Applied Economic Research Centre باس ديرەكتورى جەنٸبەك ايعازين رەسەي بانكتەرٸنٸڭ SWIFT-تەن اجىراتىلۋىنىڭ قازاقستانعا قانداي ەسەرٸ بولاتىندىعىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«SWIFT-تەن اجىراتىلۋدىڭ وڭ دا, تەرٸس دە جاعى بار. كومپانييالارعا ساۋدا جاساپ, ەكسپورت پەن يمپورتت جٷزەگە اسىرۋ قاجەت. سوندىقتان قولما-قول قاراجاتتى پايدالانۋعا تۋرا كەلەدٸ. بٸراق, ونىڭ كەمٸندە قانداي كٶلەمدە بولاتىندىعىن ايتۋ قيىن. مەسەلەن, ا كومپانيياسى (شارتتى تٷردە رەسەيلٸك) كيپردە ورنالاسقان كومپانيياعا تاۋار ساتادى. ولار بٸر-بٸرٸمەن تٶلەمدە قالاي جٷزەگە اسىرادى? ٶيتكەنٸ, بانكتەر بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستا بولۋى كەرەك. بانكتەر SWIFT ارقىلى اقپارات پەن قاراجات الماسادى», - دەدٸ ساراپشى.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, سٶز مەملەكەتتٸك قارىز, ورتالىق بانكتٸڭ وپەراتسييالارى, ونىڭ ٸشٸندە ەكسپورتتىق-يمپورتتىق وپەراتسييالار جايىندا بولىپ وتىر.
«مەنٸڭ بٸلۋٸمشە, رەسەيلٸكتەر گازعا ارقا سٷيەي الادى. ەيتپەسە, بٷكٸل ەۋروپا قاتىپ قالادى. ٶيتكەنٸ, ەۋروپاداعا گازدىڭ 40 پايىزى – رەسەيلٸك ٶنٸم. كاتار, اقش جەنە اۆسترالييا ەزٸرشە ەۋروپاعا قاجەتتٸ گازدى تولىق كٶلەمدە قامتاماسىز ەتە المايدى. وسىعان بايلانىستى دەل وسى گاز كەلٸسٸمشارتار تٶلەمگە قاتىستى بولمايتىن سيياقتى. الايدا, گازپروممەن ساناۋلى عانا بانك جۇمىس ٸستەيدٸ. ٶزارا تٶلەم قانداي دا بٸر «گاۆان» ارقىلى جٷزەگە اسىرىلاتىن سيياقتى. ياعني, قايتا تٸركەپ, باسقا بٸر ەلدە ەسەپشوت اشۋ قاجەت. وففشورلىق ايماقتار بار. بٸراق, ول جاقتا دا پروبلەما تۋىنداۋى ىقتيمال», - دەدٸ جەنٸبەك ايعازين.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, كومپانييالاردىڭ قايتادان تٸركەۋدٸڭ ورنى قازاقستان بولا الادى. ٶيتكەنٸ, گەوگرافييالىق تۇرعىدا وڭتايلى ورنالاسقان.
«سوعان بايلانستى قازاقستاندا كومپانييانى قايتا تٸركەۋ جەڭٸل. دەگەنمەن, بٸزگە بۇل رەتتە ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ تۇرعىسىنان دا ەسكەرۋ قاجەت. سول ٷشٸن اتالعان كومپانييالارعا تٸركەۋ بٶلٸگٸندە قانداي دا ليميتتٸك شەك جاساۋ كەرەك. مەسەلەن, وتباسىنىڭ بٸر مٷشەسٸ 100 مىڭ دوللار دەگەن سيياقتى. بٸزگە دە ينۆەستيتسييا كەرەك. بٸراق, رۋبلمەن ەمەس دوللارمەن. رۋبل مەن تەڭگەگە قاتىستى احۋال جايىندا ايتار بولساق, بۇل – پروبلەما. ٶيتكەنٸ سىرتقى ساۋدانىڭ باسىم بٶلٸگٸ رەسەيگە تيەسٸلٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا رەسەيدٸڭ ورتالىق بانكٸندە كۋرس باعامىن قولداۋ بويىنشا ەركٸن كونۆەرتاتسييالاناتىن ۆاليۋتا ٷشٸن رەسۋرسى شەكتەۋلٸ. 640 ملرد دوللار ۆاليۋتالىق رەزەرۆٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە, شامامەن 200-300 ملرد دوللارىنا عانا قول جەتكٸزە الادى. بۇل قاراجات بٸتكەن سوڭ نە بولماق? ورتالىق بانككە ەزٸرشە التىنمەن وپەراتسييا جاساۋعا تىيىم سالىنباعان. بٸراق, «التىن ستاندارتى» كەزٸندەگٸدەي التىننىڭ ترويسك ۋنكتسيياسى قۇنىنا رۋبلدٸ بەكٸتە المايدى», - دەدٸ ساراپشى.
