Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlin koronavirýs indetine shaldyqqan meditsina qyzmetkerlerine, sondai-aq osy pandemiiadan qaitys bolǵan dárigerlerdiń otbasylaryna tólenetin tólemder ómirlik mańyzy bar másele ekenine erekshe nazar aýdardy. Búgin atalmysh másele «Nur Otan» partiiasynyń Májilistegi fraktsiiasynyń keńeitilgen otyrysynda kóterildi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Májilistegi «Nur Otan» partiiasy fraktsiiasynyń keńeitilgen otyrysynda fraktsiia músheleri Densaýlyq saqtaý ministri Aleksei Tsoidyń koronavirýs infektsiiasynan zardap shekken jáne qaitys bolǵan meditsina qyzmetkerlerine járdemaqy men ótemaqyny tóleý týraly esebin tyńdady.
Atalǵan máseleniń mańyzdylyǵyn atap ótken Májilis Spikeri, «Nur Otan» partiiasy parlamenttik fraktsiiasynyń jetekshisi Nurlan Nyǵmatýlin aǵymdaǵy jyldyń 22 qyrkúiegindegi jaǵdai boiynsha atalǵan indetke shaldyqqan dárigerlerdiń jalpy sanynyń 14%-dan astamyna ǵana, sonymen birge qaitys bolǵan meditsina qyzmetkerleriniń otbasylarynyń 13%-ǵa jeter-jetpesine ǵana tólem júrgizilgenin aitty.
Nurlan Nyǵmatýlinniń aitýynsha, mundai jaǵdai densaýlyq saqtaý júiesi qyzmetkerleriniń narazylyǵyn týdyryp, Memleket basshysyna jáne Parlament depýtattaryna júginýge májbúr etedi.
«Koronavirýs pandemiiasy kezinde, eń aldymen, memlekettik apparattyń sheshimderi óte jedel de kásibi bolýy tiis. Buǵan partiiamyzdyń Kóshbasshysy-Elbasy jáne Memleket basshysy erekshe nazar aýdarady», - dedi Májilis Tóraǵasy.
Sonymen qatar, Nurlan Nyǵmatýlinniń aitýynsha, indetke shaldyqqan meditsina qyzmetkerleri men qaitys bolǵandardyń otbasylarynyń tólemaqysyna qatysty, anyqtap aitqanda, tólenbeý jaǵdaiy quzyrly ministrlikterdiń áleýmettik bólimderi arasynda ózara is-qimyldyń joqtyǵy men oilastyrylmaǵan qadamdarynyń nátijesi. Endi qazir pandemiia kezinde meditsina qyzmetkerlerin qoldaý týraly Prezidenttiń tapsyrmalaryn oryndaý úshin barlyq jiberilgen olqylyqtardyń ornyn toltyrý mańyzdy.
Densaýlyq saqtaý ministrligi jariialaǵan aqparatty Nurlan Nyǵmatýlin sandardy sapyrý dep baǵalady.
Máselen, atalǵan ministrlik usynǵan aqparatqa sáikes, Eńbek ministrligine 4 064 ótinish berilgen. Sonymen qatar, kásibi qyzmetin atqarý kezinde 8 333 dáriger, barlyǵy 12 830 meditsina qyzmetkeri koronavirýs infektsiiasyna shaldyqqan.
Osy rette, Májilis Tóraǵasy Densaýlyq saqtaý ministri Aleksei Tsoiǵa joǵaryda atalǵan 4 064 ótinishtiń ózi fraktsiia otyrysy bolatyny belgili bolǵannan keiin ǵana jasalynǵanyn aityp:
«Eger ótken 6 ai ishinde 2 475 ótinim berilse, sońǵy sanaýly kúnder ishinde 1 589 ótinim berilgen. Iaǵni, berilgen ótinimmder sany 1,6 esege artyp, al ótemaqy tólengen adamdar sany 2 esege deiin ósken. Alty ai boiynda dertke shaldyqqan barlyǵy 1 830 dáriger ótemaqyǵa ie bolsa, al sońǵy biraz kúnde 1665 dárigerge tólemaqy berip úlgergen. Qaitys bolǵan meditsina qyzmetkerleriniń otbasylaryna ótemaqy tóleý boiynsha da jaǵdai osyndai», - dedi Nurlan Nyǵmatýlin.
Óreskel jaǵdaidyń oryn alýyna taǵy bir sebep, koronavirýs infektsiiasynan zardap shekken jáne qaitys bolǵan meditsina qyzmetkerleriniń kópshiligi aimaqtyq komissiialardan rastaý ala almaǵan.
