Búgin 7-shi shaqyrylymdaǵy QR Parlamentiniń birinshi sessiiasyn ashqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev birqatar saiasi bastama kóterdi. Bul bastamalardy Memleket basshysynyń Prezident laýazymyna kiriskennen bergi qolǵa alyp jatqan saiasi reformalardyń úshinshi toptamasy desek artyq aitqandyq emes. Este bolsa, reformalardyń alǵashqy toptamasy aiasynda partiiaǵa tirkeý jeńildetilip, partiialyq tizimdegi áielder men jastarǵa 30 paiyzdyq kvota engizilse, ekinshi toptamada azaptaýǵa, adam saýdasyna qarsy is-qimyl jáne azamattardy, ásirese balalardy kiberbuzýshylyqtan qorǵaý úshin zańnamany jetildirý máseleri kóterilgen bolatyn.
Al osy jolǵy bastamalar naqty 7 baǵytty qamtidy. Birinshi baǵyt quqyqtyq memleketti damytý jáne azamattardyń bilik organdaryna senimin nyǵaitýdy, memlekettik basqarýdyń jańa modelin engizýdi, sot júiesiniń táýelsizdigin nyǵaitýdy, quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn barynsha ózgertýdi, azamattarmen ózara qarym-qatynastyń servistik modelin engizýdi kózdeidi.
«Qoǵamdyq qaýipsizdik jańa tsifrlyq tehnologiialardy qoldaný arqyly qamtamasyz etiledi. Parlament zań ústemdigi, adal báseke jáne jeke menshikti qorǵaý qaǵidattarynyń quqyqtyq negizin nyǵaita túsýi kerek. Sonda bul qaǵidattar múltiksiz oryndalatyn bolady. Búginde birqatar zańnamalyq usynystar boiynsha jumys istelip jatyr. Degenmen, áli de kóptegen tyń bastama kóterip, zańdar qabyldaý qajet», - dedi Memleket basshysy.
Prezident bastamasynyń ekinshi baǵyty qýaty ári inkliýzivti qoǵam qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Onyń aiasynda adami kapitaldy damytý boiynsha kezeń-kezeńimen jumysar júrgizilip, bilim salasynda qordalanyp qalǵan birqatar problema sheshimin tabady. Túrli áleýmettik toptar men óńirler arasyndaǵy bilim sapasy alshaqtyǵy qysqarady. Jumysshylardy qaita oqytý jáne olardyń daǵdylaryn únemi jetildirý boiynsha jańa saiasat ázirlenedi. Bul maqsatta arnaýly ulttyq joba ázirlenip júzege asyrylady. Pandemiia jaǵdaiynda ózektiligin kórsetken otandyq densaýlyq saqtaý salasy da jańǵyrtylady. Bul rette elimizdiń densaýlyq saqtaý júiesi patsientterdiń múddesi men densaýlyǵyn, ómirin aldyńǵy orynǵa shyǵarady. Osy ýaqytqa deiin Úkimet tarapynan qaita qaralǵan buqaralyq jáne balalar sportyn qarjylandyrý ádisteri Parlament depýtattarynyń únemi baqylaýynda bolady. Az qamtylǵan azamattarǵa ataýly memlekettik kómek kúsheitiledi.
«Áleýmettik infraqurylymnyń taǵy bir negizgi baǵyty – otandyq zeinetaqy júiesi. Ol ádiletti, turaqty, adamdardyń múddesine jaýap berýi tiis. Biz óte mańyzdy, biregei reformany - zeinetaqy aktivterin ishinara alý múmkindigin iske qostyq. Buǵan qosa, túrli tetikter arqyly azamattarǵa ózderiniń jinaqtaryn basqarý múmkindigin berý qajet. Úkimet pen Ulttyq bank zeinetaqy júiesin ary qarai damytý tujyrymdamasyn daiarlap jatyr. Ony is júzinde júzege asyrý sapaly zańnamalyq qamtamasyz etýdi qajet etetindigi sózsiz. Jalpy, Parlamenttiń jańa múshelerinen áleýmettik saiasatty jetildirý boiynsha belsendi jumysty kútemin», - dedi Prezident.
Úshinshi baǵytta Úkimet ekonomikalyq belsendilikti qoldaýǵa baǵyttalǵan kontrtsikldi makroekonomikalyq saiasatty jalǵastyrý, fiskaldy saiasatty jetildirý aiasynda Salyq kodeksine tekserý júrgizý, shaǵyn jáne orta biznesti qoldaýǵa basa nazar aýdarý kózdeledi. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes Úkimet memlekettik baǵdarlamalardy osy jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynyń sońyna deiin Ulttyq jobalarǵa ainaldyrady.
Tórtinshi baǵyt aýmaq pen keńistik turǵysynan elimizdiń teńgerimdi damýyn qamtidy. Bul rette barlyq óńirlerdi birtutas ekonomikalyq keńistik arqyly bailanystyratyn asa mańyzdy salalardy damytýǵa basa nazar aýdarylady. Óńirlerdi, qalalardy, aýdandar men aýyldardy ózara bailanystyratyn infraqurylymdy jaqsartýǵa basymdyq beriledi. Jańa standarttarǵa sáikes 3500-den astam aýyl jańǵyrtylady. Ainalasyndaǵy eldi mekenderdiń tiregi sanalatyn árbir aýylǵa baratyn joldar men respýblikalyq mańyzy bar kúre joldar 100 paiyz jóndeledi.
«Besinshi. Qazaqstandaǵy reformalardyń basty baǵytynyń biri – saiasi jańǵyrý. Osy jańǵyrýdyń negizgi qaǵidaty – barlyq ózgeristerdi jalpyulttyq dialog pen mámilege súienip, evoliýtsiialyq jolmen jasaý», - dedi Memleket basshysy.
QR Prezidentiniń atap ótýinshe, máslihat sailaýyna proportsionaldy júieni engizý partiialardyń óńirlerdegi belsendiligin arttyrdy. Sondai-aq, azamattardy jergilikti jerdegi saiasi úderiske barynsha tartýǵa jaǵdai jasady.
«Taǵy bir mańyzdy qadam – aýyl ákimderin sailaý. Biyl jekelegen aýyldyq okrýgterde sailaý ótedi. Biz jergilikti ózin-ózi basqarý júiesin eń tómennen bastap nyǵaitýdy kózdep otyrmyz. Bul – óte mańyzdy másele. Sondyqtan, aldaǵy ýaqytta aýyl ákimderin sailaǵannan keiin aýdan ákimderin sailaýǵa kóshýge bolady. Alaida, munymen de shektelip qalmaýymyz kerek. Saiasi júieni ornyqtyryp, sheshim qabyldaý úderisine azamattardyń yqpal etýin kúsheite túsý úshin tyń serpin qajet», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy osy baǵyt aiasynda saiasi partiialardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5 paiyzǵa tómendetý, bolashaqta partiia músheleriniń tizimin jáne soǵan qatysty basqa da rásimderdi onlain formatta jasaý qajettigin de basa aitty.
Qasym-Jomart Kemeluly 6-shy baǵytta azamattyq qoǵam ókilderiniń belsendiligin arttyrý, jastar saiasatyn jetildirý jáne qaiyrymdylyq qyzmetin qoldaý máselelerine nazar aýdardy. Onlain-petitsiia institýtyn zań júzinde resimdeý, memlekettik jastar saiasaty salasyndaǵy zańnamany jetildirý, qaiyrymdylyq sharalaryna jáne volonterlik jobalarǵa atsalysatyn biznes ókilderi men jeke tulǵalarǵa túrli jeńildikter berilý qajettigin atap ótti.
«Táýelsizdik urpaqtary» atty ulttyq joba, memlekettik jastar saiasaty jáne volonterlik qyzmet týraly zańdar daiyndalyp jatyr. Depýtattar «jastardyń áleýmettik qyzmetteri» degen uǵymdy zań júzinde resimdeýi kerek. Álemdik tájiribege sáikes Qazaqstanda «Jastardyń damý indeksin» engizgen jón. Jergilikti atqarý organdarynyń jastar saiasatyn júzege asyrýǵa qatysty jumysy sonyń negizinde baǵalanady», - dedi Memleket basshysy.
QR Prezidenti jetinshi baǵytta adam quqyqtaryn tolyq qorǵaý máselesine nazar aýdarady.
«Bul rette, azamattardyń tańdaý erkindigin barynsha qamtamasyz etý óte mańyzdy. Álemdik tájiribede adamnyń qandai da bir sailaýǵa kelispeitinin nemese úmitkerlerdiń bárine qarsy ekenin zańdy túrde bildirý quqyǵy keńinen qalyptasqan. Shyn máninde, balamaly pikir jáne bárine qarsy daýys berý uǵymy biz úshin de qalypty nárse bolýǵa tiis. Sondyqtan, barlyq deńgeidegi sailaý biýlletenderine «bárine qarsymyn» degen jazý engizgen jón. Bul bastama azamattardyń sailaý quqyǵyn qorǵaýǵa jaǵdai jasaidy. Tańdaýy joqtyǵyn resmi kórsetýdiń ózi tańdaý emes pe?», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Memleket basshysy Ombýdsmen týraly arnaýly zań qabyldaý, ombýdsmen institýtyn, eń aldymen, aimaqtarda kúsheitý, adam quqyǵy jónindegi ýákildiń apparatyn nyǵaitý, bala quqyqtaryn qorǵaý jónindegi aýqymdy máselelerdi sheshý, balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, balalar arasyndaǵy sýitsid pen býllingtiń aldyn alý úshin memlekettik baqylaýdy kúsheitip, tiimdi tetikterdi qarastyrý qajettigin atap kórsetti.
«Usynylǵan bastamalar – qazir kún tártibinde turǵan uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomikalyq, saiasi reformalardyń bir bóligi ǵana. Onyń kóptegen baǵyty boiynsha qajetti zań jobalary talqylanyp jatyr. Depýtattar bul jumysqa belsene qatysyp, Úkimetpen syndarly qarym-qatynas ornatýy qajet dep sanaimyn. Meniń negizgi ustanymym – qoǵamdaǵy barlyq ózekti máseleler, eń aldymen, Parlamentte talqylanýǵa tiis. Qoǵam ókilderi men sarapshylar zań jobalaryn daiyndaý isine barynsha atsalysýy kerek. Azamattardyń narazylyǵyn týǵyzýy múmkin daýly máseleler boiynsha tiimdi keri bailanys ornatý – basty talaptyń biri. Parlamenttiń aldynda mańyzdy eki mindet tur. Bul – sapaly zańdar qabyldaý jáne ózekti máselelerdiń sheshimin tabatyn ortalyqqa ainalý», - dedi QR Prezidenti.
.jpeg)