El táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereitoiy qarsańynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly Dala ulaǵattary» atty jańa týyndysy «Egemen Qazaqstan» gazetiniń birneshe sanynda jariialanǵan bolatyn. El taǵdyryn kúlli adamzattyq qundylyqtarmen sabaqtastyra baiandaityn tereń paiymdaýlarǵa qurylǵan týyndy qalyń oqyrman tarapynan jyly qabyldandy. Oǵan poshtaǵa kelip túsip jatqan hattarda jazylǵan pikirler, lebizder, tilekter dálel. Búgin solardyń ishinen birnesheýin nazarlaryńyzǵa usynǵandy jón kórdik.
Parasat paiymdary
Táýelsiz memleketimizdiń negizin qalap, irgeli ideialarynyń naqty jobalarǵa ainalyp, elimizdiń aiaǵynan nyq turýy úshin qyzmet etip kele jatqan Nursultan Nazarbaevtyń jańa týyndysy – el men jerdiń taǵdyryna alańdaǵan, úlken janashyrlyqpen jazylǵan jiyntyq oiynyń jemisi.
Atalǵan eńbektegi áńgime jelisi ótken kúnderdiń jylnamasy, iaǵni adamdardyń ómirbaiany sekildi. Shattanǵan shaǵyń, renjigen sátteriń, úkilegen úmitteriń men asqaq armandaryń – bári ǵumyrnama tarihy.
«Egemen Qazaqstandy» jyl saiyn jazdyryp alyp oqityn turaqty oqyrmany bolǵandyqtan, qyrkúiek aiynan beri jariialanyp jatqan «Uly Dala ulaǵattary» týyndysynyń taǵylymǵa toly taraýlarymen tanyspyn. Árdaiym memlekettiń, Qazaq eliniń, jeriniń taǵdyry týraly tolǵanatyn Prezidentimiz bul eńbeginde egemendigimizdiń 25 jyldyq tarihynyń túiinin jasap, jańa kezeńdegi Qazaqstannyń tarihi, mádeni, saiasi bastaýlaryn ótkenmen sabaqtastyryp, keleshekpen qabystyrady. Dál qazir óte ótkir, ózekti aitylyp jatqan jer jóninde azamattyq ustanymyn bildirip, ana tilimizdiń abyroiyn asqaqtatatyn ataly, bataly oi aitqan tusyn taǵylymdy dep bilemin.
Din týraly aitqany tipti tushymdy. Qazirgidei ózge dinniń soiylyn soǵyp, Siriiaǵa attanyp, qurban bolyp jatqan qazaq jastaryna qarata aitqan: «Óz dinińdi qadir tut, ógei dinge bas urma. Alla – adal niette, júregińdi taza usta. Izgilikti qaiyrymdylyqpen ushtastyr, igilikti elińe jasa. Topshyl bolma, kópshil bol, halqyńdy qadirle, jurtyńnyń salt-dástúrin qurmette. Din – ǵylym, jan dúnie jarasymyn tabiǵatpen úilestir. Ǵylymnyń ǵibratty jolyn tańda, bilimińdi jaqsylyqqa paidalan. Zamannyń bolmysyn ańda, toishyl bolma, oishyl bol» degeni túsingen adamǵa týra joldy tuspaldap emes, soqyrǵa taiaq ustatqandai kórsetip, anyǵyn, aqiqatyn aityp tur.
Ishki saiasattaǵy turaqtylyq pen syrtqy saiasattaǵy tabysymyzdyń bári rasynda da ózgeniń qadir-qasietine syilastyqpen qaraǵannyń, dini nanym-senimine qurmet kórsetýdiń, birlik, yntymaq pen tynyshtyqqa barynsha múddeli bolyp otyrǵanymyzdyń nátijesinde múmkin bolyp otyr. «Uly Dala ulaǵattary» – Elbasymyzdyń «Qazaqstandyq jol» dep atalatyn damý úderisindegi elimizdiń qol jetken jetistigi men qiyndyǵyn úlken parasatpen paiymdap, oǵan óziniń syndarly baǵasyn bergen úlken eńbegi.
