Foto:olympic.kz
Dziýdodan altyn medal alyp, kók bairaqty Parij tórinde jelbiretken Eldos Smetovtyń jeńisine jurt bolyp qýanyp, jomart jandar 100 jylqy syilap jatsa, Ábiba Ábýjaqynovanyń jeńilisine ózi súringendei qapalandy. Kúmis, qola medal alyp jatqan sportshylar da eldiń nazarynan tys qalyp jatqan joq.
Taǵy da oqyńyz: ǴUSMAN QYRǴYZBAEV OLIMPIADANYŃ QOLA JÚLDESIN JEŃIP ALDY
Alaida qazirgi ýaqytta sportshylardyń Olimpiadadaǵy jetistikteri emes, eldegi qordalanǵan problemalardy sheshýge basa nazar aýdarý kerek dep esepteitinder de bar.
"Medalǵa aldanatyn deńgeiden ósken kezde, biz el retinde ósemiz"
Bloger Nazym Qanqoja sporttaǵy 2-3 jetistikke emes, qoǵamnyń jalpy densaýlyǵyna qarap, jaǵdaiǵa ádil baǵa berý kerek dep esepteidi. Balalardyń densaýlyǵy, halyqtyń jas uzaqtyǵy, ekologiialyq problemalar men aýyl turǵyndaryna sporttyń qoljetimdiligine nazar aýdarǵan bloger bul týraly zertteý men statistikalyq málimet joq ekenin aityp qynjyldy.
"Sáikesinshe problema da, onyń sheshimi de joq", - deidi Nazym Qanqoja áleýmettik jelidegi jazbasynda.
Ol damyǵan elderge popýlizm kerek emes, al bizde maqtaný, jarysý jáne toilaý úshin qajet dep sanaitynyn aitady. Blogerdiń sózinshe Olimpiadada jeńý - jeke sportshynyń jeńisi.
"Sportshynyń jyldar boiy jattyqqan eńbegin iemdenip, erteń sportqa jaýapty ministrlikter "Bizde bári tamasha" dep esep jasaý úshin... Damyǵan elder - halqynyń ekologiialyq taza elde ómir súrip, taǵam qaýipsizdigi úshin jaýap berip, kez-kelgen qoǵamdyq jerde sportpen ainalysý, júgirý, velosiped tebý úshin jaǵdai jasaidy. Adam úshin jaǵdai jasaidy. Biz tipti qandai aýa jutyp jatqanymyzdy bilmeimiz, biraq Olimpiadaǵa kim barý, barmaý kerektigine talasyp, sportshyǵa qoǵam bolyp psihologiialyq qysym jasaimyz.
Olimpiada jaily. Jankúiermiz. Jeńimpaz bolǵan sportshylar úshin qýanyshtymyn. Eńbekteri aqtaldy. Ońai emes. Ásirese ata-anasy úshin. Biraq, qazaq halqynyń jeńisi, anaý-mynaý degen pafosty qoiaiyqshy. Bizdiń jeńisimiz - adam ómirine qaýipsiz el qurý, densaýlyǵy men bilim júiesi sapaly, quqyq qorǵaý organdary men órt sóndirý qyzmeti joǵary deńgeide uiymdastyrylǵan, jemqorlyqty jeńgen elge ainalǵansha bizge qýaný erte. Gramota men medalǵa aldanatyn deńgeiden ósken kezde, biz el retinde, qoǵam retinde ósemiz. Japondyqtarǵa qarańyzdarshy. Jeńip tursa da birqalypty. Qai damyǵan eldiń sportshysyn qarasańyz da sol", - deidi Nazym Qanqoja.
"Halqyń Eýropaǵa aýyp, qulpynai terip, jan baǵa tursyn..."
Jazýshy Lira Qonys Abaidyń qara sózin mysalǵa keltirip, Olimpiadany kezekti shoýǵa balady. Ol da memlekette túrli problemalar bar ekenin aityp ótti.
"Abaidyń 26-qara sózi
Bizdiń qazaqtyń qosqan aty aldynda kelse, túsirgen balýany jyqsa, salǵan qusy alsa, qosqan iti ózgeden ozyp baryp ustasa, esi shyǵyp bir qýanady. Bilmeimin, sodan artyq qýanyshy bar ma eken? Ái, joq ta shyǵar! Osy qýanysh bári de qazaq qaryndastyń ortasynda bir haiýannyń óneriniń artylǵanyna ia bir bóten adamnyń jyqqanyna maqtanarlyq ne orny bar?
