26 tamyzda Astanada Qytai Halyq Respýblikasynyń Qazaqstan Respýblikasyndaǵy Elshiligi men «QHR joǵary oqý oryndary túlekteriniń dostyǵy» qoǵamdyq birlestiginiń uiymdastyrýymen Qytai joǵary oqý oryndarynyń túlekteri men Qytaida bilim alyp jatqan stýdentterdiń basqosý is-sharasy ótti, dep habarlaidy ult.kz.
«Tamasha Qytaida bilim alý – Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy dostyqty birge nyǵaitamyz» taqyrybyndaǵy kezdesý júzge jýyq jastyń basyn qosty.
Elshi: «Qytai bilim alyp, kásibi jáne tulǵalyq turǵydan damýǵa umtylatyn elge ainalyp keledi»
Qytaidyńdyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Han Chýnlin myrza óz sózinde Qazaqstanda bilim kúni qarsańynda uiymdastyrylyp otyrǵan jiynnyń mańyzyna erekshe toqtalyp ótip, Qytai ejelden bilim izdep kelýshilerdi qushaq jaia qarsy alatynyn aitty.
«Búginde Qytai bilim berý salasynda óz esigin álemge barǵan saiyn keńirek ashyp, halyqaralyq yntymaqtastyqtyń aýqymyn júieli túrde keńeitip, mazmunyn tereńdete túsýde. Statistikalyq málimetterge sáikes, 2024–2025 oqý jylynda Qytaidyń 30 provintsiiasynda, avtonomiialyq aýdandary men ortalyqqa baǵynatyn qalalarynda ornalasqan 1100-den astam joǵary oqý ornynda, ǵylymi-zertteý institýttary men basqa da bilim berý mekemelerinde 191 el men óńirden kelgen 380 myńnan astam sheteldik stýdent bilim alyp, taǵylymdamadan ótip jáne kásibi daiarlyqtan ótken.
Qytaida bilim alý jyl saiyn tanymal bola túsýde. Álemniń ártúrli elderinen kelgen jastar úshin Qytai sapaly bilim alýǵa qolaily ári tartymdy baǵyt qana emes, sonymen qatar bilim alyp, kásibi jáne tulǵalyq turǵydan damýǵa umtylatyn elge ainalyp keledi», – dedi Han Chýnlin myrza.
Sonymen qatar óz sózinde Qytaidyńdyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Qytai Halyq Respýblikasynda bilim alatyn jastarǵa óz aqyl-keńesin aitty.
«Birinshiden, bilimdi yntamen igerip, bilimińiz ben daǵdylaryńyzdy jetildirińiz. Qytaida bilim alý múmkindigin baǵalap, qytai tilin jaqsy meńgerýge jáne tańdaǵan mamandyǵyńyzdy tereń igerýge umtylyńyz. Kókjiegińizdi únemi keńeitip, jan-jaqty bilimińiz ben kásibi daiarlyq deńgeiińizdi arttyryńyz. Bul bolashaq kásibi qyzmetińiz ben mansaptyq damýyńyzǵa berik negiz qalaidy.
Ekinshiden, Qytaidy tanyp-bilip, ony tereńirek túsinýge umtylyńyz. Qytaida bilim alý men ómir súrý barysynda beriletin múmkindikterdi barynsha paidalanyńyz: el boiynsha kóbirek saiahattap, onyń óńirlerimen, qoǵamymen jáne kúndelikti ómirimen tanysyńyz. Qazirgi Qytaidyń jetistikteriniń tereń sebepteri men ishki logikasyn túsinýge jáne osy eldi shyn máninde jaqsy biletin maman bolýǵa umtylyńyz.
Úshinshiden, dostyq dástúrin jalǵastyryp, izgi niet elshisi bolýǵa umtylyńyz. Qytai týraly aityp, Qazaqstan halqyna shynaiy, san qyrly ári tutas Qytaidy tanystyryńyz. Sonymen qatar Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy dostyqtyń belsendi qatysýshysy, dánekeri ári damýyna úles qosýshy bolyńyz. Alǵan bilimderińizdi elderimiz arasyndaǵy qarym-qatynastardy odan ári damytýǵa jáne Qazaqstan men Qytai halyqtary arasyndaǵy dostyqty nyǵaitýǵa arnańyz», – dedi elshi.
Búginde Qazaqstan Respýblikasy men Qytai Halyq Respýblikasy arasyndaǵy qarym-qatynas joǵary deńgeide damyp, ózara senimge, tatý kórshilikke jáne ózara tiimdi yntymaqtastyqqa negizdelgen. Eki el kóshbasshylarynyń strategiialyq baǵytynyń arqasynda saiasi, ekonomikalyq, investitsiialyq, kólik, ǵylym, mádeniet jáne bilim berý salalaryndaǵy ózara is-qimyl belsendi damyp keledi. Ásirese bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzy zor. Qazir myńdaǵan qazaqstandyq Qytaidyń jetekshi joǵary oqý oryndarynda bilim alyp, kásibi bilimmen qatar, eldiń mádenieti men dástúrin tereń meńgerip júr.
