Elimizdiń basqa oblystarymen salystyrǵanda Shyǵys Qazaqstanda memlekettik qyzmet kórsetý deńgeii joǵary. Sybailas jemqorlyqpen kúres jumystarynyń nátijesi de kóńil kónshiterlik. Memlekettik qyzmet isteri ministrliginiń sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl ulttyq biýrosy tóraǵasynyń orynbasary Alik Shpekbaev oblys aktivimen ótken kezdesýde osylai dedi. Alqaly jiynǵa aimaq basshysy Danial AHMETOV qatysty.
– Prezidentimizdiń «100 naqty qadam» Ult josparynda qoiǵan tapsyrmasyna sáikes, 2015-2025 jyldarǵa arnalǵan sybailas jemqorlyqqa qarsy Strategiianyń iske asyrylý barysyn túsindirý maqsatynda uiymdastyrylǵan mańyzdy jiynǵa sonymen qatar, memlekettik organdardyń basshylary, depýtattar, ǵalymdar, biznes jáne qoǵamdyq uiymdar, kásipodaq, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysyp otyr, – dep jiyndy ashqan oblys ákimi Danial AHMETOV baiandama jasaý úshin sóz kezegin Astanadan kelgen qurmetti qonaqqa usyndy.
Búgingi kúni óńirde sybailas jemqorlyqqa qarsy strategiiany júzege asyrýdyń 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan aimaqtyq jospary qabyldanyp, tiimdi iske asyrylýda. Ár toqsan saiyn sybailas jemqorlyqpen kúres komissiiasynyń otyrystary ótkizilip, onda qundy qujatta kórsetilgen sharalardyń oryndalýy qaralady. Sondai-aq, elimizde birinshi bolyp Abai aýdany mene Kýrchatov qalasy «Sybailas jemqorlyqsyz aimaq» dep jariialandy. Endigi maqsat – muqym oblysty osyndai mártebege jetkizý. Ol úshin barlyq múmkindikter bar. Aimaqta atqarylyp jatqan jumystar da bul sózimizge dálel.
Ulttyq biýro tóraǵasynyń orynbasary Alik Shpekbaev usynǵan derekterge kóz júgirtsek, oblysta jemqorlyqqa qarsy qyzmet jumystary óziniń nátijesin bere bastaǵanyn ańǵaramyz. Máselen, byltyrǵy alty aida óńirimizde 97 jemqorlyq qylmysy tirkelse, biyl bul kórsetkish 82-ni qurap otyr. Onyń ishinde ásirese, «barmaq basty, kóz qysty» áreketterge negizinen qurylys, bilim, densaýlyq saqtaý sekildi salalardyń ókilderi barady eken. Naqty sanmen sóilesek, 2015 jyly jemqorlyq qylmystar boiynsha oblystyq qurylymdar arasynan qurylys basqarmasy kósh bastasa, bilim, jer qatynastary, aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý basqarmalary da bir-birinen qalyspaǵan. Biylǵy alty aidyń nátijesinde de dál osy basqarmalar «úzdik bestikti» basqalarymen esh bólispei keledi. Al qalalar men aýdandar arasynda Óskemenniń orny bólek. Jemqorlyq qylmystardyń sany jóninen oblys ortalyǵy eki jyl qatarynan alda keledi.
Sondai-aq, kezdesý barysynda Astanadan kelgen laýazym iesi jiynǵa qatysýshylar nazaryna taǵy bir mańyzdy málimetti usyndy. Sózdiń shyny kerek, qarapaiym halyqtyń uǵymynda jemqorlyq pen paraqorlyqqa negizinen ákimdiktiń qyzmetkerleri nemese sheneýnikter barady degen túsinik qalyptasqan. Alaida, bul - durys túsinik emes. Quzyrly vedomstvo ókili keltirgen naqty sandarǵa súiensek, ótken jyly ákimdik qyzmetkerlerimen jasalǵan jemqorlyq qylmystar úlesi 32 paiyzdy qurasa, qalǵan 68 paiyzy basqa salalardy enshisinde qalyp otyr.
