ەلٸمٸزدٸڭ باسقا وبلىستارىمەن سالىستىرعاندا شىعىس قازاقستاندا مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ دەڭگەيٸ جوعارى. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸ دە كٶڭٸل كٶنشٸتەرلٸك. مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ مينيسترلٸگٸنٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اليك شپەكباەۆ وبلىس اكتيۆٸمەن ٶتكەن كەزدەسۋدە وسىلاي دەدٸ. القالى جيىنعا ايماق باسشىسى دانيال احمەتوۆ قاتىستى.
– پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا قويعان تاپسىرماسىنا سەيكەس, 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييانىڭ ٸسكە اسىرىلۋ بارىسىن تٷسٸندٸرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان ماڭىزدى جيىنعا سونىمەن قاتار, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارى, دەپۋتاتتار, عالىمدار, بيزنەس جەنە قوعامدىق ۇيىمدار, كەسٸپوداق, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسىپ وتىر, – دەپ جيىندى اشقان وبلىس ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ بايانداما جاساۋ ٷشٸن سٶز كەزەگٸن استانادان كەلگەن قۇرمەتتٸ قوناققا ۇسىندى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ ٶڭٸردە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييانى جٷزەگە اسىرۋدىڭ 2015-2017 جىلدارعا ارنالعان ايماقتىق جوسپارى قابىلدانىپ, تيٸمدٸ ٸسكە اسىرىلۋدا. ەر توقسان سايىن سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس كوميسسيياسىنىڭ وتىرىستارى ٶتكٸزٸلٸپ, وندا قۇندى قۇجاتتا كٶرسەتٸلگەن شارالاردىڭ ورىندالۋى قارالادى. سونداي-اق, ەلٸمٸزدە بٸرٸنشٸ بولىپ اباي اۋدانى مەنە كۋرچاتوۆ قالاسى «سىبايلاس جەمقورلىقسىز ايماق» دەپ جارييالاندى. ەندٸگٸ ماقسات – مۇقىم وبلىستى وسىنداي مەرتەبەگە جەتكٸزۋ. ول ٷشٸن بارلىق مٷمكٸندٸكتەر بار. ايماقتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار دا بۇل سٶزٸمٸزگە دەلەل.
ۇلتتىق بيۋرو تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اليك شپەكباەۆ ۇسىنعان دەرەكتەرگە كٶز جٷگٸرتسەك, وبلىستا جەمقورلىققا قارسى قىزمەت جۇمىستارى ٶزٸنٸڭ نەتيجەسٸن بەرە باستاعانىن اڭعارامىز. مەسەلەن, بىلتىرعى التى ايدا ٶڭٸرٸمٸزدە 97 جەمقورلىق قىلمىسى تٸركەلسە, بيىل بۇل كٶرسەتكٸش 82-نٸ قۇراپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە ەسٸرەسە, «بارماق باستى, كٶز قىستى» ەرەكەتتەرگە نەگٸزٸنەن قۇرىلىس, بٸلٸم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكٸلدٸ سالالاردىڭ ٶكٸلدەرٸ بارادى ەكەن. ناقتى سانمەن سٶيلەسەك, 2015 جىلى جەمقورلىق قىلمىستار بويىنشا وبلىستىق قۇرىلىمدار اراسىنان قۇرىلىس باسقارماسى كٶش باستاسا, بٸلٸم, جەر قاتىناستارى, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى دا بٸر-بٸرٸنەن قالىسپاعان. بيىلعى التى ايدىڭ نەتيجەسٸندە دە دەل وسى باسقارمالار «ٷزدٸك بەستٸكتٸ» باسقالارىمەن ەش بٶلٸسپەي كەلەدٸ. ال قالالار مەن اۋداندار اراسىندا ٶسكەمەننٸڭ ورنى بٶلەك. جەمقورلىق قىلمىستاردىڭ سانى جٶنٸنەن وبلىس ورتالىعى ەكٸ جىل قاتارىنان الدا كەلەدٸ.
سونداي-اق, كەزدەسۋ بارىسىندا استانادان كەلگەن لاۋازىم يەسٸ جيىنعا قاتىسۋشىلار نازارىنا تاعى بٸر ماڭىزدى مەلٸمەتتٸ ۇسىندى. سٶزدٸڭ شىنى كەرەك, قاراپايىم حالىقتىڭ ۇعىمىندا جەمقورلىق پەن پاراقورلىققا نەگٸزٸنەن ەكٸمدٸكتٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ نەمەسە شەنەۋنٸكتەر بارادى دەگەن تٷسٸنٸك قالىپتاسقان. الايدا, بۇل - دۇرىس تٷسٸنٸك ەمەس. قۇزىرلى ۆەدومستۆو ٶكٸلٸ كەلتٸرگەن ناقتى ساندارعا سٷيەنسەك, ٶتكەن جىلى ەكٸمدٸك قىزمەتكەرلەرٸمەن جاسالعان جەمقورلىق قىلمىستار ٷلەسٸ 32 پايىزدى قۇراسا, قالعان 68 پايىزى باسقا سالالاردى ەنشٸسٸندە قالىپ وتىر.
