Prezident Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Respýblikasynyń Qorǵanys ministrligindegi isterdiń jai-kúiine keshendi tekserý júrgizý jónindegi komissiia múshelerimen keńes ótkizdi, dep habarlaidy ult.kz.
Memleket basshysy atqarylǵan jumystyń alǵashqy nátijeleri týraly esepti tyńdady. Komissiia tóraǵasy, Qaýipsizdik Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary Aida Balaeva tekseristiń negizgi baǵyttary jónindegi qorytyndyny baiandady. Jiyn barysynda Mańǵystaý oblysyndaǵy qaiǵyly oqiǵa Qarýly kúshterde qordalanǵan júielik problemalardy áshkerelegeni atap ótildi.
Aldyn ala tergeý nátijesi áskeri is-sharalardy josparlaý kezinde óreskel qatelikter jiberilgenin jáne buǵan deiingi basshylyq tarapynan tiisti qadaǵalaý bolmaǵanyn kórsetti.
Memleket basshysy alǵashqy kadrlyq sheshimder qabyldanǵanyn, alaida áskeri qyzmetshilerdiń qazasyna kináli laýazymdy tulǵalardyń barlyǵy zańǵa sáikes jaýapkershilikke tartylýǵa tiis ekenin málimdedi. Atalǵan másele Prezidenttiń jeke baqylaýynda bolady.
Tekseristiń birinshi kezeńiniń qorytyndysy boiynsha qylmystyq qýdalaý organdary memleket múlkin talan-tarajǵa salý, qyzmetin asyra paidalaný faktilerine, sondai-aq Qorǵanys ministrligine qarasty uiymdar men qurylymdyq bólimsheler qyzmetindegi basqa da zań buzýshylyqtarǵa qatysty 13 qylmystyq is qozǵady.
Mańǵystaý oblysyndaǵy tragediianyń jai-japsaryn zertteý barysynda oqý-jattyǵý jiyndaryn daiyndaý jáne josparlaý kezinde táýekelderdi baǵalaý, desant túsirýdi uiymdastyrý jáne áskerilerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge qatysty eleýli kemshilikterge jol berilgeni anyqtaldy.
Qolbasshylyq quramnyń qylmysqa parapar salǵyrttyǵy boiynsha sotqa deiingi tergeý amaldary jalǵasyp jatyr. Bes laýazymdy tulǵa tutqyndaldy. Tergeý aiaqtalǵan soń olardyń áreketine túbegeili quqyqtyq baǵa beriledi.
Sonymen qatar áskeri tártip pen aldyn alý jumystarynda birshama kemshilik bary anyqtaldy. Áskerilerge álimjettik jasaý, jarǵyǵa qaishy áreket etý faktileri áshkerelenip, qylmystyq ister qozǵaldy.
Ne jaǵdai boldy?
24 qyrkúiekte Mańǵystaý oblysynda ótken áskeri oqý-jattyǵý kezinde Kaspii teńizinde 14 áskeri qyzmetshi qaza tapty. Qaiǵyly oqiǵa “Hazar Qorǵany - 2026” oqý-jattyǵýy barysynda bolǵan.
Resmi málimet boiynsha, Aqtaýdan shamamen 43 shaqyrym jerde “Qaisar” katerinen jeke quramdy túsirý kezinde aýa raiy kúrt nasharlap, jel kúsheigen. Sonyń saldarynan áskeri qyzmetshilerdi teńiz tolqyny men aǵys alyp ketken.
Naqtylanǵan málimetke sáikes, sýǵa 17 áskeri qyzmetshi ketken. Olardyń úsheýi qutqarylyp, 14-i qaza tapqan.
Izdestirý-qutqarý jumystary 25 qyrkúiekte aiaqtaldy. Sol kúni buǵan deiin iz-túzsiz joǵalǵan serjant Mansur Gýmarov pen matros Miras Turdybekulynyń deneleri tabylǵany habarlandy.
Qaiǵyly jaǵdaidan keiin qylmystyq is qozǵaldy. Tergeý Qylmystyq kodekstiń 453-babynyń 2-bóligi - aýyr zardaptarǵa ákep soqqan qyzmetke salǵyrt qaraý jáne 465-baby - keme júrgizý qaǵidalaryn buzý boiynsha júrgizilip jatyr.
Ishki ister ministrliginiń málimetinshe, qylmystyq is aiasynda bes laýazymdy áskeri qyzmetshi ustalǵan. Olardyń qatarynda Áskeri-teńiz kúshteri bas qolbasshysynyń birinshi orynbasary - shtab bastyǵy, eki áskeri bólimniń komandiri, teńiz jaiaý áskerleri rotasynyń komandiri jáne “Qaisar” kateriniń komandiri bar.
Kúdiktiler Aqtaýdaǵy ýaqytsha ustaý izoliatoryna qamalǵan.
Tergeý barysynda oqý-jattyǵýdy uiymdastyrý kezinde qabyldanǵan sheshimder, qaýipsizdik talaptarynyń saqtalýy, aýa raiy jaǵdaiynyń eskerilýi jáne katerdiń tehnikalyq jai-kúii tekserilip jatyr.
Sonymen qatar jeke quramnyń qaýipsizdigine jaýapty laýazymdy tulǵalardyń áreketterine quqyqtyq baǵa berilmek.
14 áskeri qyzmetshiniń qazasyna bailanysty Qazaqstanda aza tutý jariialandy. Oqiǵanyń barlyq mán-jaiyn anyqtaýǵa baǵyttalǵan tergeý jalǵasyp jatyr.
