Memleket basshysy Samruk Business Forum otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý forýmyna qatysty, dep habarlaidy Aqorda.
Qasym-Jomart Toqaev búgingi forýmnyń otandyq biznes ókilderi men «Samuryq-Qazyna» qory úshin mańyzdy basqosý ekenin aitty.
Atap aitqanda, jalpy somasy 67 milliard teńgege tikelei off-teik nemese aldyn-ala jasalǵan kelisimsharttar men strategiialyq kelisimderge qol qoiylǵan. Prezident qordyń jumysyna oń baǵa berdi.
– 15-ten astam baǵyt boiynsha óte jaqsy jáne mazmundy josparlar bar. Atap aitqanda, holdingtiń satyp alýlaryn ońtailandyrý jóninde aýqymdy jumys atqarylǵan. Kásiporyndardy, onyń ishinde, turalap qalǵan kompaniialardy qoldaý baǵdarlamalary ázirlengen, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev pandemiianyń ekonomikalyq saldarymen kúres kezinde memlekettik iri korporatsiialar men biznes ókilderi arasyndaǵy seriktestikti qoldaýdyń mańyzy arta túskenin atap ótti.
– Ozyq tehnologiia, ónimdi naryqqa taratýdyń utymdy saiasaty jáne bilikti mamandar – tabysqa jetýdiń negizgi kózi. Ony is júzinde dáleldegen kompaniialarymyz az emes. Sondai-aq kásiporyndarymyz ádil básekege túsip, uzaqmerzimdi kelisim-sharttarǵa qol jetkize bildi. Bul – Qazaqstanda óndirilgen ónimniń sapasy joǵary degen sóz. Sondai-aq birqatar kompaniia eksport naryǵyn igerýde. Osy kompaniialardyń birqatary óz taýaryn eksportqa jóneltip jatyr. Biraq ondai kásiporyndardyń sany kóp emes ekenin moiyndaýymyz kerek. Sondyqtan memleket pen memlekettik korporatsiialar tarapynan udaiy qoldaý kórsetile beredi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezidenttiń aitýynsha, otandyq óndiristi damytýda kvazimemlekettik sektorǵa, ásirese, «Samuryq-Qazyna» qoryna óte mańyzdy mindet júktelip otyr. Memleket qor arqyly biznestiń kez kelgen túrine qoldaý kórsete alady. Prezident óz sózinde birlesken innovatsiialyq ázirlemelerdiń múmkindikterin tiimdi paidalanýǵa, qorǵa qarasty iri kásiporyndardyń ainalasynda qun tizbegin qurýǵa, infraqurylymmen kómektesýge, adam kapitalyn damytýǵa, eksporttyq naryqtardy igerýge basymdyq berdi.
– Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda memlekettik satyp alýlarda jergilikti ónimmen qamtamasyz etý máselesin kóterdim. Satyp alý konkýrstarynda importtyq ónimderdi otandyq taýar retinde kórsetý áli de kezdesedi. Buny moiyndaý kerek. Mundai jaǵdailar jaýapkershilikten jurdai kásipkerler men kvazimemlekettik sektordyń osyndai áreketke kóz jumyp qaraityn qyzmetkerleriniń kesirinen oryn alyp otyr. Bul biznestiń basty qaýpi, onyń damýyna kedergi keltiredi. Biz qazirdiń ózinde kvazimemlekettik sektor sýbektileri úshin tiisti ákimshilik jaýapkershilikti engizdik. Úkimet te, qor da bul máseleni qatań baqylaýy kerek. Kásipkerler mundai máselelerdiń tez ári tiimdi sheshilýin kútedi, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev jergilikti ónimdi anyqtaityn ádistiń ózin jetildirý kerek dep sanaidy. Al onda ekiushtylyq pen ártúrli túsinik bolmaýy kerek. Bul óz kezeginde ónerkásip saiasatyn durys qurýǵa, qoldaý mehanizmderin tiimdi paidalanýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar satyp alý protsesiniń barlyq kezeńderin ashyq ótkizý mańyzdy jumystyń biri.
