسٸڭ, ٶزگەرەدٸ عوي بەرٸ.
سٸزدەردٸڭ حيت ەندەرٸڭٸز «عاجايىپ كٷي» ماحاببات, سەزٸم تۋرالى ەن عوي. مەنٸڭ سۇرايىن دەگەنٸم, 21 جىل بۇرىن سٸز جاس جٸگٸت بولدىڭىز, قازٸر قىرىقتىڭ قىرقاسىنا شىققان جٸگٸت اعاسىسىز. قازٸر بٸر بەلەستٸ ٶتكەردٸڭٸز عوي, مٷمكٸن قازٸر سەزٸمدەرٸڭٸز بۇلقىنىپ جاتقان شىعار, مٷمكٸن شىعارماشىلىق كٷيٸڭٸز ٶزگەرٸسكە تٷسٸپ جاتقان شىعار? بٸرەۋلەردٸڭ شابىتى قىرىق جاستان كەيٸن اشىلىپ, اتاق-داڭققا بٶلەنەدٸ, كەي ادامدار ٶمٸر اعىسىن مٷلدەم باسقا جاققا بۇرىپ جٸبەرەدٸ. سٸزدٸڭ ٸشٸڭٸزدە قانداي كٷي, قانداي سەزٸم?
مەنٸڭ ٸشكٸ كٷيٸمدٸ ەلدەر سەزگەنٸ بويىنشا, كومپوزيتورلىق, ەنشٸلٸك جاققا ەمەس, ەكٸمشٸلٸك, ۇيىمداستىرۋ جاعىنا تارتىپ كەتتٸ. مەنٸ ٶزدەرٸ سۇراپ, شاقىرىپ الماتىداعى «قازاقكونتسەرت» فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەتٸپ قويدى. ونى مەن ٸستەگەن جوقپىن, ٶزدەرٸ «سٸز بولىڭىز» دەپ قويدى. بٸز ول جەردە قانشا جىل جۇمىس ٸستەدٸك, «گٷلدەر» انسامبلٸندە جۇمىس ٸستەدٸك. مەن ٶڭكەي سسر حالىق ەرتٸستەرٸمەن بٸرگە جۇمىس ٸستەدٸم. ەندٸ ماعان باسقا جاققا قاراي كٶشۋ كەرەك بولىپ تۇر. ەندٸ ماعان ەنشٸلەرگە كٶمەكتەسۋ قاجەت, ولاردى كٶتەرۋ كەرەك. كومپوزيتورلىق پەن ەن جازۋ مەندە ەكٸنشٸ باعىتتا قالدى.
باعىتىڭىز ٶزگەردٸ عوي سوندا?
جوق, باعىتىم ٶزگەرگەن جوق, كٶزقاراسىم ٶزگەردٸ. ٶنەر ‒ ٶنەر بولىپ قالدى عوي. ەن جازۋدا ەشقانداي پروبلەما جوق, كليپ تٷسٸرۋ مەن كينو تٷسٸرۋدە ٶز كوماندام بار. بەرٸن قامتىپ قويدىق. ەندٸ كٸشكەنە باسقا جاققا سەكٸرۋ كەرەك, ٶسۋ قاجەت بولىپ تۇر.
باسشى رينات پەن ەنشٸ رينات دەيسٸز عوي?
يە. تاپ سول سيتۋاتسييادا بولامىن عوي (كٷلٸپ).
فوتو: رينات باسيت / ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن
ەنشٸ ريناتتان باسشى ريناتقا دەيٸن
بۇعان دەيٸن باسشىلىقتىڭ جۇمىسىن تٷسٸنبەگەن بولارسىز, ەندٸ باسشىلىقتىڭ دا جۇمىسىن تٷسٸندٸڭٸز. بۇرىن ەنشٸ بولىپ جٷرگەندە ەنشٸلەرگە نە جەتٸسپەيدٸ, نە قاجەت ەكەنٸن بٸلدٸڭٸز, بٸراق باسشىلاردىڭ جۇمىسىن تٷسٸنبەگەن بولارسىز.
بٸز «گٷلدەردە» جۇمىس ٸستەدٸك. قانشا باسشىلار جۇمىس ٸستەپ جاتسا دا سولاردىڭ جۇمىسىن ٸستەپ, سولارعا كٶمەكتەسٸپ جٷردٸك. سودان كەيٸن عوي مەنٸ مىنا جاققا «سەن بەرٸن كٶردٸڭ عوي» دەپ ەكەلگەنٸ. بۇرىن توپتاعى ەكٸ ادامنىڭ كٶڭٸل كٷيٸن تابۋىم كەرەك ەدٸ, قازٸر وتىز ادامنىڭ كٶڭٸل كٷيٸن تابۋىم قاجەت. بٸزدٸڭ كونتسەرتتەرٸمٸزگە ادامدار تولىق جينالادى. ٶيتكەنٸ جۇمىس ٸستەيمٸز, بٸلەمٸز. قازٸر جاستار كەلٸپ ساحنا تٷزەلدٸ, ميكروفون تٷزەلدٸ, شىعاتىن جەرٸمٸز ەدەمٸ, زالعا حالىق تولدى. سولاي ارى قاراي دا ەرەكەت ەتەمٸز.
«Azia» توبىنىڭ حيت ەنٸ - عاجايىپ كٷي
«Azia» ەسترادالىق باعىتتا ەن ايتاتىن تانىمال قازاقستاندىق توپ. توپتا ٷش سوليست-ەنشٸ بار. ولار: رينات باسيت, ەربول شەرٸپوۆ, نۇرسۇلتان باتىرقۇلوۆ. 21 جىلدىڭ ٸشٸندە توپ جٷزدەن اسا ەن شىعارىپ, حالىقتىڭ كٶڭٸلٸنەن شىققان حيت ەندەردٸ دە ورىندادى. توپ مٷشەلەرٸ وسى ۋاقىت ٸشٸندە ٶزگەردٸ. بۇرىن توپتا نۇرسۇلتان باتىرقۇلوۆدىڭ ورنىندا ازامات تاحيروۆ بولعان. قازٸر توپ مٷشەلەرٸ ەر تٷرلٸ باعىتتا ٶزدەرٸن سىناپ كٶرٸپ جاتقانىمەن «Azia» توبى رەتٸندە دا ٶنەردەگٸ جۇمىستارىن توقتاتقان جوق.
بالجان جەڭٸسقىزى
