Búgin Qazaqstan Halyq Keńesiniń Óńirlik damý jáne jergilikti ózin-ózi basqarý komitetiniń jumys tobynyń otyrysy ótti. Memlekettik organdar ókilderimen ótken kezdesýdiń negizgi taqyryby – agroónerkásiptik keshen salasyndaǵy kadr tapshylyǵy máselesin sheshýge baǵyttalǵan zańnamalyq bastama ázirleý boiynsha birlesken sharalardy pysyqtaý boldy. Atap aitqanda, agrosynyptar qurý arqyly jańa bilim berý modelin engizýdiń naqty quqyqtyq jáne praktikalyq tetikteri talqylandy. Sonymen qatar otyrysqa Qazaqstan Halyq Keńesiniń basshylyǵymen birge Soltústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary, Oqý-aǵartý, Ǵylym jáne joǵary bilim, Aýyl sharýashylyǵy, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrlikteriniń, sondai-aq basqa da salalardyń ókilderi qatysty.
Otyrysty ashqan Qazaqstan Halyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary Lázzat Shyńǵysbaeva aýyl jastaryn erte kásiptik baǵdarlaý jáne daiarlaý ideiasyn Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý aiasynda Qazaqstan Halyq Keńesi músheleriniń Soltústik Qazaqstan oblysynyń jurtshylyǵymen ótkizgen kóshpeli kezdesýleri barysynda kóterilgenin atap ótti.
Aita keteiik, 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblikasynda Mal sharýashylyǵyn damytý jónindegi keshendi jospar aiasynda 10–11-synyp oqýshylaryna arnalǵan beiindi agrosynyptar ashylyp, óz jumysyn bastap ketti. Qazirgi tańda pilottyq joba úsh óńirde júzege asyrylýda. Atap aitqanda, Aqmola oblysynda 3 mektepte 7 agrosynyp jumys isteidi, Qostanai oblysynyń 6 mektebinde agrosynyptar men agrostýdiialar ashylǵan, al Soltústik Qazaqstan oblysynda joba birden 7 aýdandy qamtyp otyr. Dýaldy bilim berý, fakýltativtik sabaqtar men túrli kýrstardy qosa alǵanda, qabyldanyp jatqan sharalar ázirge jetkiliksiz.
Osyǵan bailanysty agrarlyq baǵyttaǵy bilim berýdi zańnamalyq deńgeide bekitý qajettigi aityldy. Iaǵni, fakýltativtik sabaq retinde emes, mektep baǵdarlamasyna engizilgen tolyqqandy mindetti pán retinde oqytylýy tiis. Mundai tásil oqýshylardyń jaýapkershiligin arttyryp, aýyl sharýashylyǵy salasyna degen qyzyǵýshylyǵy men yntasyn qalyptastyrýǵa yqpal etedi.
Jobanyń negizgi maqsaty týraly bastama avtory, Qazaqstan Halyq Keńesiniń múshesi, «Zenchenko i K» kommandittik seriktestiginiń bas direktory Gennadii Zenchenko aityp berdi. Onyń aitýynsha, joba aýyl mektepteriniń oqýshylaryna jalpy orta bilimmen qatar, eńbek naryǵynda suranysqa ie praktikalyq daǵdylar men kásibi quzyretterdi meńgerýge múmkindik berýdi kózdeidi.
«Balalar eresek ómirge daiyn bolýy kerek. Olardyń kúndelikti ómirde naqty paidasyn tigizetin, bolashaqta qajet bolatyn daǵdylary bolýy mańyzdy. Bul bastamanyń tárbielik máni de zor. Ol balalardy eńbekke baýlyp, eńbekqorlyqqa tárbieleidi, durys qundylyqtardy qalyptastyrady. Sondai-aq belgili bir mamandyqtyń mańyzyn, qoǵamǵa qajettiligi men paidasyn túsinýge jol ashady», – dedi G. Zenchenko.
Qatysýshylar jasóspirimderge jas erekshelikterine qoiylatyn talaptar men eńbek jaǵdailarynyń qaýipsizdigin qatań saqtai otyryp, jergilikti kásiporyndarda jumys isteýge zańnamalyq turǵydan ruqsat berý bastamasyna da erekshe nazar aýdardy. Bul máseleni aýyl turǵyndarynyń ózderi de kóterip otyr. Ata-analar balalaryn jastaiynan eńbekke baýlyp, urpaqtar sabaqtastyǵyn qalyptastyrýǵa múddeli. Qatysýshylardyń pikirinshe, aýyl sharýashylyǵy eńbegine tikelei aralasý jáne onyń qadir-qasietin túsiný jastardyń týǵan jerinde qalyp, óz óńiriniń damýyna úles qosýǵa degen yntasyn arttyrady. Sondai-aq bul bastama qalada bilim alyp júrgen stýdentterdiń oqýyn aiaqtaǵannan keiin týǵan aýylyna oralýyna da yntasyn týdyra alady.
Sonymen qatar aýyldyq jerlerden kóshi-qondy tejeý úshin keshendi sharalar qabyldaý jóninde usynystar aityldy. Atap aitqanda, infraqurylymdy jańǵyrtý, eńbek etýge qolaily jaǵdai jasaý jáne aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn arttyrý máseleleri kóterildi. Osy baǵytta bastamany iske asyrý, sondai-aq aýyl sharýashylyǵy kásiporyndary men jumys berýshilerdiń mektep oqýshylaryn kásibi daiarlaý úderisine qatysýy jónindegi óz ustanymyn Soltústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Júsip Jumaǵulov ortaǵa saldy.