Buǵan qosa, ótken jyly eki oblystyq, bir aýdandyq deńgeidegi basshy qylmystyq jaýapkershilikke tartylsa, aǵymdaǵy alty aida eki oblystyq, eki qalalyq, úsh aýdandyq, eki aýyldyq deńgeidegi memlekettik qyzmette istep júrgen jetekshi isti boldy. Aitalyq, keiingi eki jylda oblystyq tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasynyń burynǵy basshysy Dáýren Tileýbaev, densaýlyq saqtaý basqarmasynyń burynǵy basshysy Vadim Ovsiannikov, oblystyq mamandandyrylǵan kúzet qyzmeti basqarmasynyń burynǵy bastyǵy Asqar Muqashev syndy birqatar laýazymdy tulǵalar para alý ústinde qolǵa túsip, qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan. Olardyń aldy abaqtyda jazalaryn ótep jatsa, keibirine qatysty sotqa deiingi tergeý amaldary áli júrgizilýde.
– Sybailas jemqorlyqqa qarsy strategiia sizderdiń oblysta óz deńgeiinde oryndalyp jatyr. Sol sekildi memlekettik qyzmet kórsetý kórsetkishteri de qýantady. Buǵan tiisti oryndar júrgizgen ártúrli áleýmettik saýalnamalar men zertteýlerdiń nátijeleri dálel. Aitalyq, Aqtóbe men Qaraǵandy oblystaryna qaraǵanda Shyǵys Qazaqstanda memlekettik qyzmet kórsetý deńgeii áldeqaida joǵary. Byltyr sizderdiń oblysta barlyǵy 6 576 myńnan astam memqyzmet kórsetilse, biylǵy jartyjyldyqta ǵana 3 386 myńnan artyq atalǵan qyzmet túri oryndalǵan. Bul rette aita ketý kerek, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary jaqsy jumys istep otyr, – dep atap ótken Alik Shpekbaev bul baǵyttaǵy jumystardy ary qarai da osy qarqynmen jalǵastyra berý qajettigin eskertti.
Qoǵamnyń aiyqpas dertine ainalǵan, memlekettiń ósip-órkendeýine kedergi keltirip otyrǵan sybailas jemqorlyqpen kúrestiń túrleri týraly sóz qozǵap, álemdik tájiribeni mysalǵa keltirgen sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl ulttyq biýrosy tóraǵasynyń orynbasary memlekettik qyzmetker úshin para bylai tursyn, kádimgi syilyq alý da zańmen jazalanatynyn eske saldy. Onyń aitýynsha, memlekettik qyzmet týraly qoldanystaǵy zańǵa sáikes resmi kezdesýler men jiyndardan bólek jerde syilyq alýǵa qatań tyiym salynǵan. Ol syilyqtyń quny 2 AEK-ke deiin bolsa, alǵan memlekettik qyzmetkerge ákimshilik nemese tártiptik jaza qoldanylady. Al baǵasy odan asyp ketetin bolsa qylmystyq jaýapkershilikke tartylady. Eger syilyqty alyp qoiǵan jaǵdaida jeti kúnniń ishinde ony Qarjy ministrliginiń memlekettik múlik jáne jekeshelendirý komitetiniń memlekettik qoryna nemese jergilikti atqarýshy organǵa ótkizýi kerek.
– Elimizdiń jemqorlyqqa qarsy saiasaty aldyn alý, túsindirý jáne jazalaý sharalaryn úilestirý negizinde júrgizilýde. Iaǵni, alǵashqysy zańsyzdyqtyń aldyn alý, eskertý baǵytynda bolsa, ekinshisi oqytý, tárbieleý sharalaryna qurylǵan. Al jazalaý ol endi túsinikti. Buǵan qosa, jemqorlyqpen kúrestiń keshendi tásilderin júzege asyrý, jalpyǵa ortaq deklaratsiiany kezeń-kezeńmen engizý jáne basqa da tiisti qadamdar osy baǵyttaǵy qylmystardy azaitýǵa úlken septigin tigizetini anyq, – dedi Alik Shpekbaev.
Jiynda sybailas jemqorlyqqa shatylyp, temir torǵa qamalǵan joǵary laýazymdy tulǵalardan bastap, aýdandyq deńgeidegi qarapaiym memlekettik qyzmetkerge deiin qamtylǵan derekti film kórsetildi. Qai basshy qanshalyqty somada para aldy nemese biýdjet qarajatyn jymqyrdy, sol qylmystary úshin neshe jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy, qansha dúnie-múlki tárkilendi, bári, bári táptishtep baiandalǵan filmdegi keibir keiipkerlerdiń bostandyqta júrgen burynǵy áriptesterine ózderi jibergen qatelikterge barmaýdy eskertken sózderi, ókinishteri kópshiliktiń kóńiline oi salǵany anyq.
Serik Ábilhan,