Qytai joǵary oqý oryndarynyń túlekteri búginde memlekettik mekemelerde, halyqaralyq uiymdarda, bilim berý jáne ǵylymi ortalyqtarda, diplomatiialyq qyzmette, bizneste, buqaralyq aqparat quraldarynda jáne basqa da salalarda tabysty eńbek etip, Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty damytýǵa eleýli úles qosyp keledi. Olardyń kópshiligi birlesken jobalardy júzege asyrýǵa, iskerlik bailanystardy damytýǵa, mádeni almasýlar men qoǵamdyq diplomatiiany ilgeriletýge belsendi qatysyp, Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy dostyqtyń senimdi kópirine ainalýda.
Dostyq qabyldaýy Qytai joǵary oqý oryndarynyń túlekteri men stýdentterin, Qytaida bilim alýǵa daiyndalyp júrgen jas qazaqstandyqtardy, bilim berý mekemeleriniń, memlekettik qurylymdar men seriktes uiymdardyń ókilderin biriktiredi.
Bul – erkin pikir almasýǵa, Qytaidaǵy bilim alý tájiribesi men oqý barysyndaǵy qyzyqty oqiǵalarmen bólisýge, jańa tanystyqtar ornatyp, kásibi bailanystardy nyǵaitýǵa arnalǵan alań.
Qytaida bilim alyp júrgen qazaqstandyq jastar: «Eki el dostyǵyn nyǵaitýǵa úles qosamyz»
Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdanynyń Qaramai qalasynda munai salasy boiynsha bilim alyp jatqan Ersultan Japar Qytaida oqýdy burynnan qalaǵanyn, ol jaqtyń bilimin joǵary baǵalaitynyn aitty. Ol Qytaida bilim alýdy tańdaý sebebi, eki el arasyndaǵy dostyq qarym qatynas jáne:
«Eýropa elderimen salystyrǵanda, Qytaidyń damý qarqyny óte joǵary. Biz siiaqty jastarǵa úirener óte kóp. Qytai shynymen jaqsy el. Adamdary jaily, izetti, aqjarqyn. Qytaida oqý qatty qiyn emes, biraq til bilimimen qiyndyqtar týyndaýy múmkin. Ásirese himiia, fizika siiaqty tehnikalyq sabaqtar qytai tilinde ótetin bolǵandyqtan kúrdeli», – dedi stýdent.
Al Beibarys Ábdirazaq «Zerdeli» mektebinde 11 synypta oqidy. Ol qazir qytai tilin úirenip júr eken. Armany Qytaiǵa baryp bilim alý.
«Qazirgi tańda Qytaida oqyp, bilim alsań, bolashaǵyń jarqyn bolady degen sóz. Sebebi qytai tili óte qajet tilderdiń biri. Qazir bolashaǵyma kómektesedi degen oimen qytai tilin úirenip júrmin. Osy is-sharada ózimmen jasty balalarmen tanysyp jatyrmyn. Men bala kezimnen saiasatqa qyzyǵamyn. Sondyqtan halyqaralyq qatynastar mamandyǵyn tańdadym. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan men Qytai arasynda qarym qatynas óte jaqsy damyp jatyr. Tek saýda-sattyq salasynda ǵana emes, basqa baǵyttarda da qarqyndy damyp keledi. Bizdiń prezidentimiz Qasym-Jomart Toqaev pen Qytai basshysy Si Tszinpin kezdesip, eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaityp, dostyq qarym qatynasty kúsheiiýýge at salysýda. Bolashaqta da osylai elderimizdiń dostastyǵy jalǵasa beredi dep oilaimyn», – dedi Beibarys Ábdirazaq.
Is-sharaǵa Aqtóbe qalasynan arnaiy kelgen Adel Jánibekova Qytaidyń Shanhai qalasyna oqýǵa túsken. Qytai oǵan beitanys el emes.
«Meniń ata-anam «Bolashaq» baǵdarmasymen Qytaida oqyp júrgen kezde tanysyp, otbasyn qurǵan. Bizdiń otbasymyz úshin Qytai eliniń mańyzy zor. Qytai eline jáne qytai tili men mádenietine qyzyǵýshylyǵym ata-anamnan berildi desem bolady. Men ózim aeroǵarysh injeneriia salasyn nemese fizika mamandyǵyn tańdaǵym keledi. Sebebi ózim fizika páninen halyqaralyq ollimpiadalardyń jeńimpazymyn», – dedi Adel Jánibekova.
Sondai-aq sharada arnaiy daiyndalǵan videorolik kórsetilip, shaǵyn kontserttik baǵdarlama ótti.
Jiyn barysynda qatysýshylar Qytaida bilim alý tek sapaly bilim men kásibi tájiribe jinaqtaýǵa ǵana emes, eki eldiń mádenieti men dástúrin tereń tanyp, ózara dostyq pen túsinistikti nyǵaitýǵa múmkindik beretinin atap ótti. Basqosý jastardyń jańa bilim men tájiribesin bolashaqta Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa baǵyttaitynyn kórsetti.