بۇعان قوسا, ٶتكەن جىلى ەكٸ وبلىستىق, بٸر اۋداندىق دەڭگەيدەگٸ باسشى قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلسا, اعىمداعى التى ايدا ەكٸ وبلىستىق, ەكٸ قالالىق, ٷش اۋداندىق, ەكٸ اۋىلدىق دەڭگەيدەگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٸستەپ جٷرگەن جەتەكشٸ ٸستٸ بولدى. ايتالىق, كەيٸنگٸ ەكٸ جىلدا وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جەنە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى دەۋرەن تٸلەۋباەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى ۆاديم وۆسياننيكوۆ, وبلىستىق مامانداندىرىلعان كٷزەت قىزمەتٸ باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باستىعى اسقار مۇقاشەۆ سىندى بٸرقاتار لاۋازىمدى تۇلعالار پارا الۋ ٷستٸندە قولعا تٷسٸپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. ولاردىڭ الدى اباقتىدا جازالارىن ٶتەپ جاتسا, كەيبٸرٸنە قاتىستى سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ امالدارى ەلٸ جٷرگٸزٸلۋدە.
– سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييا سٸزدەردٸڭ وبلىستا ٶز دەڭگەيٸندە ورىندالىپ جاتىر. سول سەكٸلدٸ مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ دە قۋانتادى. بۇعان تيٸستٸ ورىندار جٷرگٸزگەن ەرتٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك ساۋالنامالار مەن زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەلەرٸ دەلەل. ايتالىق, اقتٶبە مەن قاراعاندى وبلىستارىنا قاراعاندا شىعىس قازاقستاندا مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ دەڭگەيٸ ەلدەقايدا جوعارى. بىلتىر سٸزدەردٸڭ وبلىستا بارلىعى 6 576 مىڭنان استام مەمقىزمەت كٶرسەتٸلسە, بيىلعى جارتىجىلدىقتا عانا 3 386 مىڭنان ارتىق اتالعان قىزمەت تٷرٸ ورىندالعان. بۇل رەتتە ايتا كەتۋ كەرەك, حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارى جاقسى جۇمىس ٸستەپ وتىر, – دەپ اتاپ ٶتكەن اليك شپەكباەۆ بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى ارى قاراي دا وسى قارقىنمەن جالعاستىرا بەرۋ قاجەتتٸگٸن ەسكەرتتٸ.
قوعامنىڭ ايىقپاس دەرتٸنە اينالعان, مەملەكەتتٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىرعان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەستٸڭ تٷرلەرٸ تۋرالى سٶز قوزعاپ, ەلەمدٸك تەجٸريبەنٸ مىسالعا كەلتٸرگەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر ٷشٸن پارا بىلاي تۇرسىن, كەدٸمگٸ سىيلىق الۋ دا زاڭمەن جازالاناتىنىن ەسكە سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك قىزمەت تۋرالى قولدانىستاعى زاڭعا سەيكەس رەسمي كەزدەسۋلەر مەن جيىنداردان بٶلەك جەردە سىيلىق الۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنعان. ول سىيلىقتىڭ قۇنى 2 اەك-كە دەيٸن بولسا, العان مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرگە ەكٸمشٸلٸك نەمەسە تەرتٸپتٸك جازا قولدانىلادى. ال باعاسى ودان اسىپ كەتەتٸن بولسا قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى. ەگەر سىيلىقتى الىپ قويعان جاعدايدا جەتٸ كٷننٸڭ ٸشٸندە ونى قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك مٷلٸك جەنە جەكەشەلەندٸرۋ كوميتەتٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قورىنا نەمەسە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانعا ٶتكٸزۋٸ كەرەك.
– ەلٸمٸزدٸڭ جەمقورلىققا قارسى ساياساتى الدىن الۋ, تٷسٸندٸرۋ جەنە جازالاۋ شارالارىن ٷيلەستٸرۋ نەگٸزٸندە جٷرگٸزٸلۋدە. ياعني, العاشقىسى زاڭسىزدىقتىڭ الدىن الۋ, ەسكەرتۋ باعىتىندا بولسا, ەكٸنشٸسٸ وقىتۋ, تەربيەلەۋ شارالارىنا قۇرىلعان. ال جازالاۋ ول ەندٸ تٷسٸنٸكتٸ. بۇعان قوسا, جەمقورلىقپەن كٷرەستٸڭ كەشەندٸ تەسٸلدەرٸن جٷزەگە اسىرۋ, جالپىعا ورتاق دەكلاراتسييانى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگٸزۋ جەنە باسقا دا تيٸستٸ قادامدار وسى باعىتتاعى قىلمىستاردى ازايتۋعا ٷلكەن سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸنٸ انىق, – دەدٸ اليك شپەكباەۆ.
جيىندا سىبايلاس جەمقورلىققا شاتىلىپ, تەمٸر تورعا قامالعان جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالاردان باستاپ, اۋداندىق دەڭگەيدەگٸ قاراپايىم مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرگە دەيٸن قامتىلعان دەرەكتٸ فيلم كٶرسەتٸلدٸ. قاي باسشى قانشالىقتى سومادا پارا الدى نەمەسە بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىردى, سول قىلمىستارى ٷشٸن نەشە جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى, قانشا دٷنيە-مٷلكٸ تەركٸلەندٸ, بەرٸ, بەرٸ تەپتٸشتەپ باياندالعان فيلمدەگٸ كەيبٸر كەيٸپكەرلەردٸڭ بوستاندىقتا جٷرگەن بۇرىنعى ەرٸپتەستەرٸنە ٶزدەرٸ جٸبەرگەن قاتەلٸكتەرگە بارماۋدى ەسكەرتكەن سٶزدەرٸ, ٶكٸنٸشتەرٸ كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶڭٸلٸنە وي سالعانى انىق.
سەرٸك ەبٸلحان,
