Applied Economic Research Centre bas direktory Jánibek Aiǵazin Resei bankteriniń SWIFT-ten ajyratylýynyń Qazaqstanǵa qandai áseri bolatyndyǵyna qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«SWIFT-ten ajyratylýdyń oń da, teris de jaǵy bar. Kompaniialarǵa saýda jasap, eksport pen importt júzege asyrý qajet. Sondyqtan qolma-qol qarajatty paidalanýǵa týra keledi. Biraq, onyń keminde qandai kólemde bolatyndyǵyn aitý qiyn. Máselen, A kompaniiasy (shartty túrde reseilik) Kiprde ornalasqan kompaniiaǵa taýar satady. Olar bir-birimen tólemde qalai júzege asyrady? Óitkeni, bankter bir-birimen bailanysta bolýy kerek. Bankter SWIFT arqyly aqparat pen qarajat almasady», - dedi sarapshy.
Onyń atap ótýinshe, sóz memlekettik qaryz, Ortalyq banktiń operatsiialary, onyń ishinde eksporttyq-importtyq operatsiialar jaiynda bolyp otyr.
«Meniń bilýimshe, reseilikter gazǵa arqa súiei alady. Áitpese, búkil Eýropa qatyp qalady. Óitkeni, Eýropadaǵa gazdyń 40 paiyzy – reseilik ónim. Katar, AQSh jáne Avstraliia ázirshe Eýropaǵa qajetti gazdy tolyq kólemde qamtamasyz ete almaidy. Osyǵan bailanysty dál osy gaz kelisimshartar tólemge qatysty bolmaityn siiaqty. Alaida, Gazprommen sanaýly ǵana bank jumys isteidi. Ózara tólem qandai da bir «gavan» arqyly júzege asyrylatyn siiaqty. Iaǵni, qaita tirkep, basqa bir elde esepshot ashý qajet. Offshorlyq aimaqtar bar. Biraq, ol jaqta da problema týyndaýy yqtimal», - dedi Jánibek Aiǵazin.
Onyń atap ótýinshe, kompaniialardyń qaitadan tirkeýdiń orny Qazaqstan bola alady. Óitkeni, geografiialyq turǵyda ońtaily ornalasqan.
«Soǵan bailansty Qazaqstanda kompaniiany qaita tirkeý jeńil. Degenmen, bizge bul rette ulttyq qaýipsizdik máselesi turǵysynan da eskerý qajet. Sol úshin atalǵan kompaniialarǵa tirkeý bóliginde qandai da limittik shek jasaý kerek. Máselen, otbasynyń bir múshesi 100 myń dollar degen siiaqty. Bizge de investitsiia kerek. Biraq, rýblmen emes dollarmen. Rýbl men teńgege qatysty ahýal jaiynda aitar bolsaq, bul – problema. Óitkeni syrtqy saýdanyń basym bóligi Reseige tiesili. Qazirgi ýaqytta Reseidiń Ortalyq bankinde kýrs baǵamyn qoldaý boiynsha erkin konvertatsiialanatyn valiýta úshin resýrsy shekteýli. 640 mlrd dollar valiýtalyq rezerviniń bir bóligine, shamamen 200-300 mlrd dollaryna ǵana qol jetkize alady. Bul qarajat bitken soń ne bolmaq? Ortalyq bankke ázirshe altynmen operatsiia jasaýǵa tyiym salynbaǵan. Biraq, «altyn standarty» kezindegidei altynnyń troisk ýnktsiiasy qunyna rýbldi bekite almaidy», - dedi sarapshy.
