Foto: QR MAM
Tashkentte Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Ózbekstanǵa memlekettik sapary aiasynda Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatry usynǵan «Han Sultan. Altyn Orda» operasynyń premerasy ótti. Qoiylym Ortalyq Aziia aimaǵynyń mádeni ómirindegi eń jarqyn oqiǵalardyń biri boldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Opera Álisher Naýai atyndaǵy Memlekettik akademiialyq Úlken teatr sahnasynda alǵash ret kórsetildi. Premerany QR Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva tamashalady. Sondai-aq qurmetti qonaqtar retinde Ortalyq Aziia elderi mádeniet ministrlikteriniń basshylary men Ázerbaijannyń Mádeniet ministri shaqyryldy.
Opera – bilik, taǵdyr jáne dástúrli ómir salty men keleshek ózgerister arasyndaǵy tańdaýdy tereń ashyp kórsetetin dramalyq týyndy. Hamit Shańǵalievtiń mýzykasy rejisser Davide Livermoreniń kórkemdik sheshimimen úilese otyryp, kórermendi Altyn Orda dáýirine tolyqtai boilatatyn áserli atmosfera jasaidy. Kórermen Altyn Orda tarihyndaǵy oqiǵalar aiasynda órbitin adamdyq tragediialardy kózben kórip, sol kezeńniń rýhyn tereń sezine alady. Altyn Orda – túrki halyqtarynyń tarihynda erekshe oryn alatyn rýhani muranyń qainar kózi.
Foto: QR MAM
Operany sahnalaý jumysy halyqaralyq ǵylymi yntymaqtastyqtyń úlgisine ainaldy. Jobaǵa Qazaqstan, Resei jáne Túrkiianyń ǵalymdary atsalysty. Altyn Ordany zertteý ortalyǵynyń jetekshisi Ilnýr Mirgaliev, Ystambuldaǵy Marmara ýniversitetiniń professory Ilias Kemaloǵlý jáne tarih ǵylymdarynyń kandidaty Nurlan Atyǵaev. Maraltai Ybyraev jazǵan opera librettosy dramatýrg Almas Núsiptiń pesasy negizinde ázirlengen.
Qoiylym rejisseri Davide Livermore – álemdik opera óneriniń moiyndalǵan sheberi, talai ańyzǵa ainalǵan ánshilermen jáne álemniń jetekshi teatrlarymen jumys istegen tulǵa. Onyń qoiylymdary La Skala, Rim operasy, Týrindegi Teatro Redjio jáne Genýiadaǵy Karlo Feliche teatrlarynda sahnalanǵan. Metrdiń jobaǵa qatysýy operany halyqaralyq deńgeige kóterdi.
Mýzykalyq jetekshi ári qoiýshy dirijeri – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri, Abai atyndaǵy teatrdyń bas dirijeri Nurjan Baibosynov.
Tashkenttegi premera qazaq jáne ózbek mádenieti men tarihynyń tereń úndestigin pash etken shyǵarmashylyq dialogqa ainaldy. Bul sintez eki halyqtyń myzǵymas ortaq tarihi jadyn, rýhani jaqyndyǵyn aishyqtaǵan ózindik «óner kópirin» qalyptastyrdy. Buǵan deiin opera Almaty, Ystambul jáne Qazan qalalarynda sahnalanyp, kórermenniń zor qyzyǵýshylyǵy men ystyq yqylasyna ie bolǵan edi.