Nurlan Nyǵmatýlinniń pikirinshe, járdemaqylar men ótemaqylardy berý rásiminiń shamadan tys biýrokratiialandyrylýy da máseleniń oń sheshimin tabýyna kedergi keltirip otyr.
Atap aitsaq, ony alý úshin aýyrǵandar men qaitys bolǵandardyń jaqyndarynyń ótinimine 5 jyl buryn bekitilgen infektsiialyq aýrýlar oshaǵyn epidemiologiialyq zertteý kartasy qosa berilýi tiis. Ondaǵy talaptar koronavirýs infektsiiasynyń naqty belgilerin kórsetpeidi, al ony egjei-tegjeili anyqtaý jáne sipattaý tólem merzimderin odan ári keshiktiredi. Bul Densaýlyq saqtaý, Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý ministrlikteriniń birjolǵy tólem tártibin anyqtaý boiynsha 9 sáýirdegi birlesken buiryǵyna negiz bolyp otyr.
«Siz qazirgi jaǵdai talaptaryna múldem jaýap bere almaityn 2015 jylǵy buiryqty oilanbastan kóshirý arqyly jaǵdaidy qiyndatyp otyrǵanyńyzdy túsinesiz be? Osynyń saldarynan jergilikti jerlerdegi óńirlik komissiialar tiimdi jumys istei almaidy. Óitkeni, olarǵa kóptegen qujattardy qaraý qajet. Adamdar aýyryp, onyń ústine áli de qalpyna kele almai jatyp, 43 qosymshany jinaýy kerek. Osy rásimdi jeńildetýge bolatyn edi ǵoi. Buny erterek jasaýǵa ne kedergi boldy? Demek, nemquraily qaraǵansyzdar», - dedi Nurlan Nyǵmatýlin.
Tólem jaǵdaiyna qatysty jiberilgen qatelikterdiń taǵy bir sebebi, tótenshe jaǵdai kezeńi aiaqtalǵannan keiin qajetti Buiryqtyń bolmaýy. Buiryqtyń tiisti jańartylýy tek 22 shildede bolǵan.
«Tek osy jerde, Májilis qabyrǵasynda, sońǵy 2 kúnde tynymsyz jumystyń nátijesinde ǵana sizder durys tetikterdi oilastyra bastadyńyz, - dedi Májilis Spikeri.
Talqylaý barysynda, Nurlan Nyǵmatýlin aimaqtyq komissiia jumysynyń uiymdastyrylýyna nazar aýdara kelip, oǵan Vedomstvoaralyq komissiia tarapynan qajetti baqylaýdyń bolmaǵandyǵyn basa aitty.
«Vedomstvoaralyq komissiia, Úkimet tarapynan baqylaýdyń bolmaýy aimaqtyq komissiialar jumysy boiynsha jalpy ótemaqy tóleý boiynsha osyndai ókinishti jaǵdaiǵa alyp keldi», - dedi Májilis Tóraǵasy vitse-premer Eraly Toǵjanovqa.
Sondai-aq, komissiialardy qurý kezinde de nemqurailylyq baiqalǵany aityldy. Mysaly, elimizdiń 17 aimaǵy boiynsha jiyny 5-aq tiisti komissiialar qurylǵan. Al, talap boiynsha, negizi sáýir, mamyr ailarynda qosymsha – 4, maýsym aiynda – 5 komissiia qurylý kerek bolatyn.
Al, koronavirýs infektsiiasy men virýstyq pnevmoniia órship turǵan Aqtóbe, Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystarynda bul jumystar tamyz aiynda ǵana qolǵa alynǵan.
«Osyndai mańyzdy máselelerdi sheshýge tikelei qatysy bar – vitse-premerden bastap ministrliktiń ár qyzmetkeri – árbir sannyń artynda qiyn jaǵdaida jumys istegen, al keibiri jaqyndarynan airylǵan adamdar turǵanyn túsinýge tiis. Endi olar ózderine tiisti aqshany alý úshin tabaldyryq tozdyryp, kóptegen qaǵazdardy toltyrady. Bul tipti qarapaiym adami kózqaraspen qaraǵannyń ózinde durys qadam emes, - dedi Nurlan Nyǵmatýlin.
Májilistegi «Nur Otan» partiiasy fraktsiiasynyń keńeitilgen otyrysyna memlekettik organdardyń basshylarymen qatar, ózekti máselelerdi talqylaýǵa dárigerler, ÚEU men qoǵamdyq uiymdardyń ókilderi shaqyryldy.