Sábit Orazbaev,
Qazaqstannyń halyq artisi,
M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademiialyq drama teatrynyń akteri
Keleshekke qalar qazyna
Táýelsizdik tańy – ejelgi batyrlarymyzdyń, Alashymyzdyń arystarynyń jaýkeshti zamandarda, qantógis shaiqastarda qasyqtai qanyn qiyp, san ǵasyrlar boiy túrli jaýmen arpalysta saqtap qalǵan keń dalasynda búgingi kúnde ómir súrip otyrǵan urpaqtyń mańdaiyna bitken baqyty.
Táýelsiz Qazaqstannyń álem kartasynda shekarasy aiqyndalyp, kók bairaǵy jelbirep, árdaiym bitimgerlikke bastaityn beibit úniniń jarqyn shyǵýyna búginde shirek ǵasyr ýaqyt tolyp otyr. Elimiz osy kezeń barysynda orasan qiyn joldardan ótti. Ekonomikasy men saiasatyn jańadan qurýǵa, bilimi men mádenietin jańǵyrtýǵa, jalpy ómirin qaita qurýyna týra keldi. Bul beibit ómirde bolǵan surapyl shaiqastardai edi.
Táýelsizdik tańynyń atýyn da zor ról atqarǵan elimizdiń tarihi eren tulǵasy – Elbasymyzdyń osy jyldar boiy ustanǵan syndarly saiasatynyń, halqymyzdyń mańdai terin tógip etken qajymas eńbeginiń arqasynda elimiz syn-ótkelderden súrinbei ótip, qazir órkeniet kóshimen ilese damyp, álemdegi aldyńǵy qatardaǵy 30 eldiń qataryna umtylýy – ótken shirek ǵasyrdaǵy tamasha jetistigimiz.
Qazaq eli uly dalamyzdy mekendegen kóshpendi halyqtyń laiyqty urpaǵy bolyp otyr. Elbasymyz teńdessiz «Máńgilik El» ideiasyn tujyrymdaýmen qatar elimizdi «Uly Dala eli» dep ataýdy usyndy. Biyl táýelsizdigimizge shirek ǵasyr tolýy qarsańynda Elbasy óziniń «Uly Dala ulaǵattary» atty eńbegin jaryqqa shyǵardy. Bul aldymen, jas urpaq úshin jazylǵan, sebebi, ár jolynyń máni men tárbiesiniń mańyzy zor. Tarih qoinaýyna shekken shynaiy sapar sekildi, ótkendi zerdelep, búginniń ózekti suraqtaryna jaýap qatýmen qatar túrli tyǵyryqtan shyǵatyn naqty amal-tásilder usynatyn, sonymen qatar, bolashaqqa arnalǵan batyl armandarǵa da qol sozdyratyn tereń oidyń jemisi.
Týyndyda táýelsizdik taǵdyry, el men jer, til men din, qandastarymyzdyń elge oralýy, saiasat tuǵyry sekildi kúrdeli, zamanaýi ózekti taqyryptar qozǵalady. «Otbasy – Otan tiregi» dep Elbasy otbasy máselesin erekshe atap, arnaiy bólim arnaǵany úshin alǵys aitamyn. Eńbektiń, ásirese, el bolashaǵy – jastardyń sanasyn biiktetip, óresin keńeitip, jan-jaqty bilimmen sýsyndatý jolynda aqylshy qural bolatyndyǵy sózsiz.
Tóregeldi Sharmanov,
akademik
Almaty
Tolǵamy keń týyndy
Elbasynyń «Uly Dala ulaǵattary» taqyrybymen gazette jariialanǵan jańa týyndysyn tolyqtai oqyp shyqtym. Úlken áserge bólendim.
«Mine, Táýelsizdigimizge shirek ǵasyr tolǵan torqaly kezeńge keldik. Bul az ýaqyt pa, álde kóp pe? Neden bastadyq, qai jerge jettik? Osynyń bárin tyńǵylyqty tarazylap, baǵasyn berer shaq keldi. Bolǵanǵa baiypty baǵa berý – baiyrǵy ádetimiz», – dep bastaidy Memleket basshysy týyndysynyń alǵysózin.
Shúkir, búginge deiin kórmegen qiyndyǵymyz, aýyrtpalyǵymyz, qiianatymyz az bolmasa da, jańa ǵasyrdyń tabaldyryǵyn attar tusta mańdaiymyzǵa azattyqtyń aq tańyn kórýge jazypty. Mine, sodan beri shirek ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótip, osy bir shýaqty shaqta muqym jurttyń mereiin ósirgen irgeli, izgi, ilkimdi ister jalǵasyn taýyp, barlyǵymyz da tolaiym tabystyń jarqyn jobalaryn tamashalap júrgenimiz zor qýanysh.
«…Osynaý shirek ǵasyr ǵana táýelsizdik jyldarynda nebir oqiǵalardy bastan keshtik. Qily kezeńder men beitanys bógetterdi basyp ótip, óz jolymyzdy tabýǵa umtyldyq. Bul turǵydan kelgende, halqymyzdyń birligi men yntymaǵy aldaǵy kúnge alyp baratyn týymyz, uranymyz ári quralymyz boldy. Biz jalpyulttyq maqsatqa judyryqtai jumylyp, birigip, birlesip umtyldyq. Jańa dáýirdiń bolmys-bitimin ulttyq salt-dástúrlerimizdiń aiasynda zamanaýi syn-tegeýrinderge beiimdedik, memleket bolyp qalyptasýdyń ózindik órnegin taýyp, mektebin qalyptastyrdyq. Qazaqta «Men bitirdim degenshe, el bitirdi deseishi» degen danalyq sóz bar. Osy sózdiń mán-maǵynasyn jańa turpatty memleket ornyqtyrý isinde jalpyulttyq tutastyq, halyqtyq qoldaý, qoǵamdyq turaqtylyq nátijesinde júzege asyrdyq», – dep tolǵanady Elbasy.
Jaratýshy iemizdiń bizge jasaǵan jaqsylyǵy – eshkimge kiriptar bolmaityn, alys-jaqynmen erkin qarym-qatynas jasai alatyn egemen, azat, bostandyq bairaǵyn bekem ustaǵan, berekeli tirshilik qazanyn qainatqan, keleshegi jarqyn, kemel isterge batyl qadam jasai biletin irgeli memleketke ainalyp kelemiz. Tórtkúl dúnie bizdiń izgi isterimizge oń baǵasyn berip, keibir óreli ózgeristerdi ónege etip, ózderiniń tynys-tirshiligine keńinen paidalanyp jatqanyn da bilemiz. Oilanyp kórseńiz, osynyń barlyǵy oraily isterdiń jemisi ekeni daýsyz. Qai kezde de bizdiń halqymyz «birlik túbi – tirlik» ekenin bildi. Aýyzbirshilik, uiymshyldyq, tatýlyq, dostyq sondai jańashyl bastamalarǵa jol ashyp, tuǵyrymyzdyń biik, maqsatymyzdyń aiqyn, keleshegimizdiń jarqyn bolýyna óz septigin tigizedi.
Qysqasha aitqanda, biz tereń oiǵa jeteleitin, tolǵamy keń, talǵamy biik tushymdy dúnieni oqyp, odan kóptegen oilardy túsinip, ózimizdiń táýelsiz elimizdiń týyn kókte jelbirete otyryp, alda talai asqar asýlardy, biik belesterdi baǵyndyra beretinimizge kózimizdi aiqyn jetkize aldyq.
Seiilbek ShAÝHAMANOV,
Qyzylorda oblystyq Ardagerler
keńesiniń tóraǵasy
"Egemen Qazaqstan" gazeti
.jpeg)