Júirik at - keide ol elde, keide bul elde bolatuǵyn nárse, qyran qus ta, júirik it te - keide onyń qolyna, keide munyń qolyna túsetuǵyn nárse. Kúshti jigit te únemi bir elden shyǵa ma? Keide ana elden, keide myna elden shyǵady. Munyń bárin adam óz ónerimenen jasaǵan joq. Bir ozǵan, bir jyqqan únemi ozyp, únemi jyǵyp júrmeidi. Sonyń bárin de bile tura, jerge kirgendei bolyp ia bir aramdyǵy, jamandyǵy shyqqandai nesine uialyp, qorlanady eken?"
Keshegi tasqynnan zorǵa aman qalǵan jurttyń baspanasy aldaǵy bir jyldarda salynar, mektepter úsh aýysymmen, bir synypta 45 baladan oqi bersin, halqyń eýropaǵa aýyp, qulpynai terip jan baǵa tursyn, al, biz birinshi kezekte myna Olimpiada degen kezekti shoýdy jaqsylap toilap alaiyq!" -dep jazady Lira Qonys.
"Eger ol sondai mańyzdy shara bolmasa halyq ózi retteidi, aqymaq emes"
Alaida Parij Olimpiadasynan aqparat taratyp júrgen otandyq sport kommentatory, jýrnalist Aslan Qajenovtyń ULT.KZ tilshisine bergen suhbatynda ol Olimpiadadaǵy jeńisterdiń mańyzdylyǵyn túsindirdi.
"Men qazir Olimpiada oiyndarynyń ortasynda júrmin ǵoi. Mundaǵy jetistikter, jeńister bir ǵana adamnyń jetisigi, jeńisi, sonyń jasaǵan eńbeginiń jemisi, qýanyshy dep qaraý qate dep oilaimyn. Óitkeni munda 205 memlekettiń 10 myńǵa jýyq álemniń eń úzdik atletteri keldi. Olimpiadanyń ereksheligi sol - ár sportshy óz eliniń atynan shyǵady. Búkil álemniń nazary qazir osy Parijdegi Olimpiadada. Bul tórt jylda bir keletin sporttyq mereke. Mysaly keshegi Eldostyń jeńisi Qazaqstan Dziýdo Federatsiiasynyń jeńisi, sol jaqtaǵy mamandardyń jeńisi, bul ministrliktiń, Ulttyq Olimpiada komitetiniń jeńisi. Otandyq sporttyń basy-qasyndaǵy mamandar eldegi sportty damytýǵa jumys jasaidy. Sol jumystyń nátijesi osy Olimpiadalarda, Álem chempionattarynda, Aziia chempionattarynda kórinedi.
Ózderińiz kórdińizder, Eldostyń jeńisinen el qalai serpildi, qýandy. Eger ol sondai mańyzdy bolmasa, halyq ózi retteidi ǵoi, aqymaq emes. Ondai mańyzy bolmasa eshkim elemeitin de edi. Kerisinshe, elimizdi biriktirdi, emotsiia syilady, búkil álemniń nazary Eldosta boldy. Eldos bizdiń qazaqtyń balasy, bizdiń eldiń ókili. Endi oǵan úlken kelisimsharttar túsedi, Halyqaralyq Dziýdo Federatsiiasy tarapynan úlken qyzmetterge usynylýy múmkin. Eldos óziniń ómirlik jolymen úlken tulǵaǵa ainaldy", - dedi Aslan Qajenov.
Jýrnalistiń aitýynsha bir ǵana jarys bútkil eldegi sporttyń qalai júiege qoiylǵanyn kórsetip beredi jáne endigi baǵyt-baǵdaryn aiqyndai alady.
"Bul jerde eshkimdi aldai almaisyń, para berip, tanys-tamyryńdy sala almaisyń. Naǵyz myqty ǵana jeńedi. Jáne ár el osy jarys arqyly alǵa josparlaryn aiqyndaidy. Biliktiligin kóredi, problemalaryn eskeredi. Jáne basqa eldiń júiesin kórip salystyryp, bizde ne istelýi kerek, ne durys bolmai jatyr, qai jerin túzetýimiz tiis degen siiaqty josparlar quryp, kelesi tórt jyldyqqa daiyndalady. Munyń bári júie. Sport osy júiege súienip, damidy", - deidi Aslan Qajenov.
Sondai-aq jýrnalist qazirgi ýaqytta elimizdiń barlyq sport salasynyń mamandary Olimpiadada júrgenin, olar elimizdiń sportyn qalai damytýymyz kerek ekenin talqylap jatqanyn aitty. Onyń ishinde legionerler máselesi, shetelden keńesshilerdi tartý máselesi siiaqty ózekti suraqtardy talqylap jatyr.
"Biz siiaqty jas, kezeń-kezeńmen qalyptasyp kele jatqan ultqa qajet jeńis"
Sport jýrnalisi Rýslan Medelbek Qazaqstan halqynyń ulttyq bolmysyn ózge eldermen salystyrýǵa bolmaidy dep esepteidi. Onyń pikirinshe sport ultty uiystyryp, birligin nyǵaitady. Sport tilshisi qazaqstandyq sportshylar aldymen eldiń namysyn qorǵaý úshin Olimpiadaǵa qatysatynyn jetkizdi.
"Eldos Smetovtiń Parijde chempion bolǵan sátin zaldan kórdim. Bul bir sportshyǵa da, tutas elge de kerek altyn boldy. Tokio olimpiadasynda segiz qola medal bolyp qalǵan soń ba Qazaqstan bul altyndy segiz jyl kútti. Al Smetovtiń ózi bul altyndy úshinshi múmkindiginen keiin enshilep otyr... Mundai altyn ultqa, elge kerek. Biz siiaqty jas, kezeń-kezeńmen qalyptasyp kele jatqan ultqa qajet jeńis. Batysta sportshynyń jeńisi aldymen jeke adamnyń jetistigi dep qarastyrylady ǵoi. Qazaqstannyń mentaliteti men ulttyq bolmysy bólek. «Qýanyshty bólisseń kóbeiedi» degen ult úshin Olimpiadadaǵy árbir altyn qundy. Jeńiske qýaný, jeńiliske muńaiý, synaýdyń esh ábestigi joq.
Eldos aldymen el úmitin, ata-anamnyń úmitin aqtasam dep kelgenin ár sózinen uǵasyń. Ókinishtisi, taǵy bir dziýdoshy Ábiba Ábýjaqynova júldege sál jetpei jeńilip qalǵany... Jeńilgen soń aǵyl-tegil jylap júrdi. Qaisarlyqtyń kóz jasy... Sebebi ol tennisshilerdei bai emes. Qarapaiym otbasynan shyǵyp, bir shaǵyn otbasynyń, sol shaǵyn otbasylardan quralatyn Qazaq degen eldiń úmitin aqtai almaǵanyna jylady. «Aiaǵyńdy jaraqattap aldyń ba?» degen jýrnalistiń suraǵynda «jaraqatym aýyrsa da kúreser edim, qarsylasym óte yńǵaisyz kúresedi» dedi. Aiaqtyń bes minýt solqyldaǵanyna shydap berem degen balýanǵa talai adam «saǵan rizamyz» dep jazyp jatty. Eshkim Ábibany jeńildiń dep sókken joq. Sebebi ol kók týǵa, ultqa degen jankeshtiligin kúresimen, isimen kórsetip berdi. Osyndai sátter ultty, qoǵamdy biriktire bergei", - dep jazdy Rýslan Medelbek Instagram paraqshasynda.
Aita keteiik, Frantsiia astanasy Parijde ótip jatqan jazǵy Olimpiada oiyndary shildeniń 26-y men tamyzdyń 11-i aralyǵynda ótedi. Oǵan Qazaqstannan 80 sportshy qatysýda. Qazirgi ýaqytta Ulttyq quramanyń qorjynynda bir altyn, eki qola medal bar.
Taǵy oqyńyz: PARIJ – 2024: EL SPORTShYLARYNYŃ 29 ShILDEDEGI JARYS KESTESI
