Peterborda Áliia Moldaǵulovanyń eskertkishi ashyldy

Peterborda Áliia Moldaǵulovanyń eskertkishi ashyldy

Búgin, iaǵni 6 mamyr kúni Uly Jeńis kúni qarsańynda Sankt-Peterbýrgte qazaq halqynyń maqtanyshy, Keńes Odaǵynyń batyry, snaiper qyz Áliia Moldaǵulovaǵa eskertkish ashyldy, dep habarlaidy «Ult aqparat» Qazaqstan Respýblikasynyń Resei Federatsiiasyndaǵy elshiliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Eskertkishtiń saltanatty ashylýynda Qazaqstannyń Reseidegi Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Imanǵali Tasmaǵambetov: «Batyrlyq – basqa qonatyn baq emes, júrekten erlik bop shyǵatyn syndarly shaq. Al bizdiń halqymyz úshin bul – ulanyna ǵana emes, qyzdaryna da birdei daryǵan ulttyq qasiet», - dep babalar rýhyna taǵzymmen bastady sózin.

«Sondyqtan da, tarihymyzdyń árbir beti el basyna kún týǵanda erlermen iyq teńestirip, jaýǵa shapqan batyr rýhty apalarymyzdyń esimimen hattalyp, el esinde saqtalyp keledi. Búgin, mine, sol dańqty dástúrdi jalǵastyrýshy, qazaqtyń qaisar qyzy – Áliia Moldaǵulovaǵa Sankt-Peterbýrg qalasynyń tórinen eńseli eskertkish ashylyp otyr», - dep sózin sabaqtady Elshi.

«Biz erjúrek jerlesterimizdi eske alyp qana qoimai, Uly Otan soǵysynyń barlyq batyrlaryna, sonyń ishinde Leningradtyń qorǵaýshylaryna qurmet kórsetemiz», - dedi Imanǵali Nurǵaliuly.

Tótenshe jáne Ókiletti elshi «Soǵys tarih qoinaýynda qaldy, biraq túrli býyndaǵy urpaqtar sol qaiǵyly jyldar men milliondaǵan adamnyń qaiǵy-qasiretin árdaiym este saqtaityn bolady. Sóz joq, bul shara – Uly Jeńis merekesi qarsańynda qaharman apamyzdyń rýhyna kórsetilip otyrǵan uly taǵzym ǵana emes, eki eldiń birligi men erligin, aibyny men dańqyn pash etetin dara dúnie», - dep aiaqtady sózin.

Áliia Moldaǵulovanyń eskertkishi Sankt-Peterbýrgtiń batysyndaǵy skverlerdiń birinde, Krasnogvardiia aýdanyndaǵy óz atyna berilgen kósheniń 5-inshi úiinde ornalasqan. Biiktigi 3 metr qoladan jasalǵan músindik kompozitsiia qyzǵylt granitti tuǵyrǵa ornatylǵan. Onda batyrdyń esimi men batyrdyń japsyrma juldyzy bederlengen. Postamenttiń syrtqy jaǵynda mergen qyzdyń erliginiń qysqasha sipattamasy qashap jazylǵan.

Eskertkishti turǵyzý Sankt-Peterbýrg Úkimetiniń, Qazaqstannyń Reseidegi Elshiliginiń, Aqtóbe jáne Atyraý oblysy ákimdikteriniń yntymaqtasa kúsh jumsaýynyń arqasynda júzege asty.

Shyǵarmashylyq jobanyń avtory - belgili qazaq músinshi Edige Rahmadiev. Onyń aitýynsha, jas jáne súikimdi qazaq qyzynyń beinesiniń negizi retinde ol Áliianyń qanyǵyraq saqtalǵan fotosýretterin paidalanǵan. Postament Almaty oblysyndaǵy Kúrti ken ornynan jaqsy jáne sapaly granitten jasalǵan. Skýlptýra músinine arnalǵan qola da Qazaqstanda shyqqan. Sáýlet kompozitsiiasyn qurý jumystary Almaty oblysy, Jambyl aýdany, Qarǵaly aýylynda júrgizildi.

Áliia Moldaǵulova Qazaqstanda dúniege kelgen, biraq Uly Otan soǵysynyń aldynda Leningrad qalasynda turyp, oqydy. 1941-1942 jylǵy úreili blokadalyq qysta aman qalǵan.  1942 jyldyń naýryz aiynda Iaroslav oblysyna evakýatsiialanǵan. 1943 jyly ortalyq Áielder snaiperlik mektebin bitirgennen keiin 18 jastaǵy qyz 54-shi jeke atqyshtar brigadasynyń 4-shi batalonynyń (22-shi ásker, 2-shi Baltyq jaǵalaýy maidany) mergeni boldy. Jaýyngerlik is-qimyldar barysynda ol jaýdyń 78 soldaty men ofitserin joidy. Áliia Moldaǵulova 1944 jyly qańtarda Leningrad-Novgorod operatsiiasyn ótkizý kezinde Pskov oblysynyń Kazachiha aýylynda shaiqasta erlikpen qaza tapty.

New layer...