2021 jyldyń 10 qańtaryndaǵy Májilis pen máslihattar depýtattaryn sailaý buryn-sońdy bolmaǵan erekshe jaǵdaida ótetini belgili.
Oǵan sebep - búkil álem jurtshylyǵymen qatar Qazaqstan halqyn da alańdatqan koronavirýs pandemiiasy. Máselen, ótken táýlikte ǵana respýblika aýmaǵynda 587 adamda koronavirýs indeti PTR arqyly rastalyp, aýyrǵany belgili boldy. Buǵan qosa, 188 adamnan KVI belgileri bar pnevmoniia anyqtalǵany taǵy bar. Al koronavirýstyń jańa tolqyny qarasha men jeltoqsan aiynda oryn alýy múmkin delingen Densaýlyq saqtaý ministrliginiń boljamyna súiensek, qańtardyń basynda da epidemiologiialyq ahýaldyń jaqsaryp ketetindigine kúmán kóp.
Osyndai jaǵdaida qańtardaǵy saiasi naýqan qalai ótpek? Halyq arasynda koronavirýstyń keńinen taralýyna jol bermeý úshin qandai saqtyq sharalary qolǵa alynbaq? Sailaýshylar virýs juqtyryp almaýy úshin ne isteýi kerek? Mine, osy saýaldarǵa jaýap berýge tyrysyp kórelik.
Birden aitaiyq, saiasi naýqannyń ótýine jaýapty QR Ortalyq sailaý komissiiasy pandemiia jaǵdaiynda sailaý ótkizý úshin saqtyq sharalaryn qarastyryp otyr. Iaǵni, sailaý protsesine qatysýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda QR Densaýlyq saqtaý ministrligimen «Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Májilisiniń jáne máslihattarynyń depýtattyǵyna kandidattardy usyný jáne tirkeý kezeńinde COVID-19 koronavirýstyq infektsiiasynyń taralýynyń aldyn alý jónindegi usynymdar» ázirlep te qoidy.
QR Densaýlyq saqtaý vitse-ministri - Bas memlekettik sanitariialyq dáriger Erlan Qiiasovtyń aitýynsha, sailaý protsesiniń depýtattyqqa kandidattardy usyný jáne tirkeý kezeńinde maska rejimin mindetti túrde saqtap, bir rettik qolǵap kigen jón. Sonymen qatar qoldy zalalsyzdandyrý maqsatynda antiseptikti jii qoldanyp, adamdar arasynda áleýmettik araqashyqtyq saqtaý da mańyzdy. Munan bólek, qol alysyp amandasýdan, tikelei qarym-qatynastyń ózge de formalarynan múmkindiginshe aryla turǵan durys.
«QR Parlamenti Májilisi men máslihattar depýtattyǵyna kandidattardy usyný kezeńinde sezder, konferentsiialar jáne otyrystar ótkizý barysynda bailanyssyz termometr quraldarynyń kómegimen qatysýshylardyń dene qyzýyn ólsheý, sezder, konferentsiialar men otyrystar ótkizýdiń búkil kezeńi ishinde sharaǵa qatysýshylardyń barlyǵynyń maska rejimin saqtaýy usynylady. Sharaǵa qatysýshylardy zalǵa otyrǵyzǵan kezde áleýmettik ara qashyqtyń saqtalýyn qamtamasyz etý qajet. Tiisti qujattardy toltyrý jáne qol qoiý barysynda jeke qalamsap paidalaný kerek. Ǵimarattyń tehnikalyq múmkindigi bolǵan jaǵdaiǵa oryn-jaiǵa kirý jáne shyǵý esikteri jeke-jeke bolýy tiis», - dedi Bas memlekettik sanitariialyq dáriger.
Onyń atap ótýinshe, joǵaryda atalǵan jiyndar ótetin oryn-jaida jasandy ventiliatsiia júiesi bolmaǵan kezde bólme aýasyn turaqty túrde jeldetip otyrýǵa keńes beriledi. Sonymen qatar ǵimaratqa kireberiste jáne ishinde ara qashyqtyq belgileri ornatylyp, búkil oryn-jai zalalsyzdandyratyn jýý quraldarymen únemi tazartylyp otyrýy tiis. Sonymen qatar oryn-jaiǵa kire beriste koronavirýs infektsiiasynyń aldyn alý sharalary týraly aqparattyq materialdar ornalstyrylyp, zalǵa kire beris holda qoldy tazartýǵa arnalǵan antiseptik bar sanitaizerler ornatylýy qajet. Qatysýshylardyń áleýmettik ara qashyqtyq saqtaýyn baqylap júretin jaýapty adamdy belgileý de artyq etpeidi. Sharanyń barlyq qatysýshylaryna PTR testileý ádisimen koronavirýs infektsiiasna arnalǵan zerthanalyq tekserýden aldyn ala ótýge keńes beriledi. Bul rette test sharanyń bastalýyna 72 saǵat ýaqyt qalǵannan keiin ǵana tapsyrylǵany durys. Al zerthanalyq tekserýdiń oń nátijesi bar azamattardy ǵimaratqa kirgizbegen jón. Depýtattyqqa kandidattardy usyný boiynsha sharalardy uiymdastyrý jáne ótkizý kezeńinde azamattardyń densaýlyǵyn qorǵaý men olardyń sanitarlyq-epidemiologiialyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý jaýapkershiligi jiyndy ótkizýshilerge júkteledi.
«Sailaý komissiialaryna jumystaryn uiymdastyrý barysynda mynadai sanitarlyq-epidemiologiialyq sharalardy saqtaý usynylady. Eń aldymen sailaý komissiialary jumysynyń búkil kezeńinde komissiianyń barlyq múshelerin qoldy antiseptikalyq quraldarmen zalalsyzdandyrýdy qamtamasyz etýi tiis. Sailaý komisiialary ǵimarattaryna kireberiste sanitaizerler bolýy jáne turaqty túrde tazalaý jumystary júrgizilýi kerek. Jihazdar men tehnikalyq qural-jabdyqtar bir-birinen keminde 1,5-2 metr ara qashyqtyqta ornalastyrýy tiis. Sailaý qujattarymen jumys isteý barysynda qaýipsizdik sharalary saqtalýy qajet. Sailaý qujattaryn toltyrý jáne olarǵa qol qoiý barysynda jeke qalamsap paidalaný usynylady», - dedi QR Densaýlyq saqtaý-vitse-ministri.
Osy oraida QR Ortalyq sailaý komissiiasynyń tóraǵasy Berik Imashev saiasi partiialar ókilderiniń nazaryn depýtattyqqa kandidattar usyný jónindegi is-sharalardy uiymdastyrý jáne ótkizý kezinde Densaýlyq saqtaý ministrligi ázirlegen usynymdardy múltiksiz saqtaý qajettigin aitady.
«Bul usynymdar der ýaqytynda ázirlendi. Sailaý protsesine qatysýshylardyń densaýlyǵy men ómiriniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý - sailaý naýqanynyń eń mańyzdy aspektileriniń biri. Osyǵan bailanysty saiasi partiialar ókilderiniń nazar aýdarýyn suraimyn. Depýtattyqqa kandidattar usyný jónindegi is-sharalardy uiymdastyrý jáne ótkizý kezeńinde jaýapkershilik sharalaryn uiymdastyrýshylarǵa júkteledi. Sondai-aq aýmaqtyq sailaý komissiialarynyń partiialyq tizimdi tirkeýdi júrgizý kezinde barlyq qajetti densaýlyq saqtaý sharalarynyń qamtamasyz etilýi qajet ekendigine nazar aýdartamyn», - dedi Berik Imashev.
