Qarmet kompaniiasynyń kómir departamentine qarasty kásiporyndarda jerasty óndirisiniń barlyq negizgi baǵyttaryn qamtityn aýqymdy jańǵyrtý baǵdarlamasy jalǵasyp jatyr. Onyń ishinde taý-ken tehnikasyn jańartý, jeldetý, degazatsiia, bailanys, tsifrlyq baqylaý júieleri jáne ónerkásiptik qaýipsizdik baǵyttary bar, dep habarlaidy ult.kz.
Shahtalarǵa qashyqtan basqarylatyn zamanaýi tazalaý jáne qazý keshenderi jetkizilýde. Bul óndiristik operatsiialardyń bir bóligin avtomattandyrýǵa jáne jumysshylardyń eń kúrdeli ári yqtimal qaýipti aimaqtarda bolýyn azaitýǵa múmkindik beredi.
Kómir qabattaryn aldyn ala degazatsiialaýǵa da erekshe kóńil bólinýde. Bul jumystar ýchaskelerdi óndiristik igerý bastalǵanǵa deiin júrgiziledi. Nátijesinde kómir massivindegi metan mólsheri aldyn ala tómendetilip, keiingi óndiris jumystary úshin qaýipsiz jaǵdai jasalady.
«Bizdiń kómir kompaniiamyzdyń barlyq shahtasynda jańǵyrtý jumystary júrip jatyr. Jaqyn arada baǵyttalǵan burǵylaý tehnologiiasy engiziledi. Birinshiden, bul – qaýipsizdik máselesi. Ekinshiden, ol qazba jumystaryn júrgizetin jumysshylar úshin táýekelderdi azaitady. Kompaniiamyz áli jas bolǵanymen, osyndai qysqa ýaqyt ishinde kóp jumys atqaryldy», – dedi Qarmet kómir departamenti direktorynyń orynbasary Tólegen Shaiahmetov.
Sonymen qatar jerasty bailanys júiesi de damyp keledi. Shahtalarda Wi-Fi jáne radiobailanys iske qosyldy. Aýysym kezinde jumysshylardyń ornalasqan jerin dispetcherler naqty ýaqyt rejiminde baqylap otyrady. Al derekterdi óńdeý jáne yqtimal táýekelderdi anyqtaý barysynda jasandy intellekt tehnologiialary qoldanylady.
Lentaly konveierlerdiń órtke qarsy qorǵanys júiesi jetildirilip, qyzmetkerlerdi aýysym aldyndaǵy meditsinalyq tekserýden ótkizýge arnalǵan zamanaýi meditsinalyq pýnktter jumys istep tur. Sondai-aq kómirdi qurǵaq baiytý jáne «Vostochnaia» baiytý fabrikasyn jańǵyrtý jobalary júzege asyrylýda.
Keńes Odaǵy kezeńinen beri alǵash ret jańa jeldetý infraqurylymyn salý jumystary bastaldy. Búginde kómir departamentine qarasty úsh shahtada jańa oqpandar salý boiynsha iri jobalar júzege asyrylyp jatyr.
«Tentek» shahtasynda ortalyqtan alshaq ornalasqan jańa jeldetý oqpandary salynýda. Al T. Kúzembaev atyndaǵy shahtada jańa kletti aýa beretin oqpan paidalanýǵa berildi. Ol shahtanyń perspektivaly ýchaskelerin igerýge múmkindik beredi. Bul ýchaskelerdegi rastalǵan kómir qory 22 mln tonnadan asady.
«90-jyldardan beri Qaraǵandy kómir basseininde oqpan qurylysy júrgizilgen joq. Jańa investordyń kelýimen mundai múmkindik paida boldy. Osy oqpannyń iske qosylýy arqyly biz tereńirek gorizonttardaǵy jańa qorlardy igere alamyz. Iaǵni esepteýlerge sáikes qajetti aýa kólemin qamtamasyz etýge múmkindik beretin mańyzdy nysan paida boldy», – dedi T. Kúzembaev atyndaǵy shahtanyń bas injeneri Aleksandr Pereberin.
Jańa oqpan shahtaǵa taza aýa berip, paidalanylǵan aýany syrtqa shyǵarýdy qamtamasyz etedi. Bul taý-ken qazbalary júiesinde turaqty aýa aǵynyn qalyptastyrýǵa, temperatýrany tómendetýge jáne qaýipti gazdardyń jinalýyna jol bermeýge múmkindik beredi.
Ózgeristerdiń aýqymy úsh jyl burynǵy jaǵdaimen salystyrǵanda aiqyn baiqalady. 2023 jyly Qarmet kómir departamentine qarasty segiz shahtanyń úsheýi ǵana jumys istegen. Búginde jańǵyrtý jumystary barlyq kásiporynda júrgizilýde: jańa ýchaskeler iske qosylyp, tehnika men infraqurylym jańartylyp, qaýipsizdik júieleri damytylyp jatyr. Shahta jumysshylarynyń ózderi de bolyp jatqan ózgeristerdi atap ótýde.
«Úsh jyl buryn kóptegen adam bul jerden ketip qaldy, bolashaqty kórmedi. Qazir jaǵdai jaqsy. Tipti jumystan shyǵyp ketken adamdardyń ózi qaita oralyp jatyr. Jańa tehnika paida boldy, qaýipsizdikke úlken kóńil bólinýde», – dedi T. Kúzembaev atyndaǵy shahtanyń jumysshysy.
Qarmet 2028 jylǵa qarai jylyna 9 mln tonna kómir óndirýdi josparlap otyr. Jańa óndiristik nysandardy iske qosý, tehnikany jańartý, tsifrlyq baqylaý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik júielerin damytý kompaniiaǵa qajetti óndiristik kórsetkishterge júieli, tiimdi jáne eń bastysy qaýipsiz túrde qol jetkizýge múmkindik beredi.
Shahtalardy jańǵyrtý Qarmet kompaniiasyn transformatsiialaýdyń jalpy baǵdarlamasynyń bir bóligi bolyp tabylady. Kompaniia óndiristik qýattardy aýqymdy jańartýǵa shamamen 3,5 mlrd dollar baǵyttap otyr. Bul investitsiialar kómir, metallýrgiia jáne temir keni baǵyttaryn qamtidy.