Ol praktikalyq oqytý men attestattaý qorytyndysy boiynsha tiisti qujattar berý jáne jumysshy biliktilikterin taǵaiyndaý tetigin normativtik turǵydan bekitýdi usyndy.
Jastar men aýyl turǵyndary úshin bul bastamany keshendi túrde júzege asyrý birqatar mańyzdy múmkindikterge jol ashady. Agrosynyptardy bitirgen túlekter oqý baǵdarlamalaryn meńgerip, jumysshy mamandyqtaryn igergenin rastaityn tiisti qujattarǵa ie bolady. Otyrys barysynda usynylǵan taǵy bir jańashyldyq – beiindi joǵary oqý oryndaryna túsý kezinde jeńildikter qarastyrý. Sonymen qatar oqýshylarǵa «Avtois» baǵyty boiynsha eki jyldyq kýrstan ótip, emtihandar tapsyrý jáne júrgizýshi kýáligimen qatar aýyl sharýashylyǵy tehnikasyn basqarý quqyǵyn alý múmkindigin berý usynyldy.
Bastamashylardyń pikirinshe, bul agrosynyptardy jai ǵana kásiptik baǵdar berý quraly deńgeiinen shyǵaryp, aýyl jastaryn bastapqy kásibi daiarlaýdyń tolyqqandy júiesine ainaldyrýǵa múmkindik beredi.
Oqý-aǵartý birinshi Vitse-ministri Shynar Aqparova agrosynyptarda mamandar daiarlaý jumystaryn kolledjder bazasynda joǵary oqý oryndary jáne biznes ókilderimen birlesip uiymdastyrý qajettigin atap ótti. Sondai-aq bul jumysqa Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligin de tartýǵa shaqyrdy. Mundai tájiribe óziniń tiimdiligin buǵan deiin de kórsetken. Ótken jyly 2 myńǵa jýyq mektep oqýshysy negizgi oqýymen qatar kolledjderde jumysshy mamandyqtaryn meńgerip, mektepti birden eki qujatpen – orta bilim týraly attestat jáne kásibi bilim týraly diplommen aiaqtaǵan.
Mektep oqýshylarynyń bilim alý jáne kásibi múmkindikterin keńeitý máselelerin basqa da beiindi memlekettik organdardyń ókilderi jan-jaqty qarastyrdy. Atap aitqanda, Ǵylym jáne joǵary bilim Vitse-ministri Gúlzat Kóbenova agrosynyp túlekteriniń agrarlyq joǵary oqý oryndarynda bilim alý múmkindikterin keńeitý baǵytynda qabyldanyp jatqan sharalarmen tanystyrdy. Olardyń qatarynda joǵary oqý oryndaryna túsýdiń arnaiy sharttary men memlekettik bilim berý granttary boiynsha maqsatty kvotalar qarastyrylǵan.
Aýyl sharýashylyǵy Vitse-ministri Ermek Kenjehanuly suranysqa ie mamandyqtar tizbesin aiqyndaý jáne óndiristik tájiribeni uiymdastyrý kezinde agroónerkásiptik keshenniń naqty qajettilikterin eskerý mańyzdy ekenin atap ótti. Bul basymdyqtardy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý Vitse-ministri Eldar Kúzenbaev ta qoldady. Ol jumysshy kadrlarǵa degen suranys, aýyl jastaryn kásibi daiarlaý jáne olardy aldaǵy ýaqytta jumyspen qamtý máselelerine toqtaldy.
Jumys tobynyń otyrysyn qorytyndylaǵan Qazaqstan Halyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary Lázzat Shyńǵysbaeva agrosynyptar ashý bastamasynyń agrarlyq mamandyqtardyń tartymdylyǵyn arttyrý, agroónerkásiptik keshendi bilikti kadrlarmen qamtamasyz etý jáne elimizdiń aýyldyq aýmaqtaryn ornyqty damytý úshin mańyzy zor ekenine toqtaldy. Osyǵan bailanysty ol mektep, joǵary oqý orny jáne jumys berýshi arasyndaǵy tiimdi sabaqtastyq júiesin qalyptastyrýǵa tek vedomstvoaralyq keshendi tásil arqyly ǵana qol jetkizýge bolatynyn basa aitty. Sonymen qatar otyrys barysynda Qazaqstan Halyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary Lázzat Shyńǵysbaevanyń jetekshiligimen vedomstvoaralyq jumys tobyn qurý týraly sheshim qabyldandy. Onyń quramyna Óńirlik damý jáne jergilikti ózin-ózi basqarý komitetiniń tóraǵasy Tabiǵat Zeinulqabden, salalyq vedomstvolardyń vitse-ministrleri, óńir ákimderi men olardyń orynbasarlary kiredi.
Jumys toby agroklastardyń qyzmet etýiniń biryńǵai tetigin bekitý maqsatymen normativtik quqyqtyq aktilerge engiziletin túzetýlerdi ázirleidi. Qujatty daiyndaý barysynda óńirlerdiń ózindik erekshelikteri men azamattardyń suranystary mindetti túrde eskerilip, keiin qaraý úshin Quryltaiǵa joldanady. Kezdesý barysynda aitylǵan ózge de usynystar memlekettik organdarmen jáne sarapshylar qaýymdastyǵymen aldaǵy birlesken jumystyń negizine alynady.
