Júieli túrde otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jáne osyndai jaǵdaiǵa túsken azamattarǵa kómek kórsetýdi qarastyratyn joba elimizdiń taǵy da bes óńirinde iske qosylatyn boldy. Osyǵan deiin pilot túrinde iske asyrylǵan joba óz tiimdiligin kórsetken.
Jobanyń tiimdiligi jaiynda QR Prezidenti janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń tóraiymy Lázzat Ramazanova «Zorlyq-zombylyqsyz azamattyq qoǵam» taqyrybynda ótken IX Azamattyq forýmynda málimdedi.
Ulttyq komissiia tóraiymy bul is-sharanyń 25 qarashada atap ótiletin – Zorlyq-zombylyqty joiý jolyndaǵy kúrestiń halyqaralyq kúni men BUU Bas assambleiasynyń bastamasymen uiymdastyrylatyn «Zorlyq-zombylyqsyz 16 kún» kampaniiasymen tuspa-tus ótýiniń ózi máseleniń ózektiligin kórsetetinin atap ótti.
«Qoǵamdaǵy zorlyq-zombylyq deńgeiine áser etetin birneshe faktor bar. Bul eń aldymen, áleýmettik jáne eńbek turaqsyzdyǵy, ómirde óz baǵytyn joǵaltý, otbasylyq qundylyqtardyń tómendeýi. Sondai-aq osy máselede memlekettik organdardyń ózara áreketiniń jetkiliksizdigi, otbasy institýtynyń álsireýi, maskúnemdik, nashaqorlyq jáne taǵy da basqa problemalar máselege birden-bir sebep. Munyń barlyǵyn júieli ári keshendi túrde sheshpeiinshe, otbasyndaǵy zorlyq-zombylyq problemasy sheshimin tappaidy», - dedi Lázzat Ramazanova.
Spiker atap ótkendei, áielder men balalarǵa qatysty kez kelgen qylmystyń jaýapkershiligi elde kúsheitilgen. Dese de, qatań amaldar men jazalaý sharalary máseleni túbegeili joia almaidy.
«Bir qaraǵanda, zorlyq-zombylyqpen kúresýge qajetti barlyq shara bar. 2009 jyly «Turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý týraly» zań qabyldandy. Ýákiletti organdar anyqtalyp, qajetti tetikter bekitilgen. Alaida, otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq jaittarynyń sany artpasa, kemimei otyr. Ásirese, pandemiiaǵa bailanysty oqshaýlaný kezinde mundai jaǵdailar kóbeigen»,- dedi Ulttyq komissiia tóraiymy.
Lázzat Ramazanova atap ótkendei, zorlyq-zombylyq týraly jaittarǵa birinshi bolyp azamattyq sektor emes, ýákiletti memlekettik orandar der kezinde áreket jasaýy kerek.
«Zorlyq-zombylyq jaittary týraly jábir kórgen azamattar qoǵam belsendilerine habarlasyp, ol jaiynda qoǵam belsendilerinen estip jatamyz. Alaida, mundai jaǵdailarǵa ortalyq ýákiletti organdar men jergilikti atqarýshy organdar birinshi kezekte áreket jasaýy kerek. Zańnamalyq deńgeide tiisti fýnktsiialary bekitilgen, Bilim ministrligi janyndaǵy Balalar quqyǵyn qorǵaý jónindegi komitettiń, Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrliginiń Otbasy jáne jastar isteri jónindegi komitetiniń aitqanyn nege estimeimiz? Úkimettik emes sektor, ministrlik pen ákimdikter birlesip jumys jasaýy tiis», - dep atap ótti Lázzat Ramazanova.
2017 jyly Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia, memlekettik jáne halyqaralyq institýttarmen birlesip «Otbasyndaǵy zorlyq-zombylyqsyz Qazaqstan» jobasyn usynǵan bolatyn. Bul joba pilottyq túrde eldiń ońtústik óńirlerinde iske asyrylǵan.
Nátijesinde toǵyz myńnan asa azamatqa quqyqtyq jáne áleýmettik máselelerdi sheshýde kómek usynylǵan. Joba aiasynda Otbasy, balalar men jastar isi jónindegi basqarmalar qurylǵan. Qiyn jaǵdaiǵa túsken otbasylar men zorlyq-zombylyq tálkegin tartqandarǵa tegin qyzmet kórsetetin áleýmettik-pihologiialyq qyzmetter ashylǵan. Áleýmettik túiitkilderdiń aldyn alý baǵytynda is-sharalar ótkizilgen.
Onymen qosa, Shymkent qalasynda meditsinalyq-psihologiialyq ortalyq qurylǵan. Bul ortalyqta uryp-soǵyp otbasynyń berekesin qashyrǵan jáne ishimidikke táýeldi adamdardy psihologiialyq ádispen túzeitin arnaiy baǵdarlama iske qosylǵan.
Lázzat Ramazanovanyń aitýynsha, joba óz tiimdiligin kórsetken, sondyqtan qazir bul joba qoǵamǵa asa qajet. Qazaqstannyń 2030 jylǵa deiingi otbasylyq jáne genderlik saiasatynyń tujyrymdamasynda kózdelgen is-sharalardyń ekinshi kezeńine sai, jobany elimizdiń bes óńirinde engizý qarastyrylǵan. Atap aitsaq, Nur-Sultan jáne Shymkent qalalary, sondai-aq Almaty oblysy, Mańǵystaý jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda.
«Jobany iske asyrý jumysy jalǵasa bermek. Bul rette azamattyq qoǵam, úkimettik emes sektordyń tarapynan qoldaý bolatynyna senimdimiz. Tek birlesken is arqyly ǵana zorlyq-zombylyqty toqtatyp, otbasynyń birligi men berekesin saqtap qala alamyz»,- dep sózin túiindedi Ulttyq komissiia tóraiymy.