– Jurttyń satyp alý jospary men sharttary týraly aqparatqa qol jetkize almaýy, qupiia sóz bailasyp sheshim qabyldaý degen siiaqty árekettiń bári ótken kúnniń enshisinde qalýy tiis. Bul mańyzdy máselede oń ózgerister bastalǵanyn aita ketkim keledi. Atalǵan salany tsifrlandyrý «qisynsyz» sheshimderdi tez anyqtaýǵa jáne súzgiden ótkizýge, artyq baǵalardyń aldyn alýǵa jáne sapaly taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa múmkindik beredi. Tenderler men konkýrstyq komissiialardyń sheshimderi arasynda kelispeýshilik týyndaǵan jaǵdaida ondai daýlardy sheshýdiń ashyq mehanizmin ázirleý qajet. Osy jáne basqa da aspektiler «Kvazimemlekettik sektordaǵy satyp alý týraly» Zańda bekitilýi kerek. Zań jobasy Parlamentke jiberildi. Depýtattardan muny osy sessiiada muqiiat qarap, qabyldaýdy suraimyn, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev ekonomikany memleket menshiginen shyǵarý jolynda naqty jumystar istelip jatqanyn atap ótti. Bul otandyq kásipkerler men investorlar úshin taǵy bir múmkindik. 2025 jylǵa deiingi jekeshelendirýdiń josparyna 700-ge jýyq memlekettik kásiporyn enedi.
Onyń 112-si «Samuryq-Qazynanyń» qurylymyna kiredi. Prezident óz sózinde memleket menshiginen shyǵarý saiasatynyń úsh negizgi qaǵidatyn atady.
– Birinshi, jekeshelendirý jeke monopolisterdiń paida bolýyna jol bermeýge tiis. Ókinishke qarai, bizde infraqurylymnyń negizgi nysandaryn tiimsiz jekeshelendirý derekteri bar. Memlekettiń ekonomikalyq múddesine nuqsan keltiretin orynsyz jekeshelendirýlerge jol berýge bolmaidy. Mysaly, temir joldar men tuiyqtar, ónim tasymaldaityn qubyrlar. Bul jóninde Úkimettiń jýyrda ótken otyrysynda aittym. Mundai olqylyqtarǵa endi jol bermeý kerek. Buǵan Úkimet pen qor jaýapty.
Ekinshi, aktivterdi jekege satý biýdjetke túsetin salmaqty azaitýǵa septigin tigizýi qajet. Jeke kompaniialar óz tabystarynyń basym bóligin biýdjettik tapsyrystardan, jeńildikterden, granttardan jáne basqa artyqshylyqtardan emes, óz taýarlaryn eksportqa shyǵarý jáne kórsetetin qyzmetteri arqyly naryqtan tabýy kerek.
Úshinshi, jekeshelendirýdiń naqty ekonomikalyq qaitarymy bolýy tiis. Kez kelgen kásiporyndy jekeshelendirýdi onyń tiimdiligin jaqsartý, ulttyq ekonomikaǵa qosatyn úlesin arttyrý dep túsiný kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Osy rette Prezident jekeshendirýdiń barlyq protsesiniń ashyq ótýine erekshe toqtaldy.
– Jekeshelendirý memlekettik menshikke qatysty bolǵandyqtan azamattarymyz onyń barlyq shartyn bilýge quqyly. Qoǵamdyq baqylaý – jekeshelendirý protsesiniń barlyq kezeńiniń tiimdi ári ashyq ótýiniń pármendi quraly. Úkimet pen qorǵa tiisti tapsyrma berildi. Qordyń iri kompaniialaryna qatysty aitsaq, «Halyqtyq IPO» arqyly jekeshelendirý óte ózekti bolmaq. Óz qarjysyn tiimdi paidalanǵysy keletin elimizdiń árbir azamaty ulttyq bailyqtyń bir bóligin ielenýge múmkindik alýy tiis, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev taǵy bir mańyzdy másele retinde elimizdiń 2025 jylǵa deiingi ulttyq damý josparynyń maqsat-mindetterine sáikes «Samuryq-Qazynanyń» basymdyqtaryn keńeitý máselesine toqtaldy. Qor men portfeldi kompaniialardy damytý jospary osyǵan sáikes kelýi tiis.
– Qordyń investitsiiasy da ulttyq ekonomikaǵa baǵyttalýy úshin invest-portfelderdi ártaraptandyrý mańyzdy. Ulttyq ál-aýqat qory óziniń atyna sai bolýy kerek. Meniń buǵan kúmánim joq. El ekonomikasy úshin qordyń orasan zor mańyzyn eskere otyryp, jalpymemlekettik basymdyqtarǵa qol jetkizý jolynda odan ári dáiekti jumys istei beredi dep senemin, – dedi Prezident.
Sondai-aq forým barysynda «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov, «Aq Jol» partiiasynyń tóraǵasy Azat Perýashev, Qazaqstan mashina jasaýshylar odaǵynyń tóraǵasy Meiram Pishembaev sóz sóiledi.
Memleket basshysyna investitsiialyq bastamalar, Qordy investitsiialyq holdingke kezeń-kezeńimen ainaldyrý jumysynyń barysy jáne «Qazaqtelekom» aktsionerlik qoǵamynyń birqatar tsifrlyq jobalary tanystyryldy. Forým qorytyndysy boiynsha birqatar off-teik kelisim-shart pen strategiialyq kelisimge qol qoiyldy